ദേഷ്യം വരുമ്പോൾ ചൊല്ലേണ്ട ദുആയും നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള വഴികളും

“ദേഷ്യം വന്നാൽ എനിക്ക് എന്നെ തന്നെ നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയില്ല” – ഈ വാചകം നമ്മളിൽ പലരും പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും, അല്ലെങ്കിൽ കേട്ടിട്ടുണ്ടാകും. ദേഷ്യത്തിൽ പറഞ്ഞ ഒരു വാക്ക് കാരണം തകർന്ന ബന്ധങ്ങൾ, ദേഷ്യത്തിൽ എടുത്ത ഒരു തീരുമാനം കാരണം നഷ്ടപ്പെട്ട അവസരങ്ങൾ, ദേഷ്യത്തിൽ കുട്ടികളെ അടിച്ചിട്ട് പിന്നീട് കരഞ്ഞ മാതാപിതാക്കൾ – ദേഷ്യം ഒരു തീ പോലെയാണ്. അത് കത്തിക്കുന്നത് പലപ്പോഴും നമ്മെ തന്നെയാണ്.

ദേഷ്യം ഒരു മനുഷ്യവികാരമാണ്, അത് പൂർണ്ണമായി ഇല്ലാതാക്കാൻ കഴിയില്ല. പക്ഷേ അതിനെ നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയും. അതിനുള്ള വ്യക്തമായ വഴികൾ നബി (സ്വ) പഠിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ദേഷ്യം വരുമ്പോൾ ചൊല്ലേണ്ട ദുആ

أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ

ഉച്ചാരണം: അഊദു ബില്ലാഹി മിനശ്ശൈത്വാനിർറജീം

അർത്ഥം: ശപിക്കപ്പെട്ട പിശാചിൽ നിന്ന് ഞാൻ അല്ലാഹുവിനോട് കാവൽ തേടുന്നു.

സുലൈമാനുബ്നു സ്വുറദ് (റ) പറയുന്നു: ഞങ്ങൾ നബി (സ്വ)യുടെ അടുത്ത് ഇരിക്കുമ്പോൾ രണ്ട് പേർ പരസ്പരം ചീത്ത പറഞ്ഞു. അതിൽ ഒരാളുടെ മുഖം ദേഷ്യം കൊണ്ട് ചുവന്നു, കഴുത്തിലെ ഞരമ്പുകൾ വീർത്തു. അപ്പോൾ നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “എനിക്ക് ഒരു വാക്ക് അറിയാം; അയാൾ അത് പറഞ്ഞാൽ അയാൾ അനുഭവിക്കുന്നത് (ദേഷ്യം) പോകും: ‘അഊദു ബില്ലാഹി മിനശ്ശൈത്വാനിർറജീം’.”

റഫറൻസ്: സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 3282, 6115; സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 2610.

ശ്രദ്ധിക്കുക: ദേഷ്യത്തിന്റെ പിന്നിൽ പിശാചിന്റെ പ്രേരണയുണ്ട്. അതുകൊണ്ടാണ് പിശാചിൽ നിന്നുള്ള കാവൽ തേടൽ ഇതിന്റെ മരുന്നായത്. ഖുർആനും പറയുന്നു: “പിശാചിൽ നിന്നുള്ള വല്ല ദുഷ്പ്രേരണയും നിന്നെ ബാധിച്ചാൽ നീ അല്ലാഹുവിനോട് ശരണം തേടുക; തീർച്ചയായും അവൻ എല്ലാം കേൾക്കുന്നവനും അറിയുന്നവനുമാണ്” (സൂറത്തുൽ അഅ്റാഫ് 7:200).

സുന്നത്തായ രണ്ടാമത്തെ വഴി: ഇരിക്കുക, കിടക്കുക

അബൂദർ (റ) നിവേദനം: നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “നിങ്ങളിൽ ഒരാൾക്ക് നിൽക്കുമ്പോൾ ദേഷ്യം വന്നാൽ അവൻ ഇരിക്കട്ടെ. ദേഷ്യം പോയാൽ നന്ന്; ഇല്ലെങ്കിൽ കിടക്കട്ടെ.”

റഫറൻസ്: സുനൻ അബൂദാവൂദ് 4782 (ഗ്രേഡ്: സ്വഹീഹ് – അൽബാനി).

ഇത് വളരെ പ്രായോഗികമായ ഒരു ഉപദേശമാണ്. നിൽക്കുന്ന ഒരാൾക്ക് അടിക്കാനും തള്ളാനും എളുപ്പമാണ്. ഇരിക്കുമ്പോൾ ആ സാധ്യത കുറയുന്നു, കിടക്കുമ്പോൾ അതിലും കുറയുന്നു. ശരീരത്തിന്റെ അവസ്ഥ മാറ്റുന്നത് മനസ്സിന്റെ അവസ്ഥ മാറ്റാൻ സഹായിക്കുമെന്ന് ആധുനിക മനശ്ശാസ്ത്രവും പറയുന്നു.

വുളൂ ചെയ്യൽ: ഗ്രേഡ് ശ്രദ്ധിക്കുക

“ദേഷ്യം പിശാചിൽ നിന്നാണ്, പിശാച് തീയിൽ നിന്നാണ് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടത്, തീ കെടുത്തുന്നത് വെള്ളമാണ്; അതിനാൽ ദേഷ്യം വന്നാൽ വുളൂ ചെയ്യുക” എന്ന ഹദീസ് സുനൻ അബൂദാവൂദിൽ (4784) ഉണ്ട്. എന്നാൽ അൽബാനി ഇതിനെ ദുർബലമായി (ളഈഫ്) വിലയിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. എങ്കിലും വുളൂ ചെയ്യുന്നത് സ്വയം ഒരു നല്ല ഇബാദത്തായതിനാൽ ദേഷ്യം ശമിപ്പിക്കാൻ ഒരു വഴിയായി ഉപയോഗിക്കുന്നതിൽ തെറ്റില്ല; നബി (സ്വ)യുടെ സ്ഥിരപ്പെട്ട കൽപ്പന എന്ന് പറയരുത് എന്ന് മാത്രം.

മൂന്നാമത്തെ വഴി: മിണ്ടാതിരിക്കുക

ദേഷ്യം വരുമ്പോൾ ഏറ്റവും വലിയ അപകടം നാവാണ്. ദേഷ്യത്തിൽ പറയുന്ന പലതും പിന്നീട് പരദൂഷണമായും കുത്തുവാക്കായും പടരുന്നു; അതിന്റെ ഗൗരവം ഗീബത്ത് എന്ന ലേഖനത്തിൽ വായിക്കാം. ഭാര്യാഭർത്താക്കന്മാർക്കിടയിൽ ദേഷ്യത്തിൽ പറഞ്ഞുപോകുന്ന ത്വലാഖ്, മാതാപിതാക്കളോടുള്ള മോശം വാക്കുകൾ, സുഹൃത്തുക്കളോടുള്ള കുത്തുവാക്കുകൾ – ഇവയൊന്നും പിന്നീട് തിരിച്ചെടുക്കാൻ കഴിയില്ല. ഒരു ചെറിയ നിയമം ഓർക്കുക: ദേഷ്യമുള്ളപ്പോൾ ഒരു തീരുമാനവും എടുക്കരുത്, ഒരു മെസേജും അയക്കരുത്.

ദേഷ്യപ്പെടരുത്: ഒരു സമ്പൂർണ്ണ ഉപദേശം

അബൂഹുറൈറ (റ) നിവേദനം: ഒരാൾ നബി (സ്വ)യോട് പറഞ്ഞു: “എനിക്ക് ഉപദേശം തരൂ.” നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “നീ ദേഷ്യപ്പെടരുത്.” അയാൾ പല തവണ ആവർത്തിച്ചു ചോദിച്ചു; ഓരോ തവണയും നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “നീ ദേഷ്യപ്പെടരുത്.”

റഫറൻസ്: സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 6116.

യഥാർത്ഥ ശക്തൻ ആരാണ്?

അബൂഹുറൈറ (റ) നിവേദനം: നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “മല്ലയുദ്ധത്തിൽ ആളുകളെ മലർത്തിയടിക്കുന്നവനല്ല ശക്തൻ; ദേഷ്യം വരുമ്പോൾ സ്വയം നിയന്ത്രിക്കുന്നവനാണ് യഥാർത്ഥ ശക്തൻ.”

റഫറൻസ്: സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 6114.

ജിമ്മിൽ പോയി മസിൽ വളർത്തുന്നത് പോലെ, ദേഷ്യം നിയന്ത്രിക്കുന്നതും ഒരു പരിശീലനമാണ്. ഓരോ തവണ ദേഷ്യം അടക്കുമ്പോഴും ആ “ആത്മീയ മസിൽ” ശക്തിപ്പെടുന്നു.

ദേഷ്യം അടക്കുന്നവന്റെ പ്രതിഫലം

മുആദുബ്നു അനസ് (റ) നിവേദനം: നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “ദേഷ്യം പ്രകടിപ്പിക്കാൻ കഴിവുണ്ടായിരിക്കെ അത് അടക്കുന്നവനെ ഖിയാമത്ത് നാളിൽ അല്ലാഹു എല്ലാ സൃഷ്ടികളുടെയും മുന്നിൽ വിളിച്ച്, അവൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന ഹൂറുൽ ഈനിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ അവസരം നൽകും.”

റഫറൻസ്: സുനൻ അബൂദാവൂദ് 4777 (ഗ്രേഡ്: ഹസൻ – അൽബാനി); ജാമിഉത്തിർമിദി 2021 (തിർമിദി: ഹസൻ ഗരീബ്; ദാറുസ്സലാം: ഹസൻ).

ഇബ്നു ഉമർ (റ)വിൽ നിന്ന്: “അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രീതി ആഗ്രഹിച്ച് ഒരു അടിമ വിഴുങ്ങിക്കളയുന്ന ദേഷ്യത്തിന്റെ ഇറക്കിനെക്കാൾ അല്ലാഹുവിങ്കൽ പ്രതിഫലമുള്ള ഒരു ഇറക്കുമില്ല.” റഫറൻസ്: സുനൻ ഇബ്നി മാജ 4189. ഗ്രേഡ്: അൽബാനി സ്വഹീഹ് എന്ന് വിലയിരുത്തി; ദാറുസ്സലാം പതിപ്പ് ളഈഫ് എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തുന്നു; ഇബ്നു ഉമർ (റ)വിന്റെ സ്വന്തം വാക്കായുള്ള (മൗഖൂഫ്) രൂപമാണ് കൂടുതൽ ശരിയെന്ന് ദാറഖുത്വ്നി പറഞ്ഞു. അതിനാൽ ഇത് ഗ്രേഡിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുള്ള ഒരു റിപ്പോർട്ടാണ്.

ഖുർആനിൽ മുത്തഖീങ്ങളുടെ ഗുണങ്ങൾ പറയുമ്പോൾ അല്ലാഹു പറയുന്നു: “…കോപം ഒതുക്കുന്നവരും ജനങ്ങൾക്ക് മാപ്പ് നൽകുന്നവരും. സുകൃതം ചെയ്യുന്നവരെ അല്ലാഹു ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു” (സൂറത്തു ആലു ഇംറാൻ 3:134). ഇതിൽ മൂന്ന് പടികളുണ്ട്: ദേഷ്യം അടക്കുക, മാപ്പ് നൽകുക, എന്നിട്ട് നന്മ ചെയ്യുക.

വീട്ടിലും ജോലിസ്ഥലത്തും: പ്രായോഗിക ടിപ്സ്

• ദേഷ്യം തോന്നിത്തുടങ്ങുമ്പോൾ തന്നെ “അഊദു ബില്ലാഹി മിനശ്ശൈത്വാനിർറജീം” ചൊല്ലുക; പൊട്ടിത്തെറിച്ച ശേഷമല്ല.
• നിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ ഇരിക്കുക; സാധിക്കുമെങ്കിൽ ആ സ്ഥലത്ത് നിന്ന് അൽപം മാറിനിൽക്കുക.
• ഡ്രൈവിംഗിനിടെ ആരെങ്കിലും ഓവർടേക്ക് ചെയ്താൽ ഹോൺ അടിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ഈ ദുആ ചൊല്ലുക. ദേശീയപാതയിലെ ട്രാഫിക് ബ്ലോക്കിലും ബസ് സ്റ്റാൻഡിലെ തിരക്കിലും കുടുങ്ങുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന വഴക്കുകൾ പലപ്പോഴും ഒരു നിമിഷത്തെ ക്ഷമ കൊണ്ട് ഒഴിവാക്കാവുന്നവയാണ്.
• ദേഷ്യം വരാൻ സാധ്യതയുള്ള സാഹചര്യങ്ങൾ – ക്ഷീണം, വിശപ്പ്, ഉറക്കക്കുറവ് – തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ശ്രദ്ധിക്കുക.
• ഗൾഫിലെ ജോലിസ്ഥലത്ത് മാനേജറോടോ സഹപ്രവർത്തകരോടോ ദേഷ്യം തോന്നുമ്പോൾ ഇമെയിലിനോ മെസേജിനോ ഉടനെ മറുപടി അയക്കാതിരിക്കുക; അൽപസമയം കഴിഞ്ഞ്, മനസ്സ് തണുത്ത ശേഷം മാത്രം എഴുതുക. പല ജോലികളും നഷ്ടപ്പെടുന്നത് ദേഷ്യത്തിൽ അയച്ച ഒരു മറുപടി കാരണമാണ്.
• ദേഷ്യത്തിൽ ആരെയെങ്കിലും വേദനിപ്പിച്ചാൽ പിന്നീട് മാപ്പ് ചോദിക്കാൻ മടിക്കരുത്.
• ദേഷ്യം അമിതമായി, നിയന്ത്രണമില്ലാതെ വരുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ഒരു കൗൺസിലറുടെ സഹായം തേടുന്നത് ലജ്ജിക്കേണ്ട കാര്യമല്ല.

ദേഷ്യവും കുടുംബബന്ധങ്ങളും

കേരളത്തിലെ ഫാമിലി കോടതികളിൽ എത്തുന്ന പല കേസുകളുടെയും തുടക്കം ഒരു നിമിഷത്തെ ദേഷ്യമാണ്. ഭർത്താവിന്റെ ഒരു കുത്തുവാക്ക്, ഭാര്യയുടെ ഒരു മറുപടി, അമ്മായിയമ്മയുടെ ഒരു പരാമർശം – പിന്നെ അത് വലിയ തീയായി പടരുന്നു. ഇരുവരിൽ ഒരാൾ ആ നിമിഷം “അഊദു ബില്ലാഹി മിനശ്ശൈത്വാനിർറജീം” ചൊല്ലി, ഇരുന്ന്, മിണ്ടാതിരുന്നിരുന്നെങ്കിൽ പല കുടുംബങ്ങളും തകരാതെ രക്ഷപ്പെടുമായിരുന്നു.

നബി (സ്വ)യുടെ ജീവിതം നോക്കൂ. ഒരു ഗ്രാമീണൻ അവിടുത്തെ പുതപ്പ് പിടിച്ച് ശക്തിയായി വലിച്ചു, കഴുത്തിൽ പാട് വീഴുന്നത് വരെ. എന്നിട്ട് “അല്ലാഹുവിന്റെ സമ്പത്തിൽ നിന്ന് എനിക്ക് തരാൻ കൽപ്പിക്കൂ” എന്ന് പറഞ്ഞു. നബി (സ്വ) തിരിഞ്ഞുനോക്കി പുഞ്ചിരിച്ചു, അയാൾക്ക് എന്തെങ്കിലും കൊടുക്കാൻ കൽപ്പിച്ചു (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 3149). ഇതാണ് നമ്മുടെ മാതൃക. നബി (സ്വ) സ്വന്തം കാര്യത്തിന് വേണ്ടി ഒരിക്കലും പ്രതികാരം ചെയ്തിട്ടില്ലെന്നും, അല്ലാഹുവിന്റെ പവിത്രതകൾ ലംഘിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ മാത്രമാണ് അവിടുന്ന് അല്ലാഹുവിന് വേണ്ടി ദേഷ്യപ്പെട്ടതെന്നും ആഇശ (റ) പറയുന്നു (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 6126). ഒരു പുഞ്ചിരി പോലും സ്വദഖയാണെന്ന് പഠിപ്പിച്ച പ്രവാചകന്റെ ഉമ്മത്താണ് നാം.

ദേഷ്യത്തിന് ശേഷം എന്ത് ചെയ്യണം?

ദേഷ്യത്തിൽ എന്തെങ്കിലും പറഞ്ഞുപോയാൽ, അഭിമാനം വിചാരിച്ച് മിണ്ടാതിരിക്കരുത്. എത്രയും പെട്ടെന്ന് മാപ്പ് പറയുക. അല്ലാഹുവിനോട് ഇസ്തിഗ്ഫാർ ചെയ്യുക. വേദനിപ്പിച്ചയാൾക്ക് ഒരു സമ്മാനം കൊടുക്കുന്നതോ നല്ല വാക്ക് പറയുന്നതോ മുറിവ് ഉണക്കാൻ സഹായിക്കും. “നന്മയും തിന്മയും സമമാകില്ല. ഏറ്റവും നല്ലത് കൊണ്ട് നീ (തിന്മയെ) തടയുക; അപ്പോൾ നീയും ആരും തമ്മിൽ ശത്രുതയുണ്ടോ, അവൻ ഉറ്റ സുഹൃത്തിനെപ്പോലെയാകും” (സൂറത്തു ഫുസ്സ്വിലത്ത് 41:34).

മൂന്ന് ദിവസത്തിൽ കൂടുതൽ സഹോദരനുമായി പിണങ്ങിനിൽക്കുന്നത് അനുവദനീയമല്ലെന്നും, രണ്ടുപേരിൽ ആദ്യം സലാം പറയുന്നവനാണ് ഉത്തമനെന്നും നബി (സ്വ) പഠിപ്പിച്ചു (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 6077).

ചുരുക്കത്തിൽ

• ദുആ: അഊദു ബില്ലാഹി മിനശ്ശൈത്വാനിർറജീം (ബുഖാരി 3282, 6115; മുസ്‌ലിം 2610).
• ശരീരം: നിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ ഇരിക്കുക, എന്നിട്ടും മാറിയില്ലെങ്കിൽ കിടക്കുക (അബൂദാവൂദ് 4782, സ്വഹീഹ്).
• നാവ്: ദേഷ്യമുള്ളപ്പോൾ മിണ്ടാതിരിക്കുക, തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാതിരിക്കുക.
• പ്രതിഫലം: ദേഷ്യം അടക്കുന്നവനെ ഖിയാമത്ത് നാളിൽ എല്ലാവരുടെയും മുന്നിൽ ആദരിക്കും (അബൂദാവൂദ് 4777, ഹസൻ).
• ശ്രദ്ധിക്കുക: ദേഷ്യം വന്നാൽ വുളൂ ചെയ്യാനുള്ള ഹദീസ് (അബൂദാവൂദ് 4784) ദുർബലമാണ്.

സാധാരണ കാണുന്ന പിഴവുകൾ

• “എന്റെ സ്വഭാവം ഇങ്ങനെയാണ്” എന്ന് ന്യായീകരിക്കൽ: ദേഷ്യം നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയുമെന്നതിനാലാണ് നബി (സ്വ) “ദേഷ്യപ്പെടരുത്” എന്ന് കൽപ്പിച്ചത്.
• ദുആ വൈകിച്ചൊല്ലൽ: പൊട്ടിത്തെറിച്ച ശേഷമല്ല, ദേഷ്യം തോന്നിത്തുടങ്ങുമ്പോൾ തന്നെ അഊദു ചൊല്ലണം.
• ദുർബലമായ ഹദീസ് സ്ഥിരപ്പെട്ടതായി പറയൽ: വുളൂവിന്റെ ഹദീസ് (അബൂദാവൂദ് 4784) ദുർബലമാണ്.
• ദേഷ്യത്തിലുള്ള മെസേജുകളും വോയ്സ് നോട്ടുകളും: വാട്സ്ആപ്പിൽ ഒരിക്കൽ അയച്ചത് തിരിച്ചെടുക്കാൻ കഴിയില്ല.

ഘട്ടം ഘട്ടമായി

1. ദേഷ്യം തോന്നിയാൽ ഉടനെ “അഊദു ബില്ലാഹി മിനശ്ശൈത്വാനിർറജീം” ചൊല്ലുക.
2. നിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ ഇരിക്കുക; മാറിയില്ലെങ്കിൽ കിടക്കുക.
3. ആ സമയം ഒന്നും പറയാതിരിക്കുക, ഒരു തീരുമാനവും എടുക്കാതിരിക്കുക. കുട്ടികളെ ശിക്ഷിക്കൽ, ജോലി രാജിവെക്കൽ, ബന്ധം മുറിക്കൽ പോലുള്ള വലിയ കാര്യങ്ങൾ ദേഷ്യം അടങ്ങുന്നത് വരെ മാറ്റിവെക്കുക.
4. കഴിയുമെങ്കിൽ വുളൂ ചെയ്ത് രണ്ട് റക്അത്ത് നമസ്കരിക്കുക; ഇത് ദേഷ്യത്തിന് പ്രത്യേക ഹദീസായിട്ടല്ല, മനസ്സിനെ അല്ലാഹുവിലേക്ക് തിരിക്കാനുള്ള നല്ല ശീലമായിട്ടാണ്.
5. ശാന്തമായ ശേഷം മാത്രം പ്രശ്നം സംസാരിക്കുക; തെറ്റ് പറ്റിയെങ്കിൽ മാപ്പ് ചോദിക്കുക.

ദേഷ്യം പൂർണ്ണമായി ഇല്ലാതാക്കുക എന്നതല്ല ലക്ഷ്യം; അതിനെ ശരിയായ ദിശയിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുക എന്നതാണ്. അനീതി കാണുമ്പോഴുള്ള ദേഷ്യം നല്ലതാണ്, പക്ഷേ അതും നിയന്ത്രണത്തോടെ വേണം.

ദേഷ്യം കുറയ്ക്കാൻ ദീർഘകാല ശീലങ്ങൾ

ദേഷ്യം വരുമ്പോൾ മാത്രം ദുആ ചൊല്ലിയാൽ പോരാ; ദേഷ്യം കുറയ്ക്കുന്ന ഒരു ജീവിതശൈലിയും വേണം. നമസ്കാരം ഖുശൂഓടെ നിർവ്വഹിക്കുക, ഖുർആൻ പതിവായി ഓതുക, രാവിലെയും വൈകുന്നേരവുമുള്ള ദിക്റുകൾ മുടക്കാതിരിക്കുക – ഇതെല്ലാം ഹൃദയത്തിന് ശാന്തത നൽകും. “അറിയുക, അല്ലാഹുവിന്റെ സ്മരണ കൊണ്ടാണ് ഹൃദയങ്ങൾ ശാന്തമാകുന്നത്” (സൂറത്തുർറഅ്ദ് 13:28). നല്ല ഉറക്കം, കൃത്യമായ ഭക്ഷണം, അൽപം വ്യായാമം എന്നിവയും ദേഷ്യം നിയന്ത്രിക്കാൻ സഹായിക്കുമെന്ന് വിദഗ്ധർ പറയുന്നു. സ്വന്തം ദേഷ്യത്തിന്റെ കാരണങ്ങൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, അവയെ ഒന്നൊന്നായി കൈകാര്യം ചെയ്യുക.

ദേഷ്യം അടക്കിയ ഓരോ നിമിഷവും അല്ലാഹുവിന്റെ അടുത്ത് രേഖപ്പെടുത്തപ്പെടുന്നുണ്ട്. ആരും കണ്ടില്ലെങ്കിലും അവൻ കാണുന്നുണ്ട്. ആ ഉറപ്പാണ് ഒരു മുഅ്മിന് ക്ഷമിക്കാനുള്ള ശക്തി നൽകുന്നത്.

ഒരു ചിന്ത

ദേഷ്യം അടക്കുന്നവൻ ആ നിമിഷം തോൽക്കുകയല്ല, യഥാർത്ഥത്തിൽ ജയിക്കുകയാണ്; മല്ലയുദ്ധത്തിലെ വിജയിയെക്കാൾ വലിയ ശക്തനാണ് അവനെന്ന് നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു. ഇന്ന് മുതൽ ദേഷ്യം വരുമ്പോൾ ആദ്യം ഈ ദുആ, പിന്നെ ഇരിക്കൽ, പിന്നെ മൗനം – ഈ മൂന്ന് പടികൾ പരീക്ഷിച്ചുനോക്കൂ. മനസ്സ് വല്ലാതെ കലങ്ങുമ്പോൾ ആശങ്കയ്ക്കുള്ള ദിക്റുകളും സഹായിക്കും.

പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ (FAQ)

ദേഷ്യം വരുന്നത് പാപമാണോ?

ദേഷ്യം എന്ന വികാരം ഉണ്ടാകുന്നത് പാപമല്ല. അതിന്റെ പേരിൽ തെറ്റായ വാക്കോ പ്രവൃത്തിയോ ചെയ്യുന്നതാണ് പ്രശ്നം. അല്ലാഹുവിന്റെ നിയമങ്ങൾ ലംഘിക്കപ്പെടുമ്പോൾ നബി (സ്വ)യും ദേഷ്യപ്പെട്ടിരുന്നു.

ദേഷ്യത്തിൽ ത്വലാഖ് പറഞ്ഞാൽ സംഭവിക്കുമോ?

ഇതൊരു ഗൗരവമുള്ള ഫിഖ്ഹ് വിഷയമാണ്. ദേഷ്യത്തിന്റെ തീവ്രതയനുസരിച്ച് വിധി മാറാം. ശാഫിഈ മദ്ഹബ് ഉൾപ്പെടെ ഭൂരിപക്ഷം പണ്ഡിതരുടെയും വീക്ഷണത്തിൽ സാധാരണ ദേഷ്യത്തിൽ പറഞ്ഞ ത്വലാഖ് സംഭവിക്കും. എന്നാൽ താൻ എന്താണ് പറയുന്നതെന്ന് അറിയാത്ത വിധം ബോധം നഷ്ടപ്പെടുന്ന കടുത്ത ദേഷ്യത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ ചർച്ചയുണ്ട്; “ഇഗ്‌ലാഖിൽ (മനസ്സ് അടഞ്ഞുപോകുന്ന അവസ്ഥയിൽ) ത്വലാഖില്ല” എന്ന ഹദീസ് (സുനൻ അബീദാവൂദ് 2193, അൽബാനി: ഹസൻ) ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. ഓരോ കേസും വ്യത്യസ്തമായതിനാൽ ഉടൻ തന്നെ വിശ്വസ്തരായ പണ്ഡിതരെ സമീപിക്കുക. അതിനെക്കാൾ നല്ലത്, ദേഷ്യമുള്ളപ്പോൾ ഇത്തരം വാക്കുകൾ നാവിൽ വരാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക എന്നതാണ്.

കുട്ടികളോട് ദേഷ്യപ്പെടുന്നത് എങ്ങനെ കുറയ്ക്കാം?

ശിക്ഷിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അൽപം കാത്തിരിക്കുക. ദേഷ്യമടങ്ങിയ ശേഷം മാത്രം തിരുത്തുക. ഉമറുബ്നു അബീസലമയെ നബി (സ്വ) “മോനേ” എന്ന് വിളിച്ചാണ് തിരുത്തിയത് (ബുഖാരി 5376).

ദേഷ്യം വരുമ്പോൾ മറ്റേതെങ്കിലും ദുആ ഉണ്ടോ?

സ്വഹീഹായി സ്ഥിരപ്പെട്ടത് “അഊദു ബില്ലാഹി മിനശ്ശൈത്വാനിർറജീം” ആണ്. അതിന് ശേഷം സ്വന്തം വാക്കുകളിൽ “അല്ലാഹുവേ, എന്റെ ഹൃദയത്തിലെ ദേഷ്യം നീക്കിത്തരേണമേ” എന്ന് ദുആ ചെയ്യാം; അത് പ്രത്യേക ഹദീസിലെ വാക്കാണെന്ന് പറയാതിരുന്നാൽ മതി.

അല്ലാഹു നമ്മെ കോപം ഒതുക്കുന്നവരിലും ജനങ്ങൾക്ക് മാപ്പ് നൽകുന്നവരിലും ഉൾപ്പെടുത്തട്ടെ.

അവലംബങ്ങൾ

• ഖുർആൻ: 3:134, 7:200, 13:28, 41:34.
• സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി: 3149, 3282, 5376, 6077, 6114, 6115, 6116, 6126.
• സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം: 2610.
• സുനൻ അബീദാവൂദ്: 2193 (അൽബാനി: ഹസൻ); 4777 (അൽബാനി: ഹസൻ); 4782 (അൽബാനി: സ്വഹീഹ്); 4784 (അൽബാനി: ളഈഫ്).
• ജാമിഉത്തിർമിദി: 2021 (ദാറുസ്സലാം: ഹസൻ).
• സുനൻ ഇബ്നി മാജ: 4189 (അൽബാനി: സ്വഹീഹ്; ദാറുസ്സലാം: ളഈഫ്).