ഇമാം ശാഫിഈ (റ)

ആമുഖം

കേരളത്തിലെ പള്ളികളിൽ നമസ്കാരത്തിന്റെ രീതികളും നോമ്പിന്റെയും സകാത്തിന്റെയും വിധികളും പഠിപ്പിക്കുമ്പോൾ ഒരു പേര് ആവർത്തിച്ച് കേൾക്കാം – ഇമാം ശാഫിഈ (റ). സുബ്ഹിലെ ഖുനൂത്തും നമ്മുടെ ദർസുകളിൽ ഓതുന്ന ഫത്ഹുൽ മുഈൻ പോലുള്ള ഫിഖ്ഹ് ഗ്രന്ഥങ്ങളും ശാഫിഈ മദ്ഹബിന്റെ പൈതൃകമാണ്. ഗസ്സയിൽ ജനിച്ച്, അനാഥനായി വളർന്ന്, മക്കയിലും മദീനയിലും ഇറാഖിലും പഠിച്ച്, ഈജിപ്തിൽ അന്ത്യവിശ്രമം കൊള്ളുന്ന ഈ മഹാപണ്ഡിതൻ ഇസ്‌ലാമിക നിയമശാസ്ത്രത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങൾ (ഉസ്വൂലുൽ ഫിഖ്ഹ്) ആദ്യമായി ക്രമപ്പെടുത്തി എഴുതിയ വ്യക്തിയായി അറിയപ്പെടുന്നു.

നാല് മദ്ഹബുകളുടെ ഇമാമുമാരിൽ മൂന്നാമനായ അദ്ദേഹം, ഇമാം മാലിക് (റ)യുടെ ശിഷ്യനും ഇമാം അഹ്മദ് (റ)യുടെ ഗുരുനാഥനുമാണ്. ആ അത്ഭുതകരമായ ജീവിതത്തിലേക്ക്.

ആദ്യകാല ജീവിതം

ഹിജ്റ 150-ൽ (ക്രി. 767) ഫലസ്തീനിലെ ഗസ്സയിലാണ് മുഹമ്മദ് ബിൻ ഇദ്‌രീസ് ജനിച്ചത്. ഇമാം അബൂഹനീഫ (റ) വഫാത്തായ വർഷമായിരുന്നു അത് എന്ന് ചരിത്രകാരന്മാർ ശ്രദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഖുറൈശിയിലെ ബനുൽ മുത്ത്വലിബ് കുടുംബത്തിൽ പെട്ട അദ്ദേഹത്തിന്റെ വംശപരമ്പര അബ്ദുമനാഫിൽ വെച്ച് നബി (സ്വ)യുടെ പരമ്പരയുമായി ചേരുന്നു. പൂർവ്വികരിൽ ഒരാളായ ശാഫിഇന്റെ പേരിലാണ് “ശാഫിഈ” എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.

ശൈശവത്തിൽ തന്നെ പിതാവ് മരണപ്പെട്ടു. ദരിദ്രയായ ഉമ്മ, മകന്റെ വംശപരമ്പരയും പൈതൃകവും നഷ്ടപ്പെടാതിരിക്കാൻ, ഏകദേശം രണ്ട് വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തെയും കൊണ്ട് മക്കയിലേക്ക് താമസം മാറി. എഴുതാൻ കടലാസ് വാങ്ങാൻ പോലും പണമില്ലാത്തതിനാൽ എല്ലുകളിലും തോൽക്കഷണങ്ങളിലും എഴുതിയാണ് അദ്ദേഹം പഠിച്ചതെന്ന് ജീവചരിത്രകാരന്മാർ പറയുന്നു.

ഏഴാം വയസ്സിൽ ഖുർആൻ മനഃപാഠമാക്കി. പത്താം വയസ്സോടെ ഇമാം മാലിക് (റ)യുടെ “മുവത്വ” ഹൃദിസ്ഥമാക്കി. ശുദ്ധമായ അറബി ഭാഷ പഠിക്കാൻ ഹുദൈൽ ഗോത്രക്കാരോടൊപ്പം മരുഭൂമിയിൽ വർഷങ്ങളോളം താമസിച്ചു; അവരുടെ കവിതകൾ മനഃപാഠമാക്കി. അമ്പെയ്ത്തിലും അദ്ദേഹം നിപുണനായിരുന്നു. മക്കയിലെ മുഫ്തിയായിരുന്ന മുസ്‌ലിം ബിൻ ഖാലിദ് അസ്സൻജിയായിരുന്നു ആദ്യ ഗുരുനാഥൻ. പതിനഞ്ചാം വയസ്സിൽ ഫത്‌വ നൽകാൻ അദ്ദേഹം അനുവാദം നൽകിയെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്.

പ്രധാന സംഭവങ്ങൾ

ഇമാം മാലിക് (റ)യുടെ സന്നിധിയിൽ

യൗവനത്തിൽ അദ്ദേഹം മദീനയിലെത്തി ഇമാം മാലിക് (റ)യുടെ ശിഷ്യനായി. മനഃപാഠമാക്കിയ മുവത്വ ഗ്രന്ഥകർത്താവിന് മുന്നിൽ തന്നെ ഓതിക്കേൾപ്പിച്ചു. വർഷങ്ങളോളം അദ്ദേഹം ഇമാം മാലിക് (റ)യിൽ നിന്ന് പഠിച്ചു. ഹി. 179-ൽ (ക്രി. 795) ഇമാം മാലിക് (റ) വഫാത്താകുമ്പോഴേക്കും പ്രഗത്ഭനായ ഫഖീഹ് എന്ന പേര് അദ്ദേഹം നേടിയിരുന്നു. പിന്നീട് ഭിന്നാഭിപ്രായങ്ങൾ പറഞ്ഞപ്പോഴും ഇമാം മാലിക് (റ)യെ അദ്ദേഹം “എന്റെ ഗുരുനാഥൻ” എന്ന ആദരവോടെയാണ് പരാമർശിച്ചിരുന്നത്. മക്കയിൽ സുഫ്‌യാൻ ബിൻ ഉയൈനയിൽ നിന്നും ഹദീസ് പഠിച്ചു.

യമനിലെ ജോലിയും ബഗ്ദാദിലേക്കുള്ള യാത്രയും

ഉപജീവനത്തിനായി യമനിൽ ഭരണപരമായ ജോലി ഏറ്റെടുത്തു; നജ്റാനിൽ ന്യായാധിപനായി. അവിടെ ചിലർ അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ അലവി പക്ഷത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു എന്ന ആരോപണം ഉന്നയിച്ചു. ക്രി. 803-ൽ ചങ്ങലയിൽ ബന്ധിച്ച് ഖലീഫ ഹാറൂൻ റശീദിന്റെ മുന്നിൽ (റഖ്ഖയിൽ) ഹാജരാക്കപ്പെട്ടു. ശക്തമായ വാദങ്ങളിലൂടെ സ്വയം പ്രതിരോധിച്ച അദ്ദേഹം മോചിതനായി. ഈ പരീക്ഷണം ഒരു അനുഗ്രഹമായി മാറി. ഇറാഖിൽ അബൂഹനീഫ (റ)യുടെ പ്രമുഖ ശിഷ്യനായ മുഹമ്മദ് ബിൻ അൽ ഹസൻ അശ്ശൈബാനിയിൽ നിന്ന് ഹനഫീ ഫിഖ്ഹ് ആഴത്തിൽ പഠിക്കാൻ അവസരം ലഭിച്ചു.

രണ്ട് വിദ്യാലയങ്ങളുടെ സംഗമം

അക്കാലത്ത് ഇസ്‌ലാമിക നിയമശാസ്ത്രത്തിൽ രണ്ട് പ്രധാന ധാരകളുണ്ടായിരുന്നു: ഹദീസുകൾക്കും മദീനക്കാരുടെ സമ്പ്രദായത്തിനും പ്രാധാന്യം നൽകിയ ഹിജാസ് ധാരയും (അഹ്‌ലുൽ ഹദീസ്), യുക്തിപരമായ നിഗമനങ്ങൾക്ക് (റഅ്‌യ്) കൂടുതൽ ഇടം നൽകിയ ഇറാഖ് ധാരയും. രണ്ടിലും ആഴത്തിൽ പഠിച്ച ഇമാം ശാഫിഈ (റ) ഇവയെ സമന്വയിപ്പിച്ചു. ഖുർആൻ, സുന്നത്ത്, ഇജ്മാഅ്, ഖിയാസ് എന്നീ നാല് അടിസ്ഥാനങ്ങളും അവയുടെ ക്രമവും വ്യക്തമായി നിർവ്വചിച്ചു. ഒറ്റ നിവേദകനിലൂടെ വന്ന സ്വഹീഹായ ഹദീസും (ഖബറുൽ വാഹിദ്) തെളിവാണെന്ന് അദ്ദേഹം ശക്തമായി സ്ഥാപിച്ചു.

മക്കയും ബഗ്ദാദും: പഴയ മദ്ഹബ്

ഏകദേശം ക്രി. 804-ൽ അദ്ദേഹം ബഗ്ദാദിൽ നിന്ന് മക്കയിലേക്ക് മടങ്ങി, മസ്ജിദുൽ ഹറാമിൽ അദ്ധ്യാപനം തുടങ്ങി. ഹമ്പലി മദ്ഹബിന്റെ ഇമാം അഹ്മദ് ബിൻ ഹമ്പൽ (റ) ഉൾപ്പെടെ അനേകം വിദ്യാർത്ഥികളെ ഈ ക്ലാസുകൾ ആകർഷിച്ചു. ക്രി. 810-ൽ വീണ്ടും ബഗ്ദാദിലെത്തി. ഇക്കാലത്ത് ക്രോഡീകരിച്ച അഭിപ്രായങ്ങൾ “അൽ മദ്ഹബുൽ ഖദീം” (പഴയ മദ്ഹബ്) എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. ഇമാം അഹ്മദ് (റ) അദ്ദേഹത്തെ ഹദീസിന്റെ ആളുകളെ വിജയത്തിലേക്ക് നയിച്ച ഇമാമായി വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നുവെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. “ശാഫിഈ ലോകത്തിന് സൂര്യനെപ്പോലെയും ശരീരത്തിന് ആരോഗ്യം പോലെയുമായിരുന്നു” എന്ന ഇമാം അഹ്മദിന്റെ വാക്ക് ദഹബി “സിയറി”ൽ ഉദ്ധരിക്കുന്നു. ഇമാം അഹ്മദ് തന്റെ നമസ്കാരങ്ങളിൽ ഇമാം ശാഫിഈക്ക് വേണ്ടി ദുആ ചെയ്യാറുണ്ടായിരുന്നുവെന്നും ജീവചരിത്രങ്ങളിലുണ്ട്. ഇമാം അഹ്മദിന്റെ ഗുരുക്കന്മാരിൽ ഒരാൾ ശാഫിഈ ആയിരുന്നതുപോലെ, പിന്നീട് ഇമാം ബുഖാരി (റ) ഉൾപ്പെടെയുള്ളവർ ഇമാം അഹ്മദിൽ നിന്ന് ഹദീസ് പഠിച്ചു; ഇൽമിന്റെ ഈ ശൃംഖല തലമുറകളിലൂടെ തുടർന്നു.

ഈജിപ്ത്: പുതിയ മദ്ഹബ്

ക്രി. 814-ൽ അദ്ദേഹം ബഗ്ദാദ് വിട്ട് ഈജിപ്തിലേക്ക് താമസം മാറി. പുതിയ സാഹചര്യങ്ങളും കൂടുതൽ ഹദീസുകളും പരിഗണിച്ച് പല അഭിപ്രായങ്ങളും പുനഃപരിശോധിച്ചു. ഈ അവസാനകാല അഭിപ്രായങ്ങൾ “അൽ മദ്ഹബുൽ ജദീദ്” (പുതിയ മദ്ഹബ്) എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. ശാഫിഈ മദ്ഹബിൽ ഇന്ന് ഫത്‌വ നൽകുന്നത് മിക്കവാറും പുതിയ മദ്ഹബ് അനുസരിച്ചാണ്. സ്വന്തം അഭിപ്രായം പോലും തെളിവിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ തിരുത്താൻ മടിക്കാത്ത ഒരു പണ്ഡിതന്റെ സത്യസന്ധതയാണ് ഇതിൽ തെളിയുന്നത്.

വകീഇനോടുള്ള പരാതി

ഇമാം ശാഫിഈ (റ)യുടെ പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായ ഒരു കവിതയുണ്ട്. ഓർമ്മശക്തി കുറഞ്ഞതിനെക്കുറിച്ച് വകീഅ് ബിൻ അൽജർറാഹിനോട് (അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് പഠിച്ചിട്ടുണ്ടോ എന്നതിൽ ചരിത്രകാരന്മാർക്ക് സംശയമുണ്ട്) പരാതിപ്പെട്ടപ്പോൾ, പാപങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കാൻ അദ്ദേഹം ഉപദേശിച്ചുവെന്നും, “അറിവ് ഒരു പ്രകാശമാണ്; അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രകാശം പാപിക്ക് നൽകപ്പെടില്ല” എന്ന് പറഞ്ഞുവെന്നുമാണ് ആ വരികളുടെ ആശയം. ദീവാനുശ്ശാഫിഈയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തപ്പെട്ട ഈ വരികൾ കേരളത്തിലെ ദർസുകളിലും മദ്റസകളിലും ഇന്നും ഉദ്ധരിക്കപ്പെടുന്നു. പഠനത്തിൽ മികവ് നേടാൻ ബുദ്ധിയും പരിശ്രമവും മാത്രമല്ല, ഹൃദയശുദ്ധിയും ആവശ്യമാണെന്നാണ് ഇതിന്റെ സന്ദേശം.

പ്രതിയോഗികളുമായി സംവാദം നടത്തുമ്പോൾ പോലും സത്യം ആരുടെ നാവിലൂടെ വെളിപ്പെട്ടാലും അത് സ്വീകരിക്കാനായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആഗ്രഹമെന്ന് ജീവചരിത്രകാരന്മാർ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ജയിക്കാനല്ല, സത്യം കണ്ടെത്താനാണ് ചർച്ച ചെയ്യേണ്ടതെന്ന പാഠം.

വഫാത്ത്

ഹി. 204 റജബ് 30-ന് (ക്രി. 820 ജനുവരി 20) ഫുസ്ത്വാത്വിൽ, ഏകദേശം 54-ആം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം വഫാത്തായി. മുഖത്തം കുന്നിന്റെ താഴ്‌വരയിലുള്ള ഖറാഫ ഖബർസ്ഥാനിൽ ബനൂ അബ്ദിൽ ഹകം കുടുംബത്തിന്റെ ഖബറിടത്തിൽ മറവ് ചെയ്തു. ഖബറിനോട് ചേർന്ന് സുൽത്താൻ സ്വലാഹുദ്ദീൻ അയ്യൂബി ഒരു ശാഫിഈ മദ്റസ സ്ഥാപിച്ചു; ക്രി. 1211–12-ൽ അയ്യൂബി സുൽത്താൻ അൽ കാമിലിന്റെ കാലത്ത് ഖബറിന് മുകളിൽ താഴികക്കുടം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു.

സംഭാവനകളും പൈതൃകവും

അർരിസാല. ഉസ്വൂലുൽ ഫിഖ്ഹിൽ (നിയമശാസ്ത്ര തത്വങ്ങൾ) ലഭ്യമായ ആദ്യത്തെ വ്യവസ്ഥാപിത ഗ്രന്ഥമായി ഇത് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു. ഖുർആനും സുന്നത്തും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം, നസ്ഖ്, ഇജ്മാഅ്, ഖിയാസ് തുടങ്ങിയവ ഇതിൽ ചർച്ച ചെയ്യുന്നു.

കിതാബുൽ ഉമ്മ്. ഫിഖ്ഹിന്റെ എല്ലാ മേഖലകളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ബൃഹദ്ഗ്രന്ഥം; ശിഷ്യനായ അർറബീഅ് ബിൻ സുലൈമാൻ വഴിയാണ് പ്രധാനമായും നമുക്ക് ലഭിച്ചത്.

ശിഷ്യപരമ്പര. അൽ മുസനി, അൽ ബുവൈത്വി, അർറബീഅ് തുടങ്ങിയവരിലൂടെ മദ്ഹബ് വളർന്നു. പിന്നീട് ഇമാം ഗസ്സാലി, ഇമാം നവവി, ഇബ്നു ഹജർ അൽ ഹൈതമി തുടങ്ങിയ മഹാപണ്ഡിതന്മാർ ഈ മദ്ഹബിന് സംഭാവനകൾ നൽകി.

കേരളവുമായുള്ള ബന്ധം. അറബ് കച്ചവടക്കാരിലൂടെ മലബാർ തീരത്ത് എത്തിയ ഇസ്‌ലാം ശാഫിഈ മദ്ഹബിലൂടെയാണ് ഇവിടെ വേരുറപ്പിച്ചത്. ഇന്നും കേരളത്തിലെ മുസ്‌ലിംകളിൽ ഭൂരിപക്ഷവും ശാഫിഈ മദ്ഹബ് പിന്തുടരുന്നു. പൊന്നാനിയിലെ സൈനുദ്ദീൻ മഖ്ദൂം രണ്ടാമൻ രചിച്ച “ഫത്ഹുൽ മുഈൻ” ശാഫിഈ ഫിഖ്ഹിലെ പ്രസിദ്ധ ഗ്രന്ഥമായി കേരളത്തിലെ ദർസുകളിലും ലോകത്തിലെ പല ഭാഗങ്ങളിലും ഇന്നും പഠിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.

കവിത. അദ്ദേഹത്തിന്റേതെന്ന് പറയപ്പെടുന്ന കവിതകൾ “ദീവാനുശ്ശാഫിഈ” എന്ന പേരിൽ സമാഹരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; അവയിൽ പലതും അറിവ്, വിനയം, സൗഹൃദം, ക്ഷമ എന്നിവയെക്കുറിച്ചാണ്.

കേരളത്തിലെ ശാഫിഈ പാരമ്പര്യം ഇന്ന്

കേരളത്തിൽ സുബ്ഹിലെ ഖുനൂത്ത്, വുളൂ മുറിയുന്ന കാര്യങ്ങളിലെ വിധികൾ, സകാത്തുൽ ഫിത്വ്റ് ധാന്യമായി നൽകൽ, നമസ്കാരത്തിൽ ബിസ്മി ഉറക്കെ ഓതൽ തുടങ്ങിയവ ശാഫിഈ മദ്ഹബിന്റെ വീക്ഷണങ്ങളാണ്. ഗൾഫിൽ ജോലിക്ക് പോകുന്ന മലയാളികൾ ഹമ്പലി, ഹനഫി മദ്ഹബുകൾ പിന്തുടരുന്നവരോടൊപ്പം നമസ്കരിക്കുമ്പോൾ ചില വ്യത്യാസങ്ങൾ കാണുന്നു. ഇവയെല്ലാം തെളിവുകളുടെ വ്യാഖ്യാനത്തിലെ സ്വീകാര്യമായ ഭിന്നതകളാണ്; അതിന്റെ പേരിൽ പരസ്പരം ആക്ഷേപിക്കുന്നത് ഇമാമുമാരുടെ മാതൃകക്ക് എതിരാണ്.

സാധാരണ കാണുന്ന പിഴവുകൾ

• “ഖുറൈശിയിലെ പണ്ഡിതൻ ഭൂമി മുഴുവൻ അറിവ് കൊണ്ട് നിറയ്ക്കും” എന്ന റിപ്പോർട്ട് സ്വഹീഹാണെന്ന ധാരണ: ഇമാം ശാഫിഈയെക്കുറിച്ചാണെന്ന് പറഞ്ഞ് പ്രചരിക്കുന്ന ഈ റിപ്പോർട്ടിന്റെ പരമ്പര ദുർബലമാണ്; അദ്ദേഹത്തിന്റെ മഹത്വത്തിന് അതിന്റെ ആവശ്യമില്ല.
• ശാഫിഈ മദ്ഹബ് മാത്രമാണ് ശരി എന്ന വാശി: നാല് മദ്ഹബുകളും അഹ്ലുസ്സുന്നയുടെ അംഗീകൃത വഴികളാണ്.
• ദീവാനിലെ എല്ലാ വരികളും അദ്ദേഹത്തിന്റേതാണെന്ന് ഉറപ്പിക്കൽ: പല വരികളുടെയും നിസ്ബത്ത് പണ്ഡിതന്മാർ ചോദ്യം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
• “ഹദീസ് സ്വഹീഹായാൽ അതാണ് എന്റെ മദ്ഹബ്” എന്നതിനെ ആർക്കും മദ്ഹബ് വിധികൾ തള്ളാനുള്ള അനുമതിയായി കാണൽ: ഹദീസുകളുടെ എല്ലാ റിപ്പോർട്ടുകളും നസ്ഖും അറിയുന്ന പണ്ഡിതന്മാർക്കാണ് ഇത് ബാധകമെന്ന് ഇമാം നവവി (അൽ മജ്മൂഅ്) വിശദീകരിക്കുന്നു.
• ഖബറിനോടുള്ള അതിരുകടന്ന ആചാരങ്ങൾ: ഇമാമുമാരോടുള്ള സ്നേഹം അവരുടെ അറിവ് പഠിക്കുന്നതിലൂടെയാണ് പ്രകടിപ്പിക്കേണ്ടത്.

നമുക്കുള്ള പാഠങ്ങൾ

ദാരിദ്ര്യം അറിവിന് തടസ്സമല്ല. എല്ലുകളിൽ എഴുതി പഠിച്ച ഒരു അനാഥബാലൻ ലോകത്തിന്റെ ഇമാമായി.

ഉമ്മയുടെ ത്യാഗം. മകന്റെ ഭാവിക്ക് വേണ്ടി നാട് വിട്ട ആ ഉമ്മയില്ലായിരുന്നെങ്കിൽ ഇമാം ശാഫിഈ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നില്ല. മക്കളുടെ ദീനീ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ത്യാഗം ചെയ്യുന്ന ഓരോ രക്ഷിതാവിനും ഇതൊരു പ്രചോദനമാണ്.

അറിവിന് വേണ്ടി യാത്ര. മക്ക, മദീന, യമൻ, ഇറാഖ്, ഈജിപ്ത് – അറിവ് തേടി അദ്ദേഹം നടത്തിയ യാത്രകൾ.

തെളിവിന് മുന്നിൽ വിനയം. “ഹദീസ് സ്വഹീഹായാൽ അതാണ് എന്റെ മദ്ഹബ്” എന്ന അർത്ഥത്തിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്ക് ഇമാം നവവി ഉൾപ്പെടെയുള്ള പണ്ഡിതന്മാർ ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്. സ്വന്തം അഭിപ്രായം പോലും തിരുത്തിയ പുതിയ മദ്ഹബ് ഇതിന്റെ പ്രായോഗിക തെളിവാണ്.

അഭിപ്രായ വ്യത്യാസത്തിലും ആദരവ്. ഇമാം മാലിക് (റ)യുടെ ശിഷ്യനായിരിക്കെ തന്നെ പല വിഷയങ്ങളിലും ഭിന്നാഭിപ്രായം പറഞ്ഞു; ഇമാം അഹ്മദ് (റ) ശിഷ്യനായിരിക്കെ സ്വന്തം വഴി സ്വീകരിച്ചു. എന്നിട്ടും അവർക്കിടയിലെ സ്നേഹവും ആദരവും നിലനിന്നു. മദ്ഹബുകളുടെ പേരിൽ തർക്കിക്കുന്ന നമുക്ക് ഇതൊരു വലിയ പാഠമാണ്.

ഇമാം ശാഫിഈയെ അറിയാൻ: ഘട്ടങ്ങൾ

1. മദ്റസയിലോ ദർസിലോ പഠിക്കുന്ന ഫിഖ്ഹ് പാഠങ്ങളിൽ “ഇത് ആരുടെ അഭിപ്രായമാണ്, തെളിവ് എന്താണ്” എന്ന് ചോദിച്ച് പഠിക്കുക.
2. “അർരിസാല”യുടെ ലഭ്യമായ പരിഭാഷകളോ സംക്ഷിപ്ത വിശദീകരണങ്ങളോ വായിക്കുക.
3. മറ്റ് മദ്ഹബുകളുടെ വീക്ഷണങ്ങളും തെളിവുകളും ആദരവോടെ മനസ്സിലാക്കുക.
4. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പഠനയാത്രയിലെ ക്ഷമ നമ്മുടെ മക്കളുടെ പഠനത്തിനും പ്രചോദനമാക്കുക.

ഒരു ചിന്ത

ഗസ്സയിൽ ജനിച്ച അനാഥബാലന്റെ കൈയിൽ കടലാസ് പോലുമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഇന്ന് ആയിരക്കണക്കിന് കിലോമീറ്റർ അകലെ, കേരളത്തിലെ ഒരു ഗ്രാമത്തിലെ കുട്ടി വുളൂ എടുക്കുന്നതും നമസ്കരിക്കുന്നതും ആ ബാലൻ ക്രോഡീകരിച്ച തത്വങ്ങളുടെ വെളിച്ചത്തിലാണ്. ആത്മാർത്ഥതയോടെ നേടിയ അറിവ് കാലവും ദൂരവും കടന്ന് സഞ്ചരിക്കുന്നു.

പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ (FAQ)

ഇമാം ശാഫിഈയുടെ യഥാർത്ഥ പേര് എന്താണ്?

അബൂ അബ്ദില്ലാഹ് മുഹമ്മദ് ബിൻ ഇദ്‌രീസ് അശ്ശാഫിഈ. പൂർവ്വികനായ ശാഫിഅ് ബിൻ അസ്സാഇബിന്റെ പേരിലാണ് “ശാഫിഈ” എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.

“പഴയ മദ്ഹബ്”, “പുതിയ മദ്ഹബ്” എന്നാൽ എന്ത്?

ഇറാഖിൽ വെച്ച് രൂപപ്പെട്ട അഭിപ്രായങ്ങളാണ് പഴയ മദ്ഹബ്; ഈജിപ്തിൽ വെച്ച് പുനഃപരിശോധിച്ച അഭിപ്രായങ്ങളാണ് പുതിയ മദ്ഹബ്. ഫത്‌വ കൂടുതലും പുതിയ മദ്ഹബ് അനുസരിച്ചാണ്.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ഏതെല്ലാം?

അർരിസാല, കിതാബുൽ ഉമ്മ്, മുസ്നദുശ്ശാഫിഈ (ശിഷ്യർ സമാഹരിച്ചത്).

ഇമാം ശാഫിഈയുടെ ഖബർ എവിടെയാണ്?

ഈജിപ്തിലെ കൈറോയിലുള്ള ഖറാഫ ഖബർസ്ഥാനിൽ.

കേരളത്തിലെ മുസ്‌ലിംകൾ ശാഫിഈ മദ്ഹബ് പിന്തുടരാൻ കാരണം എന്ത്?

ശാഫിഈ മദ്ഹബ് പിന്തുടർന്നിരുന്ന യമൻ, ഹള്റമൗത്ത് ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള കച്ചവടക്കാരും പണ്ഡിതന്മാരും വഴിയാണ് മലബാറിൽ ഇസ്‌ലാമിക വിജ്ഞാനം പ്രചരിച്ചത്; പൊന്നാനിയിലെ മഖ്ദൂമുമാർ അത് ശക്തിപ്പെടുത്തി.

അവലംബങ്ങൾ

• ഇമാം ശാഫിഈ, അർരിസാല; കിതാബുൽ ഉമ്മ്
• ഇമാം ബൈഹഖി, മനാഖിബുശ്ശാഫിഈ
• ഇമാം ദഹബി, സിയറു അഅ്ലാമിന്നുബലാഅ്
• ഇമാം നവവി, അൽ മജ്മൂഅ് ശർഹുൽ മുഹദ്ദബ് (ആമുഖം)
• സൈനുദ്ദീൻ മഖ്ദൂം രണ്ടാമൻ, ഫത്ഹുൽ മുഈൻ
• Encyclopaedia of Islam / Wikipedia, “Al-Shafi’i”