മയ്യിത്ത് നമസ്കാരം: നിയ്യത്തും പൂർണ്ണരൂപവും

മരണം നാം ഓരോരുത്തരും രുചിക്കാൻ പോകുന്ന സത്യമാണ് (ആലുഇംറാൻ 3:185). ഇന്നല്ലെങ്കിൽ നാളെ, നമ്മളും വെള്ളത്തുണിയിൽ പൊതിയപ്പെട്ട് ഒരു പള്ളിയുടെ മുന്നിൽ നമസ്കാരത്തിനായി വെക്കപ്പെടും. ലോകത്തോട് വിടപറഞ്ഞ ഒരു വിശ്വാസിക്ക് ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർക്ക് നൽകാവുന്ന ഏറ്റവും വലിയ സമ്മാനം അദ്ദേഹത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള പ്രാർത്ഥനയാണ്; അതിന്റെ ഏറ്റവും ഉന്നതമായ രൂപമാണ് മയ്യിത്ത് നമസ്കാരം (ജനാസ നമസ്കാരം).

ഒരു നാട്ടിൽ ഒരാൾ മരണപ്പെട്ടാൽ കുളിപ്പിക്കൽ, കഫൻ ചെയ്യൽ, നമസ്കരിക്കൽ, ഖബറടക്കൽ എന്നിവ ആ സമൂഹത്തിന്റെ ബാധ്യതയാണ് (ഫർള് കിഫായ). ചിലർ നിർവ്വഹിച്ചാൽ എല്ലാവരും കുറ്റവിമുക്തരാകും; ആരും ചെയ്തില്ലെങ്കിൽ വിവരമറിഞ്ഞ എല്ലാവരും കുറ്റക്കാരാകും. ഈ ലേഖനം മയ്യിത്ത് നമസ്കാരത്തിന്റെ പ്രതിഫലം, നിയ്യത്ത്, ഓരോ തക്ബീറിലും ചൊല്ലേണ്ടത്, ദുആകളുടെ സ്വഹീഹായ രൂപങ്ങൾ, കേരളത്തിലെ മഹല്ലുകളിലെ രീതികൾ, സാധാരണ സംഭവിക്കുന്ന പിഴവുകൾ എന്നിവ ശാഫിഈ മദ്ഹബ് അടിസ്ഥാനമാക്കി വിശദീകരിക്കുന്നു.

വലിയ പ്രതിഫലമുള്ള കർമ്മം

നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “ആരെങ്കിലും മയ്യിത്തിന് നമസ്കരിക്കുന്നത് വരെ ജനാസയിൽ പങ്കെടുത്താൽ അവന് ഒരു ഖീറാത്തുണ്ട്; ഖബറടക്കം വരെ പങ്കെടുത്താൽ രണ്ട് ഖീറാത്തുണ്ട്.” ചോദിക്കപ്പെട്ടു: “രണ്ട് ഖീറാത്ത് എന്താണ്?” അവിടുന്ന് പറഞ്ഞു: “രണ്ട് വലിയ മലകൾ പോലെ.” മുസ്‌ലിമിന്റെ റിപ്പോർട്ടിൽ “അവയിൽ ചെറുത് ഉഹ്ദ് മല പോലെ” എന്നുമുണ്ട് (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 1325, സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 945).

മയ്യിത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള ശഫാഅത്തിനും വലിയ സ്ഥാനമുണ്ട്. “നൂറ് മുസ്‌ലിംകൾ ഒരു മയ്യിത്തിന് നമസ്കരിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന് വേണ്ടി ശുപാർശ ചെയ്താൽ അത് സ്വീകരിക്കപ്പെടും” (മുസ്‌ലിം 947). അല്ലാഹുവിൽ ഒന്നിനെയും പങ്കുചേർക്കാത്ത നാൽപ്പത് പേർ നമസ്കരിച്ചാലും അങ്ങനെയെന്ന് മറ്റൊരു റിപ്പോർട്ടിലുണ്ട് (മുസ്‌ലിം 948). നമ്മുടെ മഹല്ലുകളിൽ ജനാസ നമസ്കാരത്തിന് ആളുകൾ കൂടുന്നത് ഈ പ്രതീക്ഷയുടെ ഭാഗമാണ്.

മയ്യിത്ത് നമസ്കാരത്തിന്റെ രൂപം

ഈ നമസ്കാരത്തിൽ റുകൂഉം സുജൂദുമില്ല. മയ്യിത്തിനെ ആരാധിക്കുകയല്ല, അല്ലാഹുവിന് മുന്നിൽ നിന്ന് മയ്യിത്തിന് വേണ്ടി പ്രാർത്ഥിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. മറ്റ് നമസ്കാരങ്ങളുടെ നിബന്ധനകൾ ഇതിനും ബാധകമാണ്: വുളൂ, ശരീരവും വസ്ത്രവും സ്ഥലവും ശുദ്ധിയാവൽ, ഔറത്ത് മറയ്ക്കൽ, ഖിബ്‌ലക്ക് തിരിയൽ. നാല് തക്ബീറുകളോടെ നിന്നുകൊണ്ടാണ് നമസ്കാരം. നജ്ജാശി രാജാവിന്റെ മരണവാർത്ത അറിഞ്ഞപ്പോൾ നബി (സ്വ) സ്വഹാബികളെ വരിയാക്കി നിർത്തി നാല് തക്ബീർ ചൊല്ലി നമസ്കരിച്ചു (ബുഖാരി 1245, 1333).

1. നിയ്യത്ത് (മനസ്സിലെ കരുത്ത്)

നിയ്യത്ത് ഹൃദയത്തിലാണ്; ഒന്നാം തക്ബീറിനോടൊപ്പം ഉണ്ടാകണം.

• മലയാളത്തിൽ: “ഈ മയ്യിത്തിന്റെ മേൽ നാല് തക്ബീറോട് കൂടി ഫർള് കിഫായയായ മയ്യിത്ത് നമസ്കാരം അല്ലാഹുവിന് വേണ്ടി ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.” ജമാഅത്താണെങ്കിൽ “ഇമാമോട് കൂടി” എന്ന് കൂടി കരുതുക.
• അറബി (പുരുഷൻ):

أُصَلِّي عَلَى هَذَا الْمَيِّتِ أَرْبَعَ تَكْبِيرَاتٍ فَرْضَ كِفَايَةٍ لِلَّهِ تَعَالَى

ഉച്ചാരണം: ഉസ്വല്ലീ അലാ ഹാദൽ മയ്യിതി അർബഅ തക്ബീറാതിൻ ഫർള കിഫായതിൻ ലില്ലാഹി തആലാ. സ്ത്രീയാണെങ്കിൽ “ഹാദിഹിൽ മയ്യിതതി” എന്ന് കരുതുക. ഒന്നിലധികം മയ്യിത്തുകളുണ്ടെങ്കിൽ “ഈ മയ്യിത്തുകളുടെ മേൽ” എന്ന് ഒരുമിച്ച് കരുതിയാൽ മതി.

2. ഒന്നാം തക്ബീർ: സൂറത്തുൽ ഫാതിഹ

തക്ബീർ ചൊല്ലി കൈകെട്ടിയ ശേഷം അഊദു ചൊല്ലി സൂറത്തുൽ ഫാതിഹ ഓതുക; വജ്ജഹ്തു (പ്രാരംഭ പ്രാർത്ഥന) ഓതേണ്ടതില്ല. ഇബ്നു അബ്ബാസ് (റ) ജനാസ നമസ്കാരത്തിൽ ഫാതിഹ ഓതി, “ഇത് സുന്നത്താണെന്ന് നിങ്ങൾ അറിയാൻ” എന്ന് പറഞ്ഞു (ബുഖാരി 1335). ശാഫിഈ മദ്ഹബിൽ ഫാതിഹ ഈ നമസ്കാരത്തിന്റെ റുക്നാണ്. ഓരോ തക്ബീറിലും കൈ ഉയർത്തുന്നത് ഈ മദ്ഹബിൽ സുന്നത്താണ്.

3. രണ്ടാം തക്ബീർ: സ്വലാത്ത്

രണ്ടാം തക്ബീറിന് ശേഷം നബി (സ്വ)യുടെ മേൽ സ്വലാത്ത് ചൊല്ലുക. അത്തഹിയ്യാത്തിലെ സ്വലാത്തുൽ ഇബ്റാഹീമിയ്യ ആണ് ഏറ്റവും ഉത്തമം:

ഉച്ചാരണം: അല്ലാഹുമ്മ സ്വല്ലി അലാ മുഹമ്മദിൻ വഅലാ ആലി മുഹമ്മദ്, കമാ സ്വല്ലൈത അലാ ഇബ്റാഹീമ വഅലാ ആലി ഇബ്റാഹീം, വബാരിക് അലാ മുഹമ്മദിൻ വഅലാ ആലി മുഹമ്മദ്, കമാ ബാറക്ത അലാ ഇബ്റാഹീമ വഅലാ ആലി ഇബ്റാഹീം, ഫിൽ ആലമീന ഇന്നക ഹമീദുൻ മജീദ്.

“അല്ലാഹുമ്മ സ്വല്ലി അലാ മുഹമ്മദ്” എന്ന ചുരുങ്ങിയ രൂപം കൊണ്ടും നിർബന്ധം വീടും.

4. മൂന്നാം തക്ബീർ: മയ്യിത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള ദുആ (ഏറ്റവും പ്രധാനം)

മൂന്നാം തക്ബീറിന് ശേഷം മയ്യിത്തിന് വേണ്ടി പ്രത്യേകമായി ദുആ ചെയ്യുന്നത് നിർബന്ധമാണ്. “നിങ്ങൾ മയ്യിത്തിന് നമസ്കരിച്ചാൽ അദ്ദേഹത്തിന് വേണ്ടി ആത്മാർത്ഥമായി ദുആ ചെയ്യുക” എന്ന നബിവചനം അബൂദാവൂദ് (3199 – അൽബാനി: ഹസൻ) ഉദ്ധരിക്കുന്നുണ്ട്. ഔഫുബ്നു മാലിക് (റ) നബി (സ്വ)യിൽ നിന്ന് മനഃപാഠമാക്കിയ ദുആ (സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 963):

اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ وَارْحَمْهُ وَعَافِهِ وَاعْفُ عَنْهُ، وَأَكْرِمْ نُزُلَهُ، وَوَسِّعْ مُدْخَلَهُ، وَاغْسِلْهُ بِالْمَاءِ وَالثَّلْجِ وَالْبَرَدِ، وَنَقِّهِ مِنَ الْخَطَايَا كَمَا نَقَّيْتَ الثَّوْبَ الْأَبْيَضَ مِنَ الدَّنَسِ

وَأَبْدِلْهُ دَارًا خَيْرًا مِنْ دَارِهِ، وَأَهْلًا خَيْرًا مِنْ أَهْلِهِ، وَزَوْجًا خَيْرًا مِنْ زَوْجِهِ، وَأَدْخِلْهُ الْجَنَّةَ، وَأَعِذْهُ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ وَمِنْ عَذَابِ النَّارِ

ഉച്ചാരണം: അല്ലാഹുമ്മഗ്ഫിർ ലഹു വർഹംഹു വആഫിഹി വഅ്ഫു അൻഹു, വഅക്‌രിം നുസുലഹു, വവസ്സിഅ് മുദ്ഖലഹു, വഗ്സിൽഹു ബിൽമാഇ വസ്സൽജി വൽബറദ്, വനഖ്ഖിഹി മിനൽ ഖത്വായാ കമാ നഖ്ഖൈതസ്സൗബൽ അബ്‌യള മിനദ്ദനസ്. വഅബ്ദിൽഹു ദാറൻ ഖൈറൻ മിൻ ദാരിഹി, വഅഹ്‌ലൻ ഖൈറൻ മിൻ അഹ്‌ലിഹി, വസൗജൻ ഖൈറൻ മിൻ സൗജിഹി, വഅദ്ഖിൽഹുൽ ജന്നത, വഅഇദ്ഹു മിൻ അദാബിൽ ഖബ്‌രി വമിൻ അദാബിന്നാർ.

അർത്ഥം: അല്ലാഹുവേ, ഇദ്ദേഹത്തിന് പൊറുക്കുകയും കരുണ ചെയ്യുകയും സൗഖ്യം നൽകുകയും മാപ്പ് നൽകുകയും ചെയ്യേണമേ. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ആതിഥ്യം ആദരണീയമാക്കുകയും പ്രവേശനസ്ഥലം വിശാലമാക്കുകയും ചെയ്യേണമേ. വെള്ളം, മഞ്ഞ്, ആലിപ്പഴം എന്നിവ കൊണ്ട് കഴുകുകയും, വെള്ളവസ്ത്രം അഴുക്കിൽ നിന്ന് നീ ശുദ്ധീകരിച്ചത് പോലെ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് ശുദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്യേണമേ. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ വീടിനേക്കാൾ നല്ല വീടും കുടുംബത്തേക്കാൾ നല്ല കുടുംബവും ഇണയേക്കാൾ നല്ല ഇണയും പകരം നൽകേണമേ. സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കുകയും ഖബ്റിലെ ശിക്ഷയിൽ നിന്നും നരകശിക്ഷയിൽ നിന്നും കാവൽ നൽകുകയും ചെയ്യേണമേ.

ഈ ദുആ കേട്ടപ്പോൾ “ആ മയ്യിത്ത് ഞാനായിരുന്നെങ്കിൽ എന്ന് ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ചുപോയി” എന്ന് ഔഫ് (റ) പറയുന്നു. മയ്യിത്ത് സ്ത്രീയാണെങ്കിൽ “ലഹു, അൻഹു, ഹു” എന്നതിന് പകരം “ലഹാ, അൻഹാ, ഹാ” എന്ന് ചൊല്ലുക (അല്ലാഹുമ്മഗ്ഫിർ ലഹാ വർഹംഹാ…). ദുആ കാണാപ്പാഠമില്ലാത്തവർ “അല്ലാഹുമ്മഗ്ഫിർ ലഹു വർഹംഹു” എന്ന് മാത്രം ചൊല്ലിയാലും നിർബന്ധം വീടും.

കുട്ടികളുടെ മയ്യിത്താണെങ്കിൽ

പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത കുട്ടികൾക്ക് പാപമില്ലാത്തതിനാൽ പാപമോചനത്തിന് പകരം മാതാപിതാക്കൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ദുആയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ഹസനുൽ ബസ്വരി ജനാസ നമസ്കാരത്തിൽ കുട്ടിക്ക് വേണ്ടി “അല്ലാഹുമ്മജ്അൽഹു ലനാ ഫറത്വൻ വസലഫൻ വഅജ്റാ” (അല്ലാഹുവേ, ഇവനെ ഞങ്ങൾക്ക് മുന്നേ പോയ ഒരുക്കവും മുൻഗാമിയും പ്രതിഫലവുമാക്കേണമേ) എന്ന് ചൊല്ലിയിരുന്നതായി ഇമാം ബുഖാരി (ജനാസ അദ്ധ്യായം, പരമ്പരയില്ലാതെ – മുഅല്ലഖായി) ഉദ്ധരിക്കുന്നു. ശാഫിഈ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ ഇതിന്റെ വിപുലമായ രൂപമുണ്ട്.

5. നാലാം തക്ബീർ: അവസാനത്തെ ദുആയും സലാമും

നാലാം തക്ബീറിന് ശേഷം ചുരുങ്ങിയ ഒരു ദുആ ചൊല്ലുന്നത് സുന്നത്താണ്. ഹദീസിൽ വന്ന രൂപം (അബൂദാവൂദ് 3201 – സ്വഹീഹ്; ഇബ്നുമാജ 1498 – ഹസൻ):

اللَّهُمَّ لَا تَحْرِمْنَا أَجْرَهُ وَلَا تُضِلَّنَا بَعْدَهُ

ഉച്ചാരണം: അല്ലാഹുമ്മ ലാ തഹ്‌രിംനാ അജ്റഹു വലാ തുളില്ലനാ ബഅ്ദഹു.

അർത്ഥം: അല്ലാഹുവേ, ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ (വിയോഗത്തിലെ ക്ഷമയുടെ) പ്രതിഫലം ഞങ്ങൾക്ക് തടയരുതേ; ഇദ്ദേഹത്തിന് ശേഷം ഞങ്ങളെ വഴിതെറ്റിക്കരുതേ.

കേരളത്തിലെ പള്ളികളിൽ സാധാരണ കേൾക്കുന്ന “അല്ലാഹുമ്മ ലാ തഹ്‌രിംനാ അജ്റഹു, വലാ തഫ്തിന്നാ ബഅ്ദഹു, വഗ്ഫിർ ലനാ വലഹു” (ഇദ്ദേഹത്തിന് ശേഷം ഞങ്ങളെ പരീക്ഷണത്തിലാക്കരുതേ; ഞങ്ങൾക്കും ഇദ്ദേഹത്തിനും പൊറുക്കേണമേ) എന്ന രൂപം ശാഫിഈ ഫിഖ്ഹ് ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടതാണ്; ആശയം ശരിയും ചൊല്ലുന്നതിൽ തെറ്റില്ലാത്തതുമാണ്. എന്നാൽ മുകളിലെ ഹദീസ് പദങ്ങൾ “തുളില്ലനാ” എന്നാണ്. ഇതേ ഹദീസിലെ “അല്ലാഹുമ്മഗ്ഫിർ ലിഹയ്യിനാ വമയ്യിതിനാ…” (ഞങ്ങളിൽ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർക്കും മരിച്ചവർക്കും…) എന്ന ദുആ മൂന്നാം തക്ബീറിലും ചൊല്ലാം.

ശേഷം വലത്തോട്ടും ഇടത്തോട്ടും “അസ്സലാമു അലൈകും വറഹ്മത്തുല്ലാഹ്” എന്ന് സലാം വീട്ടുക.

ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട ചില പ്രധാന കാര്യങ്ങൾ

• ഇമാം നിൽക്കേണ്ട സ്ഥാനം: പുരുഷന്റെ മയ്യിത്താണെങ്കിൽ തലയുടെ നേരെയും സ്ത്രീയുടേതാണെങ്കിൽ നടുവിന്റെ നേരെയും. അനസ് (റ) അങ്ങനെ നിന്നത് നബി (സ്വ)യുടെ രീതിയാണെന്ന് പറഞ്ഞു (തിർമിദി 1034 – ഹസൻ); പ്രസവത്തിൽ മരിച്ച ഒരു സ്ത്രീക്ക് നബി (സ്വ) നടുവിൽ നിന്ന് നമസ്കരിച്ചു (മുസ്‌ലിം 964).
• വരികൾ: ആളുകൾ കുറവാണെങ്കിലും മൂന്ന് വരികളാക്കുന്ന പതിവ് മാലികുബ്നു ഹുബൈറ (റ)വിന്റെ റിപ്പോർട്ട് അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് (തിർമിദി 1028, അബൂദാവൂദ് 3166). ഇമാം തിർമിദി ഇതിനെ ഹസൻ എന്ന് വിധിച്ചെങ്കിലും ദാറുസ്സലാം പതിപ്പ് പരമ്പര ദുർബലമായി കണക്കാക്കുന്നു. അതിനാൽ മൂന്ന് വരി ഒരു നല്ല രീതിയായി സ്വീകരിക്കാമെങ്കിലും നിർബന്ധമായോ നമസ്കാരം സാധുവാകാനുള്ള നിബന്ധനയായോ കാണരുത്; ആളുകൾ കുറവാണെങ്കിൽ ഒരു വരിയിലും നമസ്കാരം പൂർണ്ണമാണ്.
• വൈകി വന്നാൽ (മസ്ബൂഖ്): ഇമാം ഏത് ഘട്ടത്തിലാണെങ്കിലും തക്ബീർ ചൊല്ലി ചേരുക. ശാഫിഈ മദ്ഹബ് പ്രകാരം സ്വന്തം ക്രമത്തിൽ ഫാതിഹയിൽ നിന്ന് തുടങ്ങുക. ഇമാം സലാം വീട്ടിയ ശേഷം നഷ്ടപ്പെട്ട തക്ബീറുകൾ അവയുടെ ദിക്റുകളോടെ പൂർത്തിയാക്കുക; മയ്യിത്ത് എടുത്തുകൊണ്ടുപോയാലും നമസ്കാരം പൂർത്തിയാക്കാം.
• പള്ളിയിൽ വെച്ച്: സഅ്ദുബ്നു അബീവഖ്ഖാസ് (റ)വിന്റെ ജനാസ പള്ളിയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാൻ ആഇശ (റ) ആവശ്യപ്പെടുകയും, നബി (സ്വ) സുഹൈലുബ്നു ബൈളാഇന് പള്ളിയിൽ വെച്ചാണ് നമസ്കരിച്ചതെന്ന് പറയുകയും ചെയ്തു (മുസ്‌ലിം 973). അതിനാൽ ശാഫിഈ മദ്ഹബിൽ പള്ളിയിൽ വെച്ച് നമസ്കരിക്കുന്നത് അനുവദനീയവും ഉത്തമവുമാണ്.
• ഖബ്റിന് മേൽ: നമസ്കാരത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ കഴിയാത്തവർക്ക് ഖബറടക്കിയ ശേഷം ഖബ്റിന്റെ അടുത്ത് നിന്ന് നമസ്കരിക്കാം; പള്ളി വൃത്തിയാക്കിയിരുന്ന ഒരു വ്യക്തിയുടെ ഖബ്റിന് മേൽ നബി (സ്വ) നമസ്കരിച്ചു (ബുഖാരി 1337, മുസ്‌ലിം 956). ഖബ്ർ സന്ദർശനത്തിന്റെ ദുആ ഖബർ സന്ദർശിക്കുമ്പോഴുള്ള ദുആ എന്ന ലേഖനത്തിലുണ്ട്.

കേരളീയ സാഹചര്യം: ഗാഇബ് നമസ്കാരവും മഹല്ല് രീതികളും

ഗൾഫിൽ മരണപ്പെടുന്ന പ്രവാസികളുടെ മയ്യിത്ത് പലപ്പോഴും അവിടെ തന്നെ ഖബറടക്കുമ്പോൾ, നാട്ടിലെ പള്ളിയിൽ “മയ്യിത്ത് നമസ്കാരം ഗാഇബ്” (സന്നിഹിതമല്ലാത്ത മയ്യിത്തിന്മേലുള്ള നമസ്കാരം) നടത്താറുണ്ട്. നജ്ജാശിയുടെ സംഭവമാണ് ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനം (ബുഖാരി 1245). ശാഫിഈ മദ്ഹബ് ഇത് പൊതുവെ അനുവദിക്കുന്നു; മറ്റ് ചില പണ്ഡിതന്മാർ ആരും നമസ്കരിക്കാത്ത മയ്യിത്തിന് മാത്രമാണ് ഇതെന്ന് പറയുന്നു. നിയ്യത്തിൽ “ഇന്ന വ്യക്തിയുടെ ഗാഇബായ മയ്യിത്തിന്മേൽ” എന്ന് കരുതുക.

ആളുകൾ കൂടുതലായി എത്തുമ്പോൾ ഒന്നിലധികം ജമാഅത്തായി നമസ്കരിക്കുന്നതും, വീട്ടിൽ വെച്ച് സ്ത്രീകൾ പ്രത്യേകമായി നമസ്കരിക്കുന്നതും പല മഹല്ലുകളിലും പതിവാണ്. സ്ത്രീകൾക്കും മയ്യിത്ത് നമസ്കരിക്കാം; അത് പ്രതിഫലമുള്ള കർമ്മമാണ്. എന്നാൽ ദൂരെയുള്ള ബന്ധുക്കൾ എത്താൻ വേണ്ടി ഖബറടക്കം ഒരുപാട് വൈകിപ്പിക്കുന്നത് ശരിയല്ല: “ജനാസയുമായി വേഗം ചെയ്യുക; നല്ലവനാണെങ്കിൽ നന്മയിലേക്കാണ് നിങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ എത്തിക്കുന്നത്” (ബുഖാരി 1315).

സാധാരണ സംഭവിക്കുന്ന പിഴവുകൾ

1. തക്ബീറുകൾക്കിടയിൽ ഒന്നും ചൊല്ലാതെ ഇമാമിനൊപ്പം വെറുതെ നിൽക്കുക – ഓരോ തക്ബീറിനും അതിന്റേതായ ദിക്ർ ഉണ്ട്.
2. ഫാതിഹ ഓതാതിരിക്കുക; അല്ലെങ്കിൽ ഫാതിഹക്ക് ശേഷം മറ്റൊരു സൂറത്ത് കൂടി ഓതുക.
3. വുളൂ ഇല്ലാതെ, ചെരുപ്പിലെ അഴുക്ക് ശ്രദ്ധിക്കാതെ വരിയിൽ നിൽക്കുക.
4. മയ്യിത്തിന്റെ ഫോട്ടോയും വീഡിയോയും എടുത്ത് സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ പങ്കുവെക്കുക – ഇത് മയ്യിത്തിന്റെ സ്വകാര്യതയെയും കുടുംബത്തിന്റെ വേദനയെയും മാനിക്കാത്തതാണ്.
5. മസ്ബൂഖ് ആയവർ ഇമാമിനോടൊപ്പം സലാം വീട്ടി നഷ്ടപ്പെട്ട തക്ബീറുകൾ പൂർത്തിയാക്കാതിരിക്കുക.

മയ്യിത്ത് നമസ്കാരം: ഒരു ആത്മപരിശോധന

മുന്നിൽ ചലനമറ്റ് കിടക്കുന്ന ശരീരം നാളത്തെ നമ്മുടെ അവസ്ഥയാണ്. ഇന്നലെ വരെ പള്ളിയിൽ നമ്മോടൊപ്പം വരിയിൽ നിന്ന ഒരാൾ ഇന്ന് വരിയുടെ മുന്നിൽ കിടക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് വേണ്ടി നാം ചോദിക്കുന്ന “ഖബ്റിലെ വിശാലത”, “നരകത്തിൽ നിന്നുള്ള കാവൽ” എന്നിവ ഒരുനാൾ നമുക്കും ആവശ്യമായി വരും. അതുകൊണ്ടാണ് ജനാസയെ അനുഗമിക്കുന്നത് ഖബ്ർ സന്ദർശനം പോലെ ഹൃദയത്തെ ഉണർത്തുന്നത്. ജനാസ കഴിഞ്ഞ് വീട്ടിലെത്തുമ്പോൾ അതേ ദിവസത്തെ തിരക്കുകളിലേക്ക് മടങ്ങുകയല്ല, ആ ഓർമ്മയെ ഒരു തീരുമാനമാക്കി മാറ്റുകയാണ് വേണ്ടത്: ഒരു കടം വീട്ടുക, ഒരു പിണക്കം തീർക്കുക, ഒരു നമസ്കാരം കൃത്യമാക്കുക. ഈ വിഷയത്തിൽ മരണത്തെ ഓർക്കുക എന്ന ലേഖനവും വായിക്കാം. നാം മരിച്ച് കിടക്കുമ്പോൾ ആത്മാർത്ഥമായി നമുക്ക് വേണ്ടി ദുആ ചെയ്യുന്ന നല്ല മനുഷ്യരെ അല്ലാഹു ഒരുക്കിത്തരട്ടെ.

പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ (FAQ)

മയ്യിത്ത് നമസ്കാരത്തിന് വുളൂ നിർബന്ധമാണോ?

അതെ. മറ്റ് നമസ്കാരങ്ങളെപ്പോലെ ഇതിനും വുളൂവും മറ്റ് ശുദ്ധി നിബന്ധനകളും നിർബന്ധമാണ്.

മയ്യിത്ത് പുരുഷനാണോ സ്ത്രീയാണോ എന്ന് അറിയില്ലെങ്കിൽ?

“ഈ മയ്യിത്തിന്മേൽ” എന്ന് പൊതുവായി നിയ്യത്ത് വെച്ചാൽ മതി. ദുആയിൽ “ലഹു” എന്ന് ചൊല്ലി “ഈ മയ്യിത്ത്” എന്ന് ഉദ്ദേശിച്ചാലും സാധുവാണെന്ന് ശാഫിഈ പണ്ഡിതന്മാർ പറയുന്നു.

ഫാതിഹ കാണാപ്പാഠമില്ലാത്തവർ എന്ത് ചെയ്യണം?

ഫാതിഹ എല്ലാ നമസ്കാരത്തിനും ആവശ്യമായതിനാൽ പഠിക്കാൻ ശ്രമിക്കണം. അതുവരെ അറിയാവുന്ന മറ്റ് ആയത്തുകളോ ദിക്റുകളോ ചൊല്ലാമെന്ന് ഫിഖ്ഹ് ഗ്രന്ഥങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുന്നു.

ആത്മഹത്യ ചെയ്ത വ്യക്തിക്ക് മയ്യിത്ത് നമസ്കാരമുണ്ടോ?

ഉണ്ട്. ആത്മഹത്യ ചെയ്ത ഒരാൾക്ക് നബി (സ്വ) സ്വയം നമസ്കരിക്കാതിരുന്നത് (മുസ്‌ലിം 978) താക്കീതിനായിരുന്നുവെന്നും മറ്റുള്ളവർ നമസ്കരിച്ചിരുന്നുവെന്നുമാണ് ശാഫിഈ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഭൂരിപക്ഷം പണ്ഡിതരുടെ നിലപാട്. അദ്ദേഹത്തിന് വേണ്ടി പ്രാർത്ഥിക്കുക; കുടുംബത്തെ കുറ്റപ്പെടുത്താതിരിക്കുക.

ഒരേ മയ്യിത്തിന് രണ്ടാമത് നമസ്കരിക്കാമോ?

നമസ്കരിച്ചിട്ടില്ലാത്തവർക്ക് പിന്നീട് ജമാഅത്തായോ ഒറ്റയ്ക്കോ ഖബ്റിന് മേലോ നമസ്കരിക്കാം. ഒരിക്കൽ നമസ്കരിച്ചവർ വീണ്ടും നമസ്കരിക്കുന്നത് ശാഫിഈ മദ്ഹബിൽ സുന്നത്തില്ല.

അവലംബങ്ങൾ

• വിശുദ്ധ ഖുർആൻ: ആലുഇംറാൻ 3:185.
• സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി: 1245, 1315, 1325, 1333, 1335, 1337; കിതാബുൽ ജനാഇസ് (ഹസനുൽ ബസ്വരിയുടെ റിപ്പോർട്ട്, മുഅല്ലഖ്).
• സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം: 945, 947, 948, 956, 963, 964, 973, 978.
• സുനൻ അബൂദാവൂദ്: 3166, 3199, 3201 (ഗ്രേഡുകൾ: ശൈഖ് അൽബാനി).
• ജാമിഉത്തിർമിദി: 1028, 1034.
• സുനൻ ഇബ്നുമാജ: 1498.
• ഇമാം നവവി, അൽ-മജ്മൂഅ് ശർഹുൽ മുഹദ്ദബ് (കിതാബുൽ ജനാഇസ്); അൽ-അദ്കാർ.