ഒരു തുമ്മൽ – ഒരു നിമിഷം മാത്രം നീളുന്ന ഒരു ശാരീരിക പ്രവർത്തനം. എന്നാൽ അതിനെ പോലും ഇസ്‌ലാം അല്ലാഹുവിനെ സ്തുതിക്കാനും സഹോദരന് വേണ്ടി ദുആ ചെയ്യാനുമുള്ള ഒരു അവസരമാക്കി മാറ്റി. ക്ലാസ് മുറിയിലോ ഓഫീസിലോ ബസ്സിലോ ഒരാൾ തുമ്മുമ്പോൾ “അൽഹംദുലില്ലാഹ്” എന്നും മറുപടിയായി “യർഹമുകല്ലാഹ്” എന്നും കേൾക്കുന്നത് ഒരു മുസ്‌ലിം സമൂഹത്തിന്റെ സൗന്ദര്യമാണ്. എന്നാൽ പലർക്കും ഈ സുന്നത്തിന്റെ പൂർണ്ണരൂപം അറിയില്ല. ഈ ലേഖനത്തിൽ തുമ്മലിന്റെയും കോട്ടുവായുടെയും മര്യാദകൾ സ്വഹീഹായ ഹദീസുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിവരിക്കുന്നു.
അല്ലാഹു തുമ്മൽ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു
അബൂഹുറൈറ (റ) നിവേദനം: നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “തീർച്ചയായും അല്ലാഹു തുമ്മൽ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു, കോട്ടുവാ വെറുക്കുന്നു. നിങ്ങളിൽ ഒരാൾ തുമ്മുകയും അല്ലാഹുവിനെ സ്തുതിക്കുകയും ചെയ്താൽ, അത് കേട്ട ഓരോ മുസ്‌ലിമിനും ‘യർഹമുകല്ലാഹ്’ എന്ന് പറയൽ ബാധ്യതയാണ്. കോട്ടുവാ പിശാചിൽ നിന്നാണ്. നിങ്ങളിൽ ഒരാൾക്ക് കോട്ടുവാ വന്നാൽ കഴിയുന്നത്ര അത് തടയട്ടെ.”
റഫറൻസ്: സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 6223.
തുമ്മൽ ശരീരത്തിന് ആശ്വാസവും ഉന്മേഷവും നൽകുന്നു; കോട്ടുവാ മടിയുടെയും അമിതഭക്ഷണത്തിന്റെയും അടയാളമാണ് എന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ വിശദീകരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ഒന്നിനെ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നതായും മറ്റേതിനെ വെറുക്കുന്നതായും പറഞ്ഞത്.
തുമ്മുന്നയാൾ പറയേണ്ടത്
الْحَمْدُ لِلَّهِ
ഉച്ചാരണം: അൽഹംദുലില്ലാഹ്.
അർത്ഥം: എല്ലാ സ്തുതിയും അല്ലാഹുവിനാണ്.
ചില റിപ്പോർട്ടുകളിൽ ഇങ്ങനെയും വന്നിട്ടുണ്ട്:
الْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى كُلِّ حَالٍ
ഉച്ചാരണം: അൽഹംദുലില്ലാഹി അലാ കുല്ലി ഹാൽ.
അർത്ഥം: എല്ലാ അവസ്ഥയിലും അല്ലാഹുവിന് സ്തുതി.
റഫറൻസ്: സുനൻ അബൂദാവൂദ് 5033 (സ്വഹീഹ് – അൽബാനി), ജാമിഉത്തിർമിദി 2741 (സ്വഹീഹ് – ദാറുസ്സലാം).
കേൾക്കുന്നയാൾ പറയേണ്ടത്
يَرْحَمُكَ اللَّهُ
ഉച്ചാരണം: യർഹമുകല്ലാഹ്.
അർത്ഥം: അല്ലാഹു നിനക്ക് കരുണ ചെയ്യട്ടെ.
സ്ത്രീയോടാണെങ്കിൽ “യർഹമുകില്ലാഹ്” എന്നും ഒരു കൂട്ടത്തോടാണെങ്കിൽ “യർഹമുകുമുല്ലാഹ്” എന്നും പറയാം.
വീണ്ടും തുമ്മിയ ആൾ മറുപടി പറയേണ്ടത്
يَهْدِيكُمُ اللَّهُ وَيُصْلِحُ بَالَكُمْ
ഉച്ചാരണം: യഹ്ദീകുമുല്ലാഹു വ യുസ്‌ലിഹു ബാലകും.
അർത്ഥം: അല്ലാഹു നിങ്ങളെ സന്മാർഗ്ഗത്തിലാക്കുകയും നിങ്ങളുടെ കാര്യങ്ങൾ നന്നാക്കിത്തരികയും ചെയ്യട്ടെ.
റഫറൻസ്: അബൂഹുറൈറ (റ) നിവേദനം: “നിങ്ങളിൽ ഒരാൾ തുമ്മിയാൽ ‘അൽഹംദുലില്ലാഹ്’ എന്ന് പറയട്ടെ. അവന്റെ സഹോദരൻ ‘യർഹമുകല്ലാഹ്’ എന്ന് പറയട്ടെ. അങ്ങനെ പറഞ്ഞാൽ അവൻ ‘യഹ്ദീകുമുല്ലാഹു വ യുസ്‌ലിഹു ബാലകും’ എന്ന് പറയട്ടെ.” സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 6224.
ഒരു തുമ്മലിൽ മൂന്ന് ദുആകൾ: ഒന്ന് അല്ലാഹുവിനുള്ള സ്തുതി, രണ്ട് സഹോദരന് കാരുണ്യത്തിനുള്ള പ്രാർത്ഥന, മൂന്ന് അതിന് പകരമായി ഹിദായത്തിനും നന്മയ്ക്കുമുള്ള പ്രാർത്ഥന. പരസ്പര സ്നേഹം വളർത്താൻ ഇതിനെക്കാൾ ലളിതമായ ഒരു മാർഗ്ഗമില്ല.
അൽഹംദുലില്ലാഹ് പറഞ്ഞില്ലെങ്കിൽ?
അനസ് (റ) പറയുന്നു: രണ്ടുപേർ നബി (സ്വ)യുടെ അടുത്ത് തുമ്മി. ഒരാൾക്ക് അവിടുന്ന് “യർഹമുകല്ലാഹ്” എന്ന് പറഞ്ഞു, മറ്റേയാൾക്ക് പറഞ്ഞില്ല. കാരണം ചോദിച്ചപ്പോൾ: “ഇയാൾ അല്ലാഹുവിനെ സ്തുതിച്ചു, അയാൾ സ്തുതിച്ചില്ല.” (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 6221). അബൂമൂസാ (റ)യിൽ നിന്നുള്ള റിപ്പോർട്ടിൽ നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “നിങ്ങളിൽ ഒരാൾ തുമ്മി അല്ലാഹുവിനെ സ്തുതിച്ചാൽ അവന് മറുപടി പറയുക; സ്തുതിച്ചില്ലെങ്കിൽ മറുപടി പറയേണ്ടതില്ല.”
റഫറൻസ്: സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 2992.
ഈ ഹദീസിന് പിന്നിൽ രസകരമായ ഒരു സംഭവമുണ്ട്. അബൂമൂസാ (റ)വിന്റെ മകൻ അബൂബുർദ പറയുന്നു: ഞാൻ ഉപ്പയെ കാണാൻ ചെന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഫള്ലുബ്നു അബ്ബാസിന്റെ മകളുടെ വീട്ടിലായിരുന്നു. ഞാൻ തുമ്മിയപ്പോൾ ഉപ്പ മറുപടി പറഞ്ഞില്ല; അവർ തുമ്മിയപ്പോൾ മറുപടി പറഞ്ഞു. ഞാൻ ഉമ്മയോട് പരാതി പറഞ്ഞു. ഉമ്മ അതേക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചപ്പോൾ അബൂമൂസാ (റ) പറഞ്ഞു: “നിന്റെ മകൻ തുമ്മിയപ്പോൾ അല്ലാഹുവിനെ സ്തുതിച്ചില്ല, അതിനാൽ ഞാൻ മറുപടി പറഞ്ഞില്ല; അവർ സ്തുതിച്ചു, അതിനാൽ ഞാൻ മറുപടി പറഞ്ഞു.” സ്വന്തം മകനോട് പോലും സുന്നത്ത് അതേപടി പാലിച്ച ഈ സംഭവം, ബന്ധത്തെക്കാൾ നബിചര്യക്ക് സ്വഹാബിമാർ നൽകിയ പ്രാധാന്യം കാണിക്കുന്നു. അതേസമയം കുട്ടികളോട് ഇത് ശിക്ഷയായല്ല, പഠിപ്പിക്കാനുള്ള അവസരമായാണ് നാം കാണേണ്ടത്.
അൽഹംദുലില്ലാഹ് പറയാൻ മറന്നുപോയ ഒരാളെ സ്നേഹത്തോടെ ഓർമ്മിപ്പിക്കാം, പ്രത്യേകിച്ച് കുട്ടികളെ. അതൊരു നല്ല ശിക്ഷണമാണ്.
ആവർത്തിച്ച് തുമ്മിയാൽ
സലമതുബ്നുൽ അക്‌വഅ് (റ) നിവേദനം: ഒരാൾ നബി (സ്വ)യുടെ അടുത്ത് തുമ്മി; അവിടുന്ന് “യർഹമുകല്ലാഹ്” എന്ന് പറഞ്ഞു. വീണ്ടും തുമ്മിയപ്പോൾ നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “ഇയാൾക്ക് ജലദോഷമുണ്ട്.”
റഫറൻസ്: സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 2993.
“നിന്റെ സഹോദരൻ തുമ്മിയാൽ മൂന്ന് തവണ മറുപടി പറയുക; അതിലധികമായാൽ അത് ജലദോഷമാണ്” എന്ന് അബൂഹുറൈറ (റ)വിൽ നിന്ന് ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട് (സുനൻ അബീദാവൂദ് 5034; അൽബാനി: മൗഖൂഫായും മർഫൂആയും ഹസൻ). ഇതിൽ നിന്ന് ജലദോഷം പോലുള്ള കാരണത്താൽ തുടർച്ചയായി തുമ്മുന്നവർക്ക് ഓരോ തവണയും മറുപടി പറയൽ നിർബന്ധമില്ലെന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ മനസ്സിലാക്കുന്നു. പകരം രോഗശമനത്തിന് ദുആ ചെയ്യാം; അതിനുള്ള ദുആകൾ രോഗശമനത്തിനുള്ള ദുആ എന്ന ലേഖനത്തിലുണ്ട്.
തുമ്മുമ്പോഴുള്ള മര്യാദ
അബൂഹുറൈറ (റ) പറയുന്നു: നബി (സ്വ) തുമ്മുമ്പോൾ കൈ കൊണ്ടോ വസ്ത്രം കൊണ്ടോ വായ പൊത്തുകയും ശബ്ദം കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുമായിരുന്നു.
റഫറൻസ്: സുനൻ അബൂദാവൂദ് 5029 (ഹസൻ സ്വഹീഹ് – അൽബാനി).
പനിയും വൈറൽ രോഗങ്ങളും പടരുന്ന ഇക്കാലത്ത് ഈ സുന്നത്തിന്റെ പ്രസക്തി എല്ലാവർക്കും മനസ്സിലാകും. ടിഷ്യൂ ഉപയോഗിക്കുക, അല്ലെങ്കിൽ കൈമുട്ടിന്റെ ഉൾവശം കൊണ്ട് മുഖം മറയ്ക്കുക, ആളുകളുടെ മുഖത്തേക്ക് തിരിഞ്ഞ് തുമ്മാതിരിക്കുക – ഇതെല്ലാം നബി (സ്വ)യുടെ മാതൃകയുടെ ആധുനിക രൂപങ്ങളാണ്.
മുസ്‌ലിമല്ലാത്തവർ തുമ്മിയാൽ
അബൂമൂസാ (റ) പറയുന്നു: യഹൂദികൾ നബി (സ്വ)യുടെ അടുത്ത് വെച്ച് “യർഹമുകുമുല്ലാഹ്” എന്ന് പറയുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ച് തുമ്മുമായിരുന്നു. അപ്പോൾ അവിടുന്ന് “യഹ്ദീകുമുല്ലാഹു വ യുസ്‌ലിഹു ബാലകും” എന്ന് പറയുമായിരുന്നു.
റഫറൻസ്: ജാമിഉത്തിർമിദി 2739 (സ്വഹീഹ് – ദാറുസ്സലാം), സുനൻ അബൂദാവൂദ് 5038 (സ്വഹീഹ് – അൽബാനി).
അതിനാൽ ഓഫീസിലോ കോളേജിലോ മുസ്‌ലിമല്ലാത്ത ഒരു സുഹൃത്ത് തുമ്മിയാൽ സ്നേഹത്തോടെ “അല്ലാഹു നിങ്ങൾക്ക് ഹിദായത്തും നന്മയും നൽകട്ടെ” എന്ന അർത്ഥമുള്ള ഈ ദുആ ചെയ്യാം.
നമസ്കാരത്തിൽ തുമ്മിയ ഒരു സ്വഹാബിയുടെ സ്തുതി
രിഫാഅതുബ്നു റാഫിഅ് (റ) പറയുന്നു: ഞാൻ നബി (സ്വ)യുടെ പിന്നിൽ നമസ്കരിക്കുകയായിരുന്നു. ഞാൻ തുമ്മി, അപ്പോൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ، مُبَارَكًا عَلَيْهِ، كَمَا يُحِبُّ رَبُّنَا وَيَرْضَى
ഉച്ചാരണം: അൽഹംദുലില്ലാഹി ഹംദൻ കസീറൻ ത്വയ്യിബൻ മുബാറകൻ ഫീഹി, മുബാറകൻ അലൈഹി, കമാ യുഹിബ്ബു റബ്ബുനാ വ യർളാ.
അർത്ഥം: നമ്മുടെ നാഥൻ ഇഷ്ടപ്പെടുകയും തൃപ്തിപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന വിധത്തിൽ, ധാരാളമായ, പരിശുദ്ധമായ, ബറകത്ത് നിറഞ്ഞ സ്തുതി അല്ലാഹുവിനാണ്.
നമസ്കാരം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ നബി (സ്വ) ചോദിച്ചു: “നമസ്കാരത്തിൽ സംസാരിച്ചത് ആരാണ്?” രിഫാഅ (റ) താനാണെന്ന് പറഞ്ഞപ്പോൾ അവിടുന്ന് പറഞ്ഞു: “മുപ്പതിലധികം മലക്കുകൾ ഇത് ആരാണ് ആദ്യം മുകളിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുക എന്ന് മത്സരിക്കുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു.”
റഫറൻസ്: ജാമിഉത്തിർമിദി 404 (ഹസൻ – ദാറുസ്സലാം), സുനൻ അബൂദാവൂദ് 773 (ഹസൻ – അൽബാനി). സമാനമായ വാചകം റുകൂഇൽ നിന്ന് ഉയരുമ്പോൾ പറഞ്ഞ സംഭവം സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 799-ലും ഉണ്ട്.
കോട്ടുവാ വരുമ്പോൾ
- കഴിയുന്നത്ര തടയുക: “കോട്ടുവാ പിശാചിൽ നിന്നാണ്; അത് വന്നാൽ കഴിയുന്നത്ര തടയട്ടെ” (സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 2994).
- കൈ കൊണ്ട് വായ പൊത്തുക: “നിങ്ങളിൽ ഒരാൾക്ക് കോട്ടുവാ വന്നാൽ കൈ കൊണ്ട് വായ പൊത്തിപ്പിടിക്കട്ടെ; പിശാച് അതിലൂടെ പ്രവേശിക്കും” (സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 2995).
- ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കരുത്: കോട്ടുവായിടുമ്പോൾ “ഹാ” എന്ന് ശബ്ദമുണ്ടാക്കിയാൽ പിശാച് ചിരിക്കുമെന്ന് നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 3289).
ശ്രദ്ധിക്കുക: കോട്ടുവാ വരുമ്പോൾ “അഊദുബില്ലാഹി മിനശ്ശൈത്വാനിർറജീം” ചൊല്ലുന്ന ഒരു ശീലം നമ്മുടെ നാട്ടിൽ കാണാം. കോട്ടുവാ പിശാചിൽ നിന്നാണെന്ന് ഹദീസിൽ വന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ആ സമയത്ത് പ്രത്യേകമായി ഇസ്തിആദ ചൊല്ലാൻ നബി (സ്വ) കൽപ്പിച്ചതായി സ്വഹീഹായ ഹദീസിൽ കാണുന്നില്ല. സുന്നത്ത് വായ പൊത്തുകയും കോട്ടുവാ തടയുകയും ചെയ്യലാണ്. സാധാരണഗതിയിൽ ഏത് സമയത്തും അഊദു ചൊല്ലുന്നതിന് വിരോധമില്ല എന്നത് മറ്റൊരു കാര്യം.
കേരളത്തിലെ ചില ധാരണകൾ
“തുമ്മിയാൽ ആരോ നമ്മളെ ഓർക്കുന്നുണ്ട്”, “പുറപ്പെടുമ്പോൾ തുമ്മിയാൽ യാത്ര മുടങ്ങും” തുടങ്ങിയ ധാരണകൾ നമ്മുടെ നാട്ടിൽ ചിലർക്കുണ്ട്. ഇവയ്ക്ക് ഇസ്‌ലാമിൽ ഒരു അടിസ്ഥാനവുമില്ല. ശകുനം നോക്കുന്നതിനെ നബി (സ്വ) വിലക്കിയിട്ടുണ്ട്. തുമ്മൽ അല്ലാഹു ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന ഒരു കാര്യമാണ്; അത് ദുഃശകുനമല്ല, അല്ലാഹുവിനെ സ്തുതിക്കാനുള്ള അവസരമാണ്. അതുപോലെ, ഒരാൾ തുമ്മിയാൽ ചിലർ ചിരിക്കുകയോ കളിയാക്കുകയോ ചെയ്യാറുണ്ട്; അതും ഒഴിവാക്കേണ്ടതാണ്. വീട്ടിലെ മുതിർന്നവർ “അൽഹംദുലില്ലാഹ്”, “യർഹമുകല്ലാഹ്” എന്ന് സ്വാഭാവികമായി പറയുന്നത് കേട്ട് വളരുന്ന കുട്ടികൾ ഈ അന്ധവിശ്വാസങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്വയം അകന്നുനിൽക്കും.
ഒരു മുസ്‌ലിമിന്റെ അവകാശം
ബറാഉബ്നു ആസിബ് (റ) പറയുന്നു: നബി (സ്വ) ഞങ്ങളോട് ഏഴ് കാര്യങ്ങൾ കൽപ്പിച്ചു; അതിൽ ഒന്ന് തുമ്മിയവന് മറുപടി പറയലായിരുന്നു (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 1239). രോഗിയെ സന്ദർശിക്കൽ, ജനാസയെ പിന്തുടരൽ, സലാം വ്യാപിപ്പിക്കൽ എന്നിവയോടൊപ്പമാണ് ഇതും എണ്ണപ്പെട്ടത്. സലാമിന്റെ ശ്രേഷ്ഠതയെക്കുറിച്ച് സലാം പറയുന്നതിന്റെ ശ്രേഷ്ഠത കാണുക. ഇത്ര ചെറിയ ഒരു കാര്യത്തിന് ഇത്ര വലിയ സ്ഥാനം നൽകിയത് മുസ്‌ലിംകൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിന് ഇസ്‌ലാം നൽകുന്ന പ്രാധാന്യം കാണിക്കുന്നു.
കുട്ടികളെ പഠിപ്പിക്കാൻ ഒരു എളുപ്പവഴി
വീട്ടിൽ ഒരു ചെറിയ കളിയാക്കി ഇത് പഠിപ്പിക്കാം. ഒരാൾ തുമ്മുന്നതായി അഭിനയിക്കുന്നു, “അൽഹംദുലില്ലാഹ്” എന്ന് പറയുന്നു; കുട്ടി “യർഹമുകല്ലാഹ്” എന്ന് മറുപടി പറയുന്നു; ആദ്യത്തെയാൾ “യഹ്ദീകുമുല്ലാഹു വ യുസ്‌ലിഹു ബാലകും” എന്ന് പൂർത്തിയാക്കുന്നു. മദ്രസയിൽ പഠിക്കുന്നതിനെക്കാൾ വേഗത്തിൽ വീട്ടിലെ ശീലങ്ങൾ കുട്ടികളുടെ മനസ്സിൽ പതിയും. ഉമ്മയും ഉപ്പയും എപ്പോഴും ഇത് പാലിക്കുന്നത് കണ്ടാൽ അവരും അത് സ്വാഭാവികമായി പിന്തുടരും.
സാധാരണ കാണുന്ന പിഴവുകൾ
- തുമ്മിയ ശേഷം ഒന്നും പറയാതിരിക്കൽ: അൽഹംദുലില്ലാഹ് പറയാത്തയാൾക്ക് മറുപടി ലഭിക്കില്ല (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 6221).
- “ബ്ലെസ് യൂ” മാത്രം പറയൽ: ഓഫീസുകളിൽ പതിവായ ഈ വാക്കിന് പകരം സുന്നത്തായ “യർഹമുകല്ലാഹ്” തന്നെ ഉപയോഗിക്കുക.
- മറുപടി പൂർത്തിയാക്കാതിരിക്കൽ: യർഹമുകല്ലാഹ് കേട്ടാൽ തുമ്മിയയാൾ “യഹ്ദീകുമുല്ലാഹു വ യുസ്‌ലിഹു ബാലകും” എന്ന് തിരിച്ച് പറയണം.
- മുഖം പൊത്താതെ തുമ്മൽ: ആൾക്കൂട്ടത്തിലും ബസ്സിലും ഇത് മറ്റുള്ളവർക്ക് പ്രയാസവും രോഗവും ഉണ്ടാക്കും.
- ഉറക്കെ ശബ്ദമുണ്ടാക്കി കോട്ടുവായിടൽ: ഇത് നബി (സ്വ) വിലക്കിയതാണ് (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 3289).
- ശകുനമായി കാണൽ: തുമ്മലിനെ ദുഃശകുനമായി കാണുന്നത് അടിസ്ഥാനമില്ലാത്തതാണ്.
പള്ളിയിലും ക്ലാസ് മുറിയിലും
ജുമുഅക്ക് മുമ്പ് പള്ളിയിൽ ഇരിക്കുമ്പോഴോ മദ്രസയിലും കോളേജിലും ക്ലാസ് നടക്കുമ്പോഴോ ഒരാൾ തുമ്മിയാൽ, ശബ്ദം താഴ്ത്തി മറുപടി പറയാം; അത് ക്ലാസിന് തടസ്സമാകേണ്ടതില്ല. അധ്യാപകർ തന്നെ ഈ സുന്നത്ത് പാലിക്കുന്നത് കാണുമ്പോൾ കുട്ടികൾ അത് വേഗത്തിൽ ഏറ്റെടുക്കും.
ചുരുക്കത്തിൽ
- തുമ്മിയാൽ: അൽഹംദുലില്ലാഹ് (അല്ലെങ്കിൽ അൽഹംദുലില്ലാഹി അലാ കുല്ലി ഹാൽ).
- കേൾക്കുന്നയാൾ: യർഹമുകല്ലാഹ്.
- തുമ്മിയയാൾ തിരിച്ച്: യഹ്ദീകുമുല്ലാഹു വ യുസ്‌ലിഹു ബാലകും.
- തുമ്മുമ്പോൾ വായ പൊത്തുക, ശബ്ദം കുറയ്ക്കുക, മറ്റുള്ളവരുടെ മുഖത്തേക്ക് തിരിയാതിരിക്കുക.
- ജലദോഷം കാരണം ആവർത്തിച്ച് തുമ്മുന്നവർക്ക് മൂന്ന് തവണ വരെ മറുപടി പറയുക; പിന്നീട് രോഗശമനത്തിന് ദുആ ചെയ്യുക.
- കോട്ടുവാ വന്നാൽ കഴിയുന്നത്ര തടയുക, കൈ കൊണ്ട് വായ പൊത്തുക.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ (FAQ)
നമസ്കാരത്തിനിടയിൽ തുമ്മിയാൽ അൽഹംദുലില്ലാഹ് പറയാമോ?
മനസ്സിൽ, അല്ലെങ്കിൽ ശബ്ദം താഴ്ത്തി പറയാമെന്നാണ് ഭൂരിപക്ഷം പണ്ഡിതരുടെയും അഭിപ്രായം. എന്നാൽ നമസ്കരിക്കുന്നയാൾ മറ്റൊരാൾക്ക് “യർഹമുകല്ലാഹ്” എന്ന് മറുപടി പറയരുത്; അത് സംസാരമായി ഗണിക്കപ്പെടും.
കേട്ടവരെല്ലാം മറുപടി പറയൽ നിർബന്ധമാണോ?
കേട്ട ഓരോ മുസ്‌ലിമിനും അത് ബാധ്യതയാണെന്ന് ഹദീസിലുണ്ട് (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 6223). ഇത് കേട്ട ഓരോരുത്തർക്കുമുള്ള ബാധ്യതയാണെന്നും, കൂട്ടത്തിൽ ഒരാൾ പറഞ്ഞാൽ മതിയാകുമെന്നും പണ്ഡിതർക്കിടയിൽ അഭിപ്രായമുണ്ട്. ഏതായാലും എല്ലാവരും പറയുന്നതാണ് സൂക്ഷ്മത.
തുമ്മിയയാൾ അൽഹംദുലില്ലാഹ് പറഞ്ഞത് കേട്ടില്ലെങ്കിൽ?
സ്തുതി കേട്ടവർക്കാണ് മറുപടി ബാധ്യതയെന്നാണ് ഹദീസിന്റെ വാചകം. ദൂരം കാരണമോ ശബ്ദം താഴ്ന്നതിനാലോ കേട്ടില്ലെങ്കിൽ ബാധ്യതയില്ല. എന്നാൽ അയാൾ സ്തുതിച്ചുവെന്ന് മനസ്സിലായാൽ മറുപടി പറയാമെന്നും, മറന്നുപോയെങ്കിൽ സ്നേഹത്തോടെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത് നല്ലതാണെന്നും പണ്ഡിതർ വിശദീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഖുത്ബ നടക്കുമ്പോൾ ഒരാൾ തുമ്മിയാൽ?
ഖുത്ബ ശ്രദ്ധിക്കൽ നിർബന്ധമായതിനാൽ ആ സമയത്ത് മറുപടി പറയരുത്. തുമ്മിയയാൾ മനസ്സിൽ അൽഹംദുലില്ലാഹ് പറയട്ടെ.
ടോയ്‌ലറ്റിൽ വെച്ച് തുമ്മിയാൽ?
ശുചിമുറിയിൽ വെച്ച് നാവ് കൊണ്ട് ദിക്ർ ചെയ്യാതിരിക്കുന്നതാണ് മര്യാദ. മനസ്സിൽ സ്തുതിക്കാം.
ഫോണിലൂടെ ഒരാൾ തുമ്മുന്നത് കേട്ടാൽ മറുപടി പറയണോ?
അയാൾ അൽഹംദുലില്ലാഹ് എന്ന് പറയുന്നത് കേട്ടാൽ “യർഹമുകല്ലാഹ്” എന്ന് പറയുന്നതിൽ തെറ്റില്ല; അത് നല്ലൊരു ദുആയാണ്.
ഒരു ചിന്ത
ഒരു തുമ്മലിന് ശേഷമുള്ള ഈ മൂന്ന് വാക്കുകൾ ചെറിയൊരു സംഭാഷണമാണ്: ഒരാൾ റബ്ബിനെ സ്തുതിക്കുന്നു, മറ്റേയാൾ അവന് കാരുണ്യം ചോദിക്കുന്നു, ആദ്യത്തെയാൾ ഹിദായത്ത് തിരിച്ചു ചോദിക്കുന്നു. ദിവസവും എത്ര തവണ നാം തുമ്മുന്നുവോ അത്രയും തവണ ഈ സ്നേഹസംഭാഷണം ആവർത്തിക്കാം. നന്ദിയുടെ മറ്റ് വാക്കുകൾക്ക് ശുക്റിന്റെ ദിക്റുകൾ വായിക്കുക. ചെറിയ കാര്യങ്ങളിൽ പോലും അല്ലാഹുവിനെ ഓർക്കുന്ന ഒരു ജീവിതമാണ് ഇസ്‌ലാം പഠിപ്പിക്കുന്നത്. അൽഹംദുലില്ലാഹി അലാ കുല്ലി ഹാൽ.
അവലംബങ്ങൾ
- സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി: 799, 1239, 3289, 6221, 6223, 6224.
- സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം: 2992, 2993, 2994, 2995.
- സുനൻ അബീദാവൂദ്: 773 (അൽബാനി: ഹസൻ); 5029 (അൽബാനി: ഹസൻ സ്വഹീഹ്); 5033 (അൽബാനി: സ്വഹീഹ്); 5034 (അൽബാനി: മൗഖൂഫായും മർഫൂആയും ഹസൻ); 5038 (അൽബാനി: സ്വഹീഹ്).
- ജാമിഉത്തിർമിദി: 404 (ദാറുസ്സലാം: ഹസൻ); 2739 (ദാറുസ്സലാം: സ്വഹീഹ്); 2741 (ദാറുസ്സലാം: സ്വഹീഹ്).