സുബ്ഹാനല്ലാഹിൽ അളീം: ബുഖാരിയുടെ അവസാന ഹദീസിലെ ദിക്ർ

ഇമാം ബുഖാരി (റ) പതിനാറ് വർഷം കൊണ്ട് സമാഹരിച്ച സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി ആരംഭിക്കുന്നത് “കർമ്മങ്ങൾ നിയ്യത്തുകൾ കൊണ്ടാണ്” എന്ന ഹദീസോടെയാണ്. എന്നാൽ ആ മഹാഗ്രന്ഥം അവസാനിക്കുന്നത് എങ്ങനെയാണെന്ന് പലർക്കും അറിയില്ല. ഏഴായിരത്തിലധികം ഹദീസുകൾക്ക് ശേഷം അവസാനമായി ഇമാം ബുഖാരി രേഖപ്പെടുത്തിയത് രണ്ട് ചെറിയ വാക്കുകളെക്കുറിച്ചാണ് – “സുബ്ഹാനല്ലാഹി വബിഹംദിഹി, സുബ്ഹാനല്ലാഹിൽ അളീം.” നിയ്യത്ത് കൊണ്ട് തുടങ്ങി മീസാനിൽ (തുലാസിൽ) അവസാനിക്കുന്ന ആ ക്രമീകരണം തന്നെ ഒരു പാഠമാണ്. ഈ ദിക്റിന്റെ അർത്ഥവും ശ്രേഷ്ഠതയും പ്രായോഗിക രീതികളും നോക്കാം. “സുബ്ഹാനല്ലാഹി വബിഹംദിഹി” മാത്രമായുള്ള ദിക്റിന്റെ ഗുണങ്ങൾ സുബ്ഹാനല്ലാഹി വബിഹംദിഹി ഗുണങ്ങൾ എന്ന ലേഖനത്തിൽ വിശദീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്; ഇവിടെ “അൽ അളീം” എന്ന ഭാഗത്തിനാണ് ഊന്നൽ.

ദിക്ർ: അറബി, ഉച്ചാരണം, അർത്ഥം

سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ، سُبْحَانَ اللَّهِ الْعَظِيمِ

ഉച്ചാരണം: സുബ്ഹാനല്ലാഹി വബിഹംദിഹി, സുബ്ഹാനല്ലാഹിൽ അളീം.

അർത്ഥം: അല്ലാഹു പരിശുദ്ധനാണ്, അവന്റെ സ്തുതിയോടെ (ഞാൻ അവനെ വാഴ്ത്തുന്നു). മഹാനായ അല്ലാഹു പരിശുദ്ധനാണ്.

ഹദീസ്: രണ്ട് വാക്കുകൾ

അബൂഹുറൈറ (റ) നിവേദനം: നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “രണ്ട് വാക്കുകളുണ്ട്; അവ റഹ്മാന് ഏറെ പ്രിയപ്പെട്ടതും നാവിന് ലഘുവും തുലാസിൽ ഭാരമേറിയതുമാണ്: സുബ്ഹാനല്ലാഹി വബിഹംദിഹി, സുബ്ഹാനല്ലാഹിൽ അളീം.”

റഫറൻസ്: സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 7563 (ഗ്രന്ഥത്തിലെ അവസാന ഹദീസ്), 6406, 6682; സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 2694.

ഈ ഹദീസിൽ മൂന്ന് വിശേഷണങ്ങളുണ്ട്:

• റഹ്മാന് പ്രിയപ്പെട്ടത് (ഹബീബതാനി ഇലർറഹ്മാൻ): അല്ലാഹുവിന്റെ നാമങ്ങളിൽ “റഹ്മാൻ” (പരമകാരുണികൻ) എന്ന നാമം തിരഞ്ഞെടുത്തത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. കാരുണ്യവാനായ നാഥന് പ്രിയപ്പെട്ടത് എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ തന്നെ മനസ്സിൽ പ്രതീക്ഷ നിറയുന്നു.
• നാവിന് ലഘു (ഖഫീഫതാനി അലല്ലിസാൻ): ഇരുപത് സെക്കൻഡ് പോലും വേണ്ട. ബസ് കാത്തുനിൽക്കുമ്പോഴും ട്രാഫിക് സിഗ്നലിലും ഫോൺ ചാർജ് ആകുന്നത് വരെയും ചൊല്ലാം.
• തുലാസിൽ ഭാരം (സഖീലതാനി ഫിൽ മീസാൻ): ഖിയാമത്ത് നാളിൽ കർമ്മങ്ങൾ തൂക്കപ്പെടുമ്പോൾ ഈ വാക്കുകൾ നന്മയുടെ തട്ടിനെ താഴ്ത്തും. ചെലവ് കുറഞ്ഞതും ലാഭം കൂടിയതുമായ ഒരു കച്ചവടം എന്ന് ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിക്കാം.

“അൽ അളീം” – മഹാനായവൻ

“അൽ അളീം” അല്ലാഹുവിന്റെ അസ്മാഉൽ ഹുസ്നായിൽ പെട്ട നാമമാണ്. ആയത്തുൽ കുർസി അവസാനിക്കുന്നത് “വഹുവൽ അലിയ്യുൽ അളീം” (അവൻ ഉന്നതനും മഹാനുമാണ്) എന്ന വാക്കുകളോടെയാണ് (സൂറത്തുൽ ബഖറ 2:255). വിശദമായി ആയത്തുൽ കുർസി അർത്ഥം കാണുക. ആകാശഭൂമികളെ സംരക്ഷിക്കുന്നത് അവന് ഭാരമേയല്ല – അതാണ് അവന്റെ മഹത്വം.

ഖുർആനിൽ മൂന്ന് സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒരു കൽപ്പന ആവർത്തിക്കുന്നു:

فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ

അർത്ഥം: “അതിനാൽ നിന്റെ മഹാനായ റബ്ബിന്റെ നാമം പ്രകീർത്തിക്കുക.”

റഫറൻസ്: സൂറത്തുൽ വാഖിഅ 56:74, 56:96; സൂറത്തുൽ ഹാഖ്ഖ 69:52.

“സുബ്ഹാനല്ലാഹ്” എന്നാൽ എല്ലാ ന്യൂനതകളിൽ നിന്നും അല്ലാഹുവിനെ പരിശുദ്ധപ്പെടുത്തലാണ് (തൻസീഹ്). “അൽ അളീം” എന്ന് ചേർക്കുമ്പോൾ ആ പരിശുദ്ധിയോടൊപ്പം അവന്റെ അനന്തമായ മഹത്വവും നാം അംഗീകരിക്കുന്നു. “വബിഹംദിഹി” എന്ന ഭാഗം അവന്റെ പൂർണ്ണതയെ സ്തുതിക്കലാണ്. അങ്ങനെ രണ്ട് വാക്കുകളിൽ തൻസീഹും (ന്യൂനതകളില്ലെന്ന പ്രഖ്യാപനം), ഹംദും (സ്തുതി), തഅ്ളീമും (മഹത്വപ്പെടുത്തൽ) ഒരുമിക്കുന്നു.

റുകൂഇലെ തസ്ബീഹ്: ദിവസവും നാം ചൊല്ലുന്ന “അളീം”

നമസ്കാരത്തിൽ റുകൂഅ് ചെയ്യുമ്പോൾ നാം ചൊല്ലുന്നത്:

سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ

ഉച്ചാരണം: സുബ്ഹാന റബ്ബിയൽ അളീം.

അർത്ഥം: മഹാനായ എന്റെ റബ്ബ് പരിശുദ്ധനാണ്.

റഫറൻസ്: സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 772 (ഹുദൈഫ (റ) നബി (സ്വ)യോടൊപ്പം നമസ്കരിച്ചപ്പോൾ റുകൂഇൽ ഇങ്ങനെ ചൊല്ലുന്നത് കേട്ടു).

“ഫസബ്ബിഹ് ബിസ്മി റബ്ബികൽ അളീം” എന്ന ആയത്ത് ഇറങ്ങിയപ്പോൾ “ഇത് നിങ്ങളുടെ റുകൂഇൽ ആക്കുക” എന്ന് നബി (സ്വ) പറഞ്ഞതായി അബൂദാവൂദ് (869) റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നുണ്ട്; എന്നാൽ അൽബാനി ആ റിപ്പോർട്ടിന്റെ പരമ്പര ദുർബലമായി (ളഈഫ്) കണ്ടിരിക്കുന്നു. റുകൂഇലെ തസ്ബീഹിന് സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിമിലെ ഹുദൈഫ (റ)യുടെ ഹദീസ് മതിയായ തെളിവാണ്. ഒരു ദിവസം ഫർള് നമസ്കാരങ്ങളിൽ മാത്രം പതിനേഴ് റുകൂഅ്; ഓരോന്നിലും മൂന്ന് തവണ – അഥവാ ദിവസവും അമ്പതിലേറെ തവണ നാം “അളീം” എന്ന് ഉച്ചരിക്കുന്നു. അതിന്റെ അർത്ഥം മനസ്സിൽ കൊണ്ടുവന്നാൽ നമസ്കാരത്തിന്റെ ഖുശൂഅ് തന്നെ മാറും.

അനുബന്ധ ഹദീസുകൾ

• ഏറ്റവും ഉത്തമമായ വാക്ക്: ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായ വാക്ക് ഏതെന്ന് ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “അല്ലാഹു തന്റെ മലക്കുകൾക്കും ദാസന്മാർക്കും തിരഞ്ഞെടുത്തത് – സുബ്ഹാനല്ലാഹി വബിഹംദിഹി” (സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 2731).
• ജുവൈരിയ (റ)യുടെ ദിക്ർ: പ്രഭാതം മുതൽ ളുഹാ വരെ ദിക്റിൽ ഇരുന്ന ജുവൈരിയ (റ)യോട് നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: നീ ഇത്രയും നേരം ചൊല്ലിയതിനോട് തൂക്കിയാൽ ഭാരമേറുന്ന നാല് വാക്കുകൾ ഞാൻ മൂന്ന് തവണ ചൊല്ലി: “സുബ്ഹാനല്ലാഹി വബിഹംദിഹി അദദ ഖൽഖിഹി, വ രിളാ നഫ്സിഹി, വ സിനത അർശിഹി, വ മിദാദ കലിമാതിഹി” (സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 2726).
• സ്വർഗത്തിലെ ഈത്തപ്പന: “സുബ്ഹാനല്ലാഹിൽ അളീമി വബിഹംദിഹി” എന്ന് ചൊല്ലുന്നവന് സ്വർഗത്തിൽ ഒരു ഈത്തപ്പന നടപ്പെടുമെന്ന ഹദീസ് ജാമിഉത്തിർമിദിയിൽ (3464) ഉണ്ട്. തിർമിദി ഇതിനെ “ഹസൻ സ്വഹീഹ് ഗരീബ്” എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു; അൽബാനി ഇതിനെ സ്വഹീഹായി കണ്ടു (സിൽസില സ്വഹീഹ 64). എന്നാൽ ദാറുസ്സലാം പതിപ്പ് ഇതിന്റെ പരമ്പര ദുർബലമായി (ളഈഫ്) ഗ്രേഡ് ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഗ്രേഡിൽ ഭിന്നതയുള്ളതിനാൽ ഈ ദിക്റിന്റെ ശ്രേഷ്ഠതയ്ക്ക് പ്രധാന തെളിവായി ബുഖാരിയിലെയും മുസ്‌ലിമിലെയും ഹദീസിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കുക. ഈ റിപ്പോർട്ടിലെ വാചകം “സുബ്ഹാനല്ലാഹിൽ അളീമി വബിഹംദിഹി” എന്നാണ് എന്നതും ശ്രദ്ധിക്കുക.

മീസാൻ: ഖുർആനിന്റെ ചിത്രം

ഈ ഹദീസ് “തുലാസിൽ ഭാരമുള്ളത്” എന്ന് പറയുമ്പോൾ അതിന്റെ ഗൗരവം മനസ്സിലാകാൻ ഖുർആൻ വരച്ചുകാട്ടുന്ന ചിത്രം ഓർക്കണം: “ആരുടെ തുലാസുകൾ ഭാരം തൂങ്ങിയോ അവൻ സംതൃപ്തമായ ജീവിതത്തിലായിരിക്കും. ആരുടെ തുലാസുകൾ ഭാരം കുറഞ്ഞുവോ അവന്റെ സങ്കേതം ഹാവിയ ആയിരിക്കും” (സൂറത്തുൽ ഖാരിഅ 101:6–9). അന്ന് ഒരു ചെറിയ നന്മ പോലും ജീവിതത്തിന്റെ ഗതി നിർണ്ണയിച്ചേക്കാം. ഇരുപത് സെക്കൻഡ് കൊണ്ട് ചൊല്ലാവുന്ന രണ്ട് വാക്കുകൾ ആ തുലാസിൽ ഭാരമുള്ളതാണെന്ന് നബി (സ്വ) തന്നെ ഉറപ്പ് നൽകുമ്പോൾ, അത് ഒഴിവാക്കുന്നത് വലിയ നഷ്ടമാണ്.

ആകാശഭൂമികളിലുള്ളതെല്ലാം അല്ലാഹുവിനെ പ്രകീർത്തിക്കുന്നുണ്ടെന്നും, അവയുടെ തസ്ബീഹ് നമുക്ക് മനസ്സിലാകില്ലെന്നും ഖുർആൻ പറയുന്നു (സൂറത്തുൽ ഇസ്റാഅ് 17:44). നാം “സുബ്ഹാനല്ലാഹ്” എന്ന് പറയുമ്പോൾ പ്രപഞ്ചം മുഴുവൻ ചൊല്ലുന്ന ആ തസ്ബീഹിൽ നാമും പങ്കുചേരുന്നു.

മീസാനിനെ ഭാരമുള്ളതാക്കുന്ന മറ്റ് കാര്യങ്ങൾ

ഈ ഹദീസ് മീസാനിനെ (തുലാസിനെ) കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ളതായതിനാൽ, തുലാസിൽ ഭാരം കൂട്ടുന്ന മറ്റ് കർമ്മങ്ങൾ കൂടി അറിയുന്നത് നല്ലതാണ്:

• അൽഹംദുലില്ലാഹ്: “അൽഹംദുലില്ലാഹ് തുലാസിനെ നിറയ്ക്കുന്നു; സുബ്ഹാനല്ലാഹിയും അൽഹംദുലില്ലാഹിയും ആകാശഭൂമികൾക്കിടയിലുള്ളതിനെ നിറയ്ക്കുന്നു” (സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 223).
• സൽസ്വഭാവം: “ഖിയാമത്ത് നാളിൽ വിശ്വാസിയുടെ തുലാസിൽ സൽസ്വഭാവത്തെക്കാൾ ഭാരമുള്ള മറ്റൊന്നുമില്ല” (ജാമിഉത്തിർമിദി 2002 – സ്വഹീഹ്, ദാറുസ്സലാം).
• നൂറ് തവണ: “ഒരാൾ ദിവസവും നൂറ് തവണ സുബ്ഹാനല്ലാഹി വബിഹംദിഹി എന്ന് ചൊല്ലിയാൽ അവന്റെ പാപങ്ങൾ കടലിലെ നുര പോലെയാണെങ്കിലും പൊറുക്കപ്പെടും” (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 6405).

നാവ് കൊണ്ട് ദിക്ർ ചൊല്ലുകയും അതേ നാവ് കൊണ്ട് മറ്റുള്ളവരെ വേദനിപ്പിക്കുകയും ചെയ്താൽ തുലാസിന്റെ കണക്ക് തെറ്റും. ദിക്റും സ്വഭാവവും ഒരുമിച്ച് നന്നാക്കുക എന്നതാണ് യഥാർത്ഥ വിജയം. ഈ രണ്ട് വാക്കുകൾ ചൊല്ലുമ്പോൾ മനസ്സ് അല്ലാഹുവിന്റെ മഹത്വത്തിൽ ലയിച്ചാൽ, നമ്മുടെ ചെറിയ പ്രശ്നങ്ങളും അഹങ്കാരങ്ങളും നിസ്സാരമായി തോന്നും – അതാണ് “അളീം” എന്ന വാക്കിന്റെ ആത്മീയ ഫലം.

എപ്പോൾ, എത്ര തവണ?

ഈ ദിക്റിന് നിശ്ചിത എണ്ണമോ സമയമോ ഹദീസിൽ നിശ്ചയിച്ചിട്ടില്ല. എപ്പോഴും എത്ര തവണയും ചൊല്ലാം. പ്രായോഗിക നിർദ്ദേശങ്ങൾ:

• നമസ്കാരശേഷം: നമസ്കാരശേഷമുള്ള ദിക്റുകൾ കഴിഞ്ഞ് പത്ത് തവണ ചേർക്കാം.
• യാത്രയിൽ: ബസിലോ കാറിലോ ട്രെയിനിലോ ഇരിക്കുമ്പോൾ.
• ജോലിക്കിടയിൽ: പാചകം ചെയ്യുമ്പോഴും തുണി അലക്കുമ്പോഴും കൃഷിപ്പണിക്കിടയിലും നാവിന് ഒഴിവുണ്ടല്ലോ.
• ഉറക്കത്തിന് മുമ്പ്: കിടക്കയിൽ കിടന്നുകൊണ്ട് ഉറക്കം വരുന്നത് വരെ.
• എണ്ണുന്ന രീതി: വിരലുകൾ കൊണ്ട് എണ്ണുന്നതാണ് സുന്നത്തിനോട് കൂടുതൽ യോജിച്ചത്; വിരലുകൾ ഖിയാമത്ത് നാളിൽ സംസാരിക്കും എന്ന ഹദീസുണ്ട് (സുനൻ അബൂദാവൂദ് 1501 – ഹസൻ, അൽബാനി). എണ്ണം ഓർക്കാൻ മാല ഉപയോഗിക്കുന്നത് പണ്ഡിതന്മാർ അനുവദിച്ചിട്ടുണ്ട്.
• കുട്ടികളെ പഠിപ്പിക്കാൻ: രണ്ട് വാക്കുകളായതിനാൽ ചെറിയ കുട്ടികൾക്ക് പോലും എളുപ്പം മനഃപാഠമാക്കാം. “ബുഖാരിയുടെ അവസാന ഹദീസ്” എന്ന കൗതുകത്തോടെ പഠിപ്പിച്ചാൽ അവർ മറക്കില്ല.

നമ്മുടെ നാട്ടിൽ

കേരളത്തിലെ പഴയ തലമുറയിലെ ഉമ്മമാരും ഉപ്പാപ്പമാരും അടുക്കളയിലും വരാന്തയിലും ഇരുന്ന് ചുണ്ടനക്കി ദിക്ർ ചൊല്ലുന്നത് പലർക്കും ഓർമ്മയുള്ള കാഴ്ചയാണ്. തേങ്ങ ചിരകുമ്പോഴും നെല്ല് ഉണക്കുമ്പോഴും അവരുടെ നാവ് വെറുതെയിരുന്നില്ല. ഇന്ന് അതേ ഒഴിവുസമയം റീലുകളിലും ഗ്രൂപ്പ് ചാറ്റുകളിലുമാണ്. ഗൾഫിലെ ദീർഘമായ ഡ്യൂട്ടിക്കിടയിലും, കൊച്ചി മെട്രോയിലെ ഇരുപത് മിനിറ്റ് യാത്രയിലും, ആശുപത്രിയിലെ ഒ.പി. ക്യൂവിലും ഈ രണ്ട് വാക്കുകൾക്ക് ഇടമുണ്ട്. ഒരു മിനിറ്റിൽ ഏകദേശം പതിനഞ്ച് തവണ ചൊല്ലാം; ഒരു ക്യൂവിലെ പത്ത് മിനിറ്റ് കൊണ്ട് നൂറിലേറെ.

സാധാരണ കാണുന്ന പിഴവുകൾ

• ഉച്ചാരണം തെറ്റിക്കൽ: “സുബ്ഹാനല്ലാഹിൽ അസീം” എന്ന് ഉച്ചരിക്കുന്നത് ശരിയായ ഉച്ചാരണമല്ല; “ظ” അറിയുന്നവരിൽ നിന്ന് കേട്ട് പഠിക്കുക.
• റുകൂഇലെ തസ്ബീഹ് ധൃതിയിൽ: “സുബ്ഹാന റബ്ബിയൽ അളീം” മൂന്ന് തവണ ഒറ്റശ്വാസത്തിൽ വിഴുങ്ങിത്തീർക്കുന്നത് റുകൂഇലെ ശാന്തതയ്ക്ക് (ത്വുമഅ്നീന) എതിരാണ്.
• ദുർബലമോ ഭിന്നതയുള്ളതോ ആയ റിപ്പോർട്ടുകളെ മാത്രം ആശ്രയിക്കൽ: ബുഖാരിയിലും മുസ്‌ലിമിലും ഉറപ്പുള്ള തെളിവുണ്ടായിരിക്കെ, ഗ്രേഡിൽ ഭിന്നതയുള്ള റിപ്പോർട്ടുകൾ മുൻനിർത്തേണ്ടതില്ല.
• ദിക്ർ ചൊല്ലി പരദൂഷണം: ഒരു ഭാഗത്ത് ദിക്ർ, മറുഭാഗത്ത് പരദൂഷണം – തുലാസിന്റെ ഒരു തട്ടിൽ ഇടുന്നത് മറ്റേ തട്ടിൽ നിന്ന് എടുത്തുകളയുന്നതിന് തുല്യം.

അഞ്ച് ഘട്ടങ്ങൾ: ഈ ആഴ്ച തുടങ്ങാം

1. ഫോണിന്റെ ലോക്ക് സ്ക്രീനിൽ ഈ രണ്ട് വാക്കുകൾ എഴുതിവെക്കുക.
2. ഓരോ തവണ ക്യൂവിൽ നിൽക്കുമ്പോഴും ഇത് ചൊല്ലുന്നത് ശീലമാക്കുക.
3. ഓരോ നമസ്കാരത്തിന് ശേഷവും പത്ത് തവണ ചേർക്കുക.
4. റുകൂഇൽ “സുബ്ഹാന റബ്ബിയൽ അളീം” സാവധാനം, അർത്ഥമോർത്ത് ചൊല്ലുക.
5. ഉറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് കുട്ടികളോടൊപ്പം പത്ത് തവണ ചൊല്ലി ദിവസം അവസാനിപ്പിക്കുക; “ബുഖാരിയിലെ അവസാന ഹദീസ്” എന്ന് പരിചയപ്പെടുത്തി അതിന്റെ അർത്ഥവും പറഞ്ഞുകൊടുക്കുക. ചെറുപ്പത്തിൽ പഠിക്കുന്ന ഈ രണ്ട് വാക്കുകൾ ഒരു ജീവിതകാലം മുഴുവൻ അവരുടെ തുലാസിൽ ഭാരമായി നിലനിൽക്കും. അത് പഠിപ്പിച്ച നമുക്കും.

ഇമാം ബുഖാരിയുടെ ക്രമീകരണത്തിലെ പാഠം

സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരിയിലെ അവസാന അധ്യായം “ഖിയാമത്ത് നാളിൽ കർമ്മങ്ങളും വാക്കുകളും തൂക്കപ്പെടും” എന്ന ആയത്തിനെ (21:47) ആസ്പദമാക്കിയുള്ളതാണ്. ആദ്യ ഹദീസ് നിയ്യത്തിനെക്കുറിച്ചും അവസാന ഹദീസ് മീസാനിനെക്കുറിച്ചും – ഓരോ കർമ്മവും ശുദ്ധമായ ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ തുടങ്ങുകയും അതിന്റെ ഫലം പരലോകത്തെ തുലാസിൽ കാണുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് ഇതിലെ സന്ദേശമെന്ന് ഇബ്നു ഹജർ (റ) ഉൾപ്പെടെയുള്ള വ്യാഖ്യാതാക്കൾ സൂചിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇമാം ബുഖാരിയുടെ ജീവിതം ഇമാം ബുഖാരി എന്ന ലേഖനത്തിൽ.

നമ്മുടെ ജീവിതത്തിനും ഈ ക്രമീകരണം ഒരു മാതൃകയാണ്. ഒരു ദിവസം നല്ല നിയ്യത്തോടെ തുടങ്ങുക, ദിവസാവസാനം തുലാസിനെ ഓർത്ത് ഈ രണ്ട് വാക്കുകളോടെ ഉറങ്ങാൻ കിടക്കുക. ഒരു ജീവിതം മുഴുവൻ അങ്ങനെയായാൽ, തുടക്കവും ഒടുക്കവും അല്ലാഹുവിനോടുള്ള ബന്ധത്തിൽ ചേർന്നുനിൽക്കും.

ഒരു ചിന്ത

ആകാശത്ത് നക്ഷത്രങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഒരു രാത്രി, വയനാടൻ കുന്നിൻമുകളിലോ കടൽത്തീരത്തോ ഇരുന്ന് ആകാശത്തേക്ക് നോക്കുമ്പോൾ നാം എത്ര ചെറുതാണെന്ന് തോന്നും. ആ പ്രപഞ്ചം മുഴുവൻ സൃഷ്ടിച്ചവനാണ് “അൽ അളീം”. നമ്മെ വിഷമിപ്പിക്കുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾ എത്ര വലുതാണെങ്കിലും അവനെക്കാൾ വലുതല്ല. ഈ ബോധ്യത്തോടെ “സുബ്ഹാനല്ലാഹിൽ അളീം” എന്ന് പറയുമ്പോൾ ഹൃദയത്തിലെ ഭാരം കുറയുന്നു; അതേ സമയം തുലാസിലെ ഭാരം കൂടുന്നു.

പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ (FAQ)

“സുബ്ഹാനല്ലാഹിൽ അളീം” എന്ന് മാത്രം ചൊല്ലിയാൽ മതിയോ?

അതും നല്ലതാണ്; എന്നാൽ ഹദീസിൽ പറഞ്ഞ ശ്രേഷ്ഠത ലഭിക്കാൻ രണ്ട് വാക്കുകളും ചേർത്ത് ചൊല്ലുക.

ഏത് ക്രമത്തിലാണ് ചൊല്ലേണ്ടത്?

ബുഖാരി 7563-ൽ “സുബ്ഹാനല്ലാഹി വബിഹംദിഹി” ആദ്യവും 6406-ൽ “സുബ്ഹാനല്ലാഹിൽ അളീം” ആദ്യവുമാണ്. രണ്ട് ക്രമവും ശരിയാണ്.

“അളീം” എന്നോ “അദീം” എന്നോ?

അറബിയിലെ “ظ” എന്ന അക്ഷരമാണ്. മലയാളത്തിൽ “ള” എന്ന ഉച്ചാരണത്തോട് അടുത്താണ്; “അളീം” എന്ന് എഴുതുന്നു. അറിയുന്നവരിൽ നിന്ന് ശരിയായ ഉച്ചാരണം കേട്ട് പഠിക്കുന്നതാണ് ഉത്തമം.

വുളൂ ഇല്ലാതെയും ആർത്തവ സമയത്തും ചൊല്ലാമോ?

അതെ. ദിക്റുകൾക്ക് വുളൂ നിർബന്ധമില്ല; ആർത്തവകാരികൾക്കും ദിക്ർ ചൊല്ലാം.

ഈ ദിക്റും “സുബ്ഹാന റബ്ബിയൽ അളീം” എന്നതും ഒന്നാണോ?

അല്ല. “സുബ്ഹാന റബ്ബിയൽ അളീം” റുകൂഇൽ ചൊല്ലുന്ന തസ്ബീഹാണ്. “സുബ്ഹാനല്ലാഹി വബിഹംദിഹി, സുബ്ഹാനല്ലാഹിൽ അളീം” എപ്പോഴും ചൊല്ലാവുന്ന പൊതു ദിക്റാണ്. രണ്ടിലും അല്ലാഹുവിന്റെ “അളീം” എന്ന നാമമുണ്ട് എന്നതാണ് സാമ്യം.

മനസ്സിൽ മാത്രം ചൊല്ലിയാൽ പ്രതിഫലം ലഭിക്കുമോ?

ഹദീസിൽ “നാവിന് ലഘുവായത്” എന്നാണ് പറഞ്ഞത്. അതിനാൽ ചുണ്ടുകൾ ചലിപ്പിച്ച് പതുക്കെയെങ്കിലും ഉച്ചരിക്കുന്നതാണ് ഉത്തമമെന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ പറയുന്നു. ഹൃദയസാന്നിധ്യം കൂടി ഉണ്ടെങ്കിൽ ഏറ്റവും നല്ലത്.

അവലംബങ്ങൾ

• സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി: 6405, 6406, 6682, 7563.
• സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം: 223, 772, 2694, 2726, 2731.
• ജാമിഉത്തിർമിദി: 2002 (ദാറുസ്സലാം: സ്വഹീഹ്); 3464 (തിർമിദി: ഹസൻ സ്വഹീഹ് ഗരീബ്; അൽബാനി: സ്വഹീഹ്, സിൽസില സ്വഹീഹ 64; ദാറുസ്സലാം: ളഈഫ്).
• സുനൻ അബീദാവൂദ്: 869 (അൽബാനി: ളഈഫ്); 1501 (അൽബാനി: ഹസൻ).
• ഖുർആൻ: 2:255, 17:44, 21:47, 56:74, 56:96, 69:52, 101:6–9.
• ഇബ്നു ഹജർ, ഫത്ഹുൽ ബാരി (കിതാബുത്തൗഹീദിന്റെ അവസാനം).