നമ്മുടെ വീടുകളിൽ ഊണിന് എല്ലാവരും ഒന്നിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു കാലമുണ്ടായിരുന്നു. തറയിൽ പായ വിരിച്ച്, ഇലയിലോ പാത്രത്തിലോ ചോറും കറിയും വിളമ്പി, ഉപ്പ “ബിസ്മില്ലാഹ്” ചൊല്ലി തുടങ്ങുമ്പോൾ എല്ലാവരും കൂടെ ചൊല്ലും. ഇന്ന് പലപ്പോഴും ഒരു കയ്യിൽ ഫോണും മറ്റേ കയ്യിൽ ഭക്ഷണവുമായി, എന്താണ് കഴിക്കുന്നത് എന്ന് പോലും ശ്രദ്ധിക്കാതെ നാം വയറു നിറയ്ക്കുന്നു. പക്ഷേ ഭക്ഷണം അല്ലാഹു തരുന്ന ഏറ്റവും വലിയ അനുഗ്രഹങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. അതിന് മുമ്പും ശേഷവും അവനെ ഓർക്കുന്നത് ആ അനുഗ്രഹത്തിൽ ബർക്കത്ത് നിറയ്ക്കും.
ഈ ലേഖനത്തിൽ ഭക്ഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട്, സ്വഹീഹായ ഹദീസുകളിൽ വന്ന ദുആകളും മര്യാദകളും ലളിതമായി വിശദീകരിക്കുന്നു.
1. ഭക്ഷണത്തിന് മുമ്പ്: ബിസ്മില്ലാഹ്
بِسْمِ اللَّهِ
ഉച്ചാരണം: ബിസ്മില്ലാഹ്
അർത്ഥം: അല്ലാഹുവിന്റെ നാമത്തിൽ (ഞാൻ തുടങ്ങുന്നു).
ഉമറുബ്നു അബീസലമ (റ) പറയുന്നു: ഞാൻ നബി (സ്വ)യുടെ സംരക്ഷണത്തിലുള്ള ഒരു കുട്ടിയായിരുന്നു. ഭക്ഷണം കഴിക്കുമ്പോൾ എന്റെ കൈ പാത്രത്തിൽ എല്ലായിടത്തും ഓടിനടക്കുമായിരുന്നു. അപ്പോൾ നബി (സ്വ) എന്നോട് പറഞ്ഞു: “മോനേ, അല്ലാഹുവിന്റെ നാമം ചൊല്ലുക, വലതുകൈ കൊണ്ട് കഴിക്കുക, നിന്റെ അടുത്തുള്ളതിൽ നിന്ന് കഴിക്കുക.”
റഫറൻസ്: സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 5376.
ഒരു കുട്ടിയെ എത്ര സ്നേഹത്തോടെയാണ് നബി (സ്വ) തിരുത്തിയത് എന്ന് ശ്രദ്ധിക്കൂ – ദേഷ്യപ്പെടാതെ, “മോനേ” എന്ന് വിളിച്ച്, മൂന്ന് ലളിതമായ കാര്യങ്ങൾ. നമ്മുടെ മക്കളെ പഠിപ്പിക്കുമ്പോഴും ഇതേ ശൈലി സ്വീകരിക്കാം.
2. ബിസ്മില്ലാഹ് മറന്നുപോയാൽ
بِسْمِ اللَّهِ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ
ഉച്ചാരണം: ബിസ്മില്ലാഹി അവ്വലഹു വ ആഖിറഹു
അർത്ഥം: ഇതിന്റെ തുടക്കത്തിലും ഒടുക്കത്തിലും അല്ലാഹുവിന്റെ നാമത്തിൽ.
ആഇശ (റ) നിവേദനം: നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “നിങ്ങളിൽ ഒരാൾ ഭക്ഷണം കഴിക്കുമ്പോൾ അല്ലാഹുവിന്റെ നാമം ചൊല്ലട്ടെ. തുടക്കത്തിൽ മറന്നുപോയാൽ ‘ബിസ്മില്ലാഹി അവ്വലഹു വ ആഖിറഹു’ എന്ന് പറയട്ടെ.”
റഫറൻസ്: സുനൻ അബൂദാവൂദ് 3767 (ഗ്രേഡ്: സ്വഹീഹ് – അൽബാനി); ജാമിഉത്തിർമിദി 1858 (ഗ്രേഡ്: സ്വഹീഹ് – ദാറുസ്സലാം). തിർമിദിയിലെ രിവായത്തിൽ “ബിസ്മില്ലാഹി ഫീ അവ്വലിഹീ വ ആഖിരിഹീ” എന്ന പദരൂപമാണ്.
3. ബിസ്മില്ലാഹ് ചൊല്ലാത്ത ഭക്ഷണത്തിൽ പിശാചിന്റെ പങ്ക്
ഹുദൈഫ (റ) നിവേദനം ചെയ്യുന്ന ഒരു സംഭവം: ഒരിക്കൽ നബി (സ്വ)യോടൊപ്പം ഭക്ഷണത്തിന് ഇരുന്നപ്പോൾ ഒരു പെൺകുട്ടിയും പിന്നീട് ഒരു ഗ്രാമീണനും ബിസ്മില്ലാഹ് ചൊല്ലാതെ ഭക്ഷണത്തിലേക്ക് കൈ നീട്ടി. നബി (സ്വ) അവരുടെ കൈ പിടിച്ചുവെച്ചു. എന്നിട്ട് പറഞ്ഞു: “അല്ലാഹുവിന്റെ നാമം ചൊല്ലാത്ത ഭക്ഷണം പിശാച് തനിക്ക് അനുവദനീയമാക്കുന്നു.” പിന്നീട് നബി (സ്വ) ബിസ്മില്ലാഹ് ചൊല്ലി ഭക്ഷണം കഴിച്ചു.
റഫറൻസ്: സ്വഹീഹ് മുസ്ലിം 2017.
വീട്ടിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോഴും ഭക്ഷണം കഴിക്കുമ്പോഴും അല്ലാഹുവിനെ സ്മരിച്ചാൽ പിശാച് തന്റെ കൂട്ടാളികളോട് “ഇവിടെ നിങ്ങൾക്ക് താമസവുമില്ല, അത്താഴവുമില്ല” എന്ന് പറയുമെന്ന് മറ്റൊരു ഹദീസിലുണ്ട് (സ്വഹീഹ് മുസ്ലിം 2018).
4. വലതുകൈ കൊണ്ട് കഴിക്കുക
ഇബ്നു ഉമർ (റ) നിവേദനം: നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “നിങ്ങളിൽ ഒരാൾ കഴിക്കുമ്പോൾ വലതുകൈ കൊണ്ട് കഴിക്കട്ടെ, കുടിക്കുമ്പോൾ വലതുകൈ കൊണ്ട് കുടിക്കട്ടെ. കാരണം പിശാച് ഇടതുകൈ കൊണ്ടാണ് കഴിക്കുന്നതും കുടിക്കുന്നതും.”
റഫറൻസ്: സ്വഹീഹ് മുസ്ലിം 2020.
5. ഭക്ഷണം കഴിഞ്ഞാൽ: ചെറിയ ദുആ, വലിയ പ്രതിഫലം
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنِي هَٰذَا وَرَزَقَنِيهِ مِنْ غَيْرِ حَوْلٍ مِنِّي وَلَا قُوَّةٍ
ഉച്ചാരണം: അൽഹംദു ലില്ലാഹില്ലദീ അത്വ്അമനീ ഹാദാ, വ റസഖനീഹി മിൻ ഗൈരി ഹൗലിൻ മിന്നീ വലാ ഖുവ്വ.
അർത്ഥം: എന്റെ ഭാഗത്ത് നിന്നുള്ള യാതൊരു കഴിവും ശക്തിയും ഇല്ലാതെ എനിക്ക് ഇത് ഭക്ഷിപ്പിക്കുകയും എനിക്ക് ഇത് ഉപജീവനമായി നൽകുകയും ചെയ്ത അല്ലാഹുവിന് സർവ്വസ്തുതിയും.
ശ്രേഷ്ഠത: മുആദുബ്നു അനസ് (റ) നിവേദനം: ഭക്ഷണം കഴിച്ച ശേഷം ഇത് ചൊല്ലുന്നയാളുടെ മുൻകഴിഞ്ഞ പാപങ്ങൾ പൊറുക്കപ്പെടും.
റഫറൻസ്: ജാമിഉത്തിർമിദി 3458 (ഗ്രേഡ്: ഹസൻ – ദാറുസ്സലാം; തിർമിദി “ഹസൻ ഗരീബ്” എന്ന് പറഞ്ഞു); സുനൻ അബൂദാവൂദ് 4023 (അൽബാനി: ഹസൻ, എന്നാൽ “വമാ തഅഖ്ഖർ” – പിന്നീടുള്ള പാപങ്ങളും – എന്ന കൂട്ടിച്ചേർക്കൽ ഒഴികെ).
“എന്റെ കഴിവ് കൊണ്ടല്ല” എന്ന ആ ഭാഗം ഒന്ന് ആലോചിക്കൂ. നാം ജോലി ചെയ്ത് ശമ്പളം വാങ്ങി, കടയിൽ പോയി സാധനം വാങ്ങി, പാചകം ചെയ്തു – എന്നിട്ടും “എന്റെ കഴിവ് കൊണ്ടല്ല”. കാരണം മഴ പെയ്യിച്ചതും, വിത്ത് മുളപ്പിച്ചതും, ആരോഗ്യം തന്നതും, ജോലി തന്നതും എല്ലാം അവനാണ്.
6. നബി (സ്വ) ഭക്ഷണശേഷം ചൊല്ലിയിരുന്ന ദുആ
الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ، غَيْرَ مَكْفِيٍّ وَلَا مُوَدَّعٍ وَلَا مُسْتَغْنًى عَنْهُ رَبَّنَا
ഉച്ചാരണം: അൽഹംദു ലില്ലാഹി ഹംദൻ കസീറൻ ത്വയ്യിബൻ മുബാറകൻ ഫീഹി, ഗൈറ മക്ഫിയ്യിൻ വലാ മുവദ്ദഇൻ വലാ മുസ്തഗ്നൻ അൻഹു റബ്ബനാ.
അർത്ഥം: ധാരാളമായ, പരിശുദ്ധമായ, ബർക്കത്തുള്ള സ്തുതി അല്ലാഹുവിന്. (ഈ സ്തുതി) മതിയാക്കപ്പെടാത്തതും ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടാത്തതും ആർക്കും ആവശ്യമില്ലാതാകാത്തതുമാണ്, ഞങ്ങളുടെ രക്ഷിതാവേ.
റഫറൻസ്: അബൂഉമാമ (റ) പറയുന്നു: നബി (സ്വ)യുടെ മുന്നിൽ നിന്ന് ഭക്ഷണവിരിപ്പ് എടുത്തുമാറ്റുമ്പോൾ അവിടുന്ന് ഇങ്ങനെ പറയുമായിരുന്നു. സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 5458.
7. ഓരോ ഉരുളയിലും അൽഹംദുലില്ലാഹ്
അനസുബ്നു മാലിക് (റ) നിവേദനം: നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “ഒരു ഉരുള ഭക്ഷണം കഴിക്കുമ്പോഴും ഒരിറക്ക് കുടിക്കുമ്പോഴും അല്ലാഹുവിനെ സ്തുതിക്കുന്ന അടിമയെ അല്ലാഹു തൃപ്തിപ്പെടുന്നു.”
റഫറൻസ്: സ്വഹീഹ് മുസ്ലിം 2734.
അല്ലാഹുവിന്റെ തൃപ്തി – ഒരു മുഅ്മിൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ കാര്യം. അത് ഒരു ചായ കുടിച്ച ശേഷമുള്ള ഒരു “അൽഹംദുലില്ലാഹ്” കൊണ്ട് പോലും നേടാൻ കഴിയുമെന്നത് വലിയൊരു സൗഭാഗ്യമാണ്.
8. ഭക്ഷണത്തെ കുറ്റം പറയരുത്
അബൂഹുറൈറ (റ) പറയുന്നു: നബി (സ്വ) ഒരിക്കലും ഒരു ഭക്ഷണത്തെയും കുറ്റം പറഞ്ഞിട്ടില്ല. ഇഷ്ടപ്പെട്ടാൽ കഴിക്കും, ഇഷ്ടപ്പെട്ടില്ലെങ്കിൽ ഉപേക്ഷിക്കും.
റഫറൻസ്: സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 5409.
ഉമ്മ ഉണ്ടാക്കിയ കറിയിൽ ഉപ്പ് കൂടിപ്പോയാൽ, ഭാര്യ ഉണ്ടാക്കിയ ചോറ് അൽപം വെന്തുപോയാൽ നാം എങ്ങനെ പ്രതികരിക്കുന്നു എന്ന് ആലോചിക്കുക. ഈ ഒരു ഹദീസ് മാത്രം ജീവിതത്തിൽ പകർത്തിയാൽ പല വീടുകളിലെയും ചെറിയ വഴക്കുകൾ ഇല്ലാതാകും.
ഭക്ഷണമര്യാദകൾ ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ
- തുടങ്ങുമ്പോൾ ബിസ്മില്ലാഹ്; മറന്നാൽ ബിസ്മില്ലാഹി അവ്വലഹു വ ആഖിറഹു.
- വലതുകൈ കൊണ്ട് കഴിക്കുക, കുടിക്കുക.
- സ്വന്തം മുന്നിലുള്ളതിൽ നിന്ന് കഴിക്കുക.
- ഭക്ഷണത്തെ കുറ്റം പറയാതിരിക്കുക.
- ഇടയ്ക്കിടെ അൽഹംദുലില്ലാഹ് ചൊല്ലുക.
- കഴിഞ്ഞാൽ ഭക്ഷണശേഷമുള്ള ദുആ ചൊല്ലുക.
- ഭക്ഷണം പാഴാക്കാതിരിക്കുക. കല്യാണ സദ്യകളിൽ പ്ലേറ്റിൽ ബാക്കിയാക്കി കളയുന്ന ഭക്ഷണം, പട്ടിണി കിടക്കുന്ന ഒരുപാട് പേരുടെ വിശപ്പ് മാറ്റാൻ മതിയാകുമായിരുന്നു.
ഭക്ഷണം: നന്ദിയുടെ ഒരു പാഠം
ഓരോ ദിവസവും മൂന്ന് നേരം ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ കഴിയുന്നത് സാധാരണ കാര്യമായി നാം കാണുന്നു. എന്നാൽ ലോകത്ത് കോടിക്കണക്കിന് മനുഷ്യർ ഇന്നും പട്ടിണിയിലാണ്. നബി (സ്വ)യുടെ വീടുകളിൽ രണ്ട് മാസത്തിനിടെ മൂന്ന് പിറ കാണുന്നത് വരെ അടുപ്പ് കത്താതിരുന്ന കാലമുണ്ടായിരുന്നുവെന്നും ഈത്തപ്പഴവും വെള്ളവും മാത്രമായിരുന്നു ഭക്ഷണമെന്നും ആഇശ (റ) പറയുന്നു (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 6459). എന്നിട്ടും ഓരോ ഉരുളയ്ക്കും അവിടുന്ന് അല്ലാഹുവിനെ സ്തുതിച്ചു.
ഭക്ഷണത്തിന് മുമ്പുള്ള “ബിസ്മില്ലാഹ്” ഈ ഭക്ഷണം അല്ലാഹുവിന്റെ നാമത്തിൽ സ്വീകരിക്കുന്നു എന്ന പ്രഖ്യാപനമാണ്. ഭക്ഷണശേഷമുള്ള “അൽഹംദുലില്ലാഹ്” അത് അവൻ തന്നതാണ് എന്ന സമ്മതമാണ്. ഈ രണ്ട് വാക്കുകൾക്കിടയിലാണ് ഒരു മുഅ്മിന്റെ ഭക്ഷണം. “നിങ്ങൾ നന്ദി കാണിച്ചാൽ ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വർദ്ധിപ്പിച്ചുതരും” (സൂറത്തു ഇബ്റാഹീം 14:7) എന്ന വാഗ്ദാനം ഭക്ഷണത്തിലെ ബർക്കത്തിനും ബാധകമാണ്. നന്ദിയുടെ മറ്റ് ദിക്റുകൾക്ക് ശുക്റിന്റെ ദിക്റുകൾ കാണുക.
ഒരുമിച്ചിരുന്ന് കഴിക്കുന്നതിന്റെ ബർക്കത്ത്
“ഞങ്ങൾ കഴിക്കുന്നു, പക്ഷേ വയറ് നിറയുന്നില്ല” എന്ന് സ്വഹാബിമാർ പരാതിപ്പെട്ടപ്പോൾ “നിങ്ങൾ വെവ്വേറെയായിരിക്കും കഴിക്കുന്നത്” എന്ന് നബി (സ്വ) ചോദിച്ചു. അതെ എന്ന് പറഞ്ഞപ്പോൾ അവിടുന്ന് പറഞ്ഞു: “ഒരുമിച്ചിരുന്ന് അല്ലാഹുവിന്റെ നാമം ചൊല്ലി കഴിക്കുക; നിങ്ങൾക്ക് അതിൽ ബർക്കത്ത് ലഭിക്കും” (സുനൻ അബീദാവൂദ് 3764, അൽബാനി: ഹസൻ). വിരലുകളും പാത്രവും വൃത്തിയാക്കി കഴിക്കാനും, “ബർക്കത്ത് ഏത് ഭാഗത്താണെന്ന് നിങ്ങൾക്കറിയില്ല” എന്നും അവിടുന്ന് പഠിപ്പിച്ചു (സ്വഹീഹ് മുസ്ലിം 2033). കറി ഉണ്ടാക്കുമ്പോൾ വെള്ളം അൽപം കൂട്ടി അയൽക്കാർക്കും നൽകാൻ അബൂദർറ് (റ)വിനോട് നിർദ്ദേശിച്ചതും (സ്വഹീഹ് മുസ്ലിം 2625) ഭക്ഷണം പങ്കുവെക്കലിന്റെ പാഠമാണ്; വിശദമായി അയൽക്കാരന്റെ അവകാശങ്ങൾ കാണുക.
കേരളത്തിലെ സദ്യകളും സൽക്കാരങ്ങളും
കല്യാണങ്ങൾക്കും നോമ്പുതുറകൾക്കും കേരളത്തിൽ വലിയ സൽക്കാരങ്ങൾ പതിവാണ്. ബിരിയാണിയുടെയും പത്തിരിയുടെയും സുഗന്ധത്തിനിടയിൽ ബിസ്മില്ലാഹ് മറക്കാനും, പ്ലേറ്റിൽ ബാക്കിയാക്കി കളയാനും എളുപ്പമാണ്. ബുഫെ രീതിയിൽ ആവശ്യത്തിലധികം എടുത്ത് ബാക്കി കളയുന്നത് ഇന്ന് പതിവാണ്; കുറച്ച് എടുത്ത് വീണ്ടും വേണമെങ്കിൽ എടുക്കുക. കൈ കൊണ്ട് കഴിക്കുന്ന നമ്മുടെ ശീലം സുന്നത്തിനോട് ചേർന്നതാണ്: നബി (സ്വ) മൂന്ന് വിരലുകൾ കൊണ്ട് കഴിക്കുകയും ശേഷം അവ നക്കി വൃത്തിയാക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് കണ്ടതായി കഅ്ബുബ്നു മാലിക് (റ) പറയുന്നു (സ്വഹീഹ് മുസ്ലിം 2032). നോമ്പ് തുറക്കുമ്പോഴുള്ള ദുആക്ക് നോമ്പ് തുറക്കുമ്പോഴുള്ള ദുആ കാണുക. “ഭക്ഷണം നൽകലും പരിചയമുള്ളവർക്കും ഇല്ലാത്തവർക്കും സലാം പറയലും” ഇസ്ലാമിലെ ഉത്തമ കർമ്മങ്ങളാണെന്ന് നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 12); സലാമിനെക്കുറിച്ച് സലാം പറയുന്നതിന്റെ ശ്രേഷ്ഠത വായിക്കാം.
സാധാരണ കാണുന്ന പിഴവുകൾ
- ഫോണിൽ നോക്കി കഴിക്കൽ: ബിസ്മില്ലാഹും അൽഹംദുലില്ലാഹും മറന്നുപോകാനുള്ള പ്രധാന കാരണം.
- ഇടതുകൈ കൊണ്ട് വെള്ളം കുടിക്കൽ: ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്ന കൈ വൃത്തികേടായതിനാൽ ഇടതുകൈ കൊണ്ട് ഗ്ലാസ് എടുക്കുന്നത് പതിവാണ്; വലതുകൈയുടെ പുറംഭാഗം കൊണ്ട് പിടിച്ചെങ്കിലും വലതുകൈ കൊണ്ട് തന്നെ കുടിക്കാൻ ശ്രമിക്കുക; കുട്ടികളെയും ഇത് ശീലിപ്പിക്കുക.
- പാത്രത്തിലേക്ക് ഊതൽ: കുടിക്കുമ്പോൾ പാത്രത്തിനുള്ളിൽ ശ്വാസം വിടരുതെന്ന് നബി (സ്വ) പഠിപ്പിച്ചു (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 5630).
- ദുർബല ദുആ സ്ഥിരപ്പെട്ടതായി പഠിപ്പിക്കൽ: “അല്ലാഹുമ്മ ബാരിക് ലനാ…” എന്നതിന്റെ ഗ്രേഡ് താഴെ FAQ-ൽ കാണുക.
- ഭക്ഷണം പാഴാക്കൽ: വിരലും പാത്രവും വൃത്തിയാക്കുന്ന സുന്നത്ത് പാഴാക്കലിനെതിരെയുള്ള പാഠം കൂടിയാണ്.
കുട്ടികളോടൊപ്പം ഭക്ഷണം
കുടുംബത്തോടൊപ്പം ഒരുമിച്ചിരുന്ന് ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്ന ശീലം വീണ്ടും കൊണ്ടുവരാം. കുറഞ്ഞത് രാത്രി ഭക്ഷണമെങ്കിലും എല്ലാവരും ഒന്നിച്ച്, ടിവിയും ഫോണും മാറ്റിവെച്ച്. തുടക്കത്തിൽ ഉപ്പയോ ഉമ്മയോ ഉറക്കെ ബിസ്മില്ലാഹ് ചൊല്ലുക, കുട്ടികൾ ഏറ്റുചൊല്ലട്ടെ. അവസാനം ഒരു കുട്ടി ഭക്ഷണശേഷമുള്ള ദുആ ഉറക്കെ ചൊല്ലട്ടെ. ഓരോ ദിവസവും ഓരോ കുട്ടിക്ക് ഊഴം കൊടുക്കാം. ഇങ്ങനെ ചെറിയ കളികളിലൂടെ പഠിക്കുന്ന ദുആകൾ അവർ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ മറക്കില്ല. ഒപ്പം ആ ദിവസത്തെ വിശേഷങ്ങൾ പങ്കുവെക്കാനുള്ള ഒരു സമയവുമാകും അത്.
ഭക്ഷണം ഉണ്ടാക്കിത്തന്നവരോട് നന്ദി പറയുന്നതും മറക്കരുത്. ഉമ്മയോടും ഭാര്യയോടും “നന്നായിട്ടുണ്ട്” എന്ന ഒരു വാക്ക് അവരുടെ ക്ഷീണം മാറ്റും. ജനങ്ങളോട് നന്ദി കാണിക്കാത്തവൻ അല്ലാഹുവിനോടും നന്ദി കാണിക്കുന്നില്ല എന്ന് നബി (സ്വ) പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട് (സുനൻ അബൂദാവൂദ് 4811; ഗ്രേഡ്: സ്വഹീഹ് – അൽബാനി).
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ (FAQ)
“ബിസ്മില്ലാഹിർറഹ്മാനിർറഹീം” മുഴുവൻ ചൊല്ലണോ?
ഹദീസിൽ വന്നത് “ബിസ്മില്ലാഹ്” എന്നാണ്. മുഴുവൻ ചൊല്ലുന്നതിലും തെറ്റില്ലെന്ന് പല പണ്ഡിതരും പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
വെള്ളം കുടിക്കുമ്പോഴും ബിസ്മില്ലാഹ് ചൊല്ലണോ?
അതെ, ചൊല്ലുന്നതാണ് ഉത്തമം. കുടിച്ച ശേഷം അൽഹംദുലില്ലാഹ് ചൊല്ലുന്നത് അല്ലാഹുവിന്റെ തൃപ്തിക്ക് കാരണമാകും (മുസ്ലിം 2734).
നിന്നുകൊണ്ട് വെള്ളം കുടിക്കാമോ?
നിന്നുകൊണ്ട് കുടിക്കുന്നത് നബി (സ്വ) വിലക്കിയതായി സ്വഹീഹ് മുസ്ലിമിലുണ്ട് (2024). എന്നാൽ നബി (സ്വ) നിന്നുകൊണ്ട് കുടിച്ചത് കണ്ടുവെന്ന് അലി (റ) പറയുന്നു (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 5615). അതിനാൽ ഇരുന്ന് കുടിക്കുന്നതാണ് ഉത്തമമെന്നും നിന്നുകൊണ്ട് കുടിക്കുന്നത് അനുവദനീയമാണെന്നുമാണ് പല പണ്ഡിതരും ഈ ഹദീസുകളെ ചേർത്ത് വിശദീകരിക്കുന്നത്.
ഭക്ഷണത്തിന് മുമ്പും ശേഷവും കൈ കഴുകുന്നതിന് ഹദീസുണ്ടോ?
ഭക്ഷണത്തിന് മുമ്പും ശേഷവും കൈ കഴുകുന്നതിലാണ് ബർക്കത്ത് എന്ന ഹദീസ് (ജാമിഉത്തിർമിദി 1846) ദുർബലമാണ് (ദാറുസ്സലാം: ളഈഫ്). എന്നാൽ വൃത്തിയുടെ ഭാഗമായി കൈ കഴുകുന്നത് നല്ല ശീലമാണ്.
കുട്ടികൾക്ക് പഠിപ്പിക്കാൻ എളുപ്പമുള്ള ദുആ ഏതാണ്?
തുടക്കത്തിൽ “ബിസ്മില്ലാഹ്”, അവസാനം “അൽഹംദുലില്ലാഹ്”. പിന്നീട് പതുക്കെ “അൽഹംദുലില്ലാഹില്ലദീ അത്വ്അമനീ…” പഠിപ്പിക്കാം.
“അല്ലാഹുമ്മ ബാരിക് ലനാ ഫീമാ റസഖ്തനാ വഖിനാ അദാബന്നാർ” എന്ന ദുആ ഹദീസിൽ ഉണ്ടോ?
ഈ ദുആ നമ്മുടെ നാട്ടിൽ വ്യാപകമാണ്. ഇബ്നുസ്സുന്നിയുടെ “അമലുൽ യൗമി വല്ലൈല”യിലാണ് ഇത് വന്നത്; അതിന്റെ പരമ്പരയിലെ മുഹമ്മദുബ്നു അബിസ്സുഅയ്സിഅ എന്ന നിവേദകനെ ഇമാം ബുഖാരിയും അബൂഹാതിമും “മുൻകറുൽ ഹദീസ്” എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചതിനാൽ ഇത് വളരെ ദുർബലമാണ്. അർത്ഥം നല്ലതായതിനാൽ ഒരു സാധാരണ ദുആയായി ചൊല്ലുന്നതിൽ തെറ്റില്ല; എന്നാൽ നബി (സ്വ)യുടെ സ്ഥിരപ്പെട്ട ദുആ എന്ന നിലയിൽ മുകളിൽ കൊടുത്തവയാണ് ഉത്തമം.
ഒരു ചിന്ത
ഒരു പ്ലേറ്റ് ചോറിന് പിന്നിൽ വയലിൽ പണിയെടുത്ത കർഷകനും, വിത്തിന് മഴ നൽകിയ റബ്ബും, പാചകം ചെയ്ത കൈകളുമുണ്ട്. “ബിസ്മില്ലാഹ്” എന്ന ഒരു വാക്കിൽ തുടങ്ങി “അൽഹംദുലില്ലാഹ്” എന്ന ഒരു വാക്കിൽ അവസാനിക്കുന്ന ഭക്ഷണം ആ മുഴുവൻ ശൃംഖലയെയും അല്ലാഹുവിലേക്ക് ചേർക്കുന്നു. അല്ലാഹു നമ്മുടെ ഭക്ഷണത്തിൽ ബർക്കത്ത് നൽകുകയും അവനോട് നന്ദിയുള്ളവരാക്കുകയും ചെയ്യട്ടെ.
അവലംബങ്ങൾ
- ഖുർആൻ: 14:7.
- സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി: 12, 5376, 5409, 5458, 5615, 5630, 6459.
- സ്വഹീഹ് മുസ്ലിം: 2017, 2018, 2020, 2024, 2032, 2033, 2625, 2734.
- സുനൻ അബീദാവൂദ്: 3764 (അൽബാനി: ഹസൻ); 3767 (അൽബാനി: സ്വഹീഹ്); 4023 (അൽബാനി: “വമാ തഅഖ്ഖർ” ഒഴികെ ഹസൻ); 4811 (അൽബാനി: സ്വഹീഹ്).
- ജാമിഉത്തിർമിദി: 1846 (ദാറുസ്സലാം: ളഈഫ്); 1858 (ദാറുസ്സലാം: സ്വഹീഹ്); 3458 (ദാറുസ്സലാം: ഹസൻ).
- ഇബ്നുസ്സുന്നി, അമലുൽ യൗമി വല്ലൈല (“അല്ലാഹുമ്മ ബാരിക് ലനാ…”; വളരെ ദുർബലം).

3 thoughts on “ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതിന് മുമ്പും ശേഷവുമുള്ള ദുആകൾ”