ഒരു സുഹൃത്ത് വാട്ട്സ്ആപ്പിൽ ഒരു നല്ല ഉപദേശം അയച്ചുതരുമ്പോൾ, അയൽക്കാരൻ വണ്ടി തള്ളാൻ സഹായിക്കുമ്പോൾ, പള്ളിയിൽ ഒരാൾ സ്ഥലം ഒഴിഞ്ഞുതരുമ്പോൾ – നാം പലപ്പോഴും പറയുന്നത് “താങ്ക്സ്” എന്നാണ്. എന്നാൽ നബി (സ്വ) പഠിപ്പിച്ച ഒരു വാക്കുണ്ട്; അതിനെ ഏറ്റവും പൂർണ്ണമായ നന്ദിപ്രകടനം എന്നാണ് അദ്ദേഹം വിശേഷിപ്പിച്ചത് – “ജസാകല്ലാഹു ഖൈറൻ.” പലരും ഈ വാക്ക് ഉപയോഗിക്കാറുണ്ടെങ്കിലും അതിന്റെ കൃത്യമായ അർത്ഥവും ശരിയായ രൂപവും മറുപടിയും അറിയാത്തവരാണ് കൂടുതൽ. ഈ ലേഖനം അതെല്ലാം വിശദീകരിക്കുന്നു. ഒപ്പം നന്ദി പറയുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള സ്വഹീഹായ ഹദീസുകളും അവയുടെ ഗ്രേഡുകളും നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
അറബി, ഉച്ചാരണം, അർത്ഥം
جَزَاكَ اللَّهُ خَيْرًا
ഉച്ചാരണം: ജസാകല്ലാഹു ഖൈറൻ.
അർത്ഥം: അല്ലാഹു നിനക്ക് നന്മ കൊണ്ട് പ്രതിഫലം നൽകട്ടെ.
വാക്കുകൾ തിരിച്ചുള്ള അർത്ഥം
- ജസാ (جَزَى): പ്രതിഫലം നൽകി / നൽകട്ടെ. ഇവിടെ ഒരു പ്രാർത്ഥനയുടെ അർത്ഥത്തിലാണ്.
- ക (كَ): നിനക്ക് (ഒരു പുരുഷനോട്).
- അല്ലാഹു (اللَّهُ): അല്ലാഹു – പ്രതിഫലം നൽകുന്നവൻ.
- ഖൈറൻ (خَيْرًا): നന്മ, ഉത്തമമായത്.
അഥവാ “നിനക്ക് ഞാൻ തിരിച്ചു നൽകാൻ കഴിയുന്നതിനെക്കാൾ വലിയ പ്രതിഫലം അല്ലാഹു നൽകട്ടെ” എന്ന ആശയമാണ് ഈ ചെറിയ വാക്യത്തിലുള്ളത്. മനുഷ്യന്റെ നന്ദി പരിമിതമാണ്; അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രതിഫലം അനന്തമാണ്. അതിനാൽ ഉപകാരിയെ അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രതിഫലത്തിലേക്ക് ഏൽപ്പിക്കലാണ് ഏറ്റവും വലിയ നന്ദി.
ആർക്ക് പറയുമ്പോൾ ഏത് രൂപം?
അറബി വ്യാകരണ പ്രകാരം കേൾക്കുന്ന ആളിനനുസരിച്ച് അവസാനഭാഗം മാറും:
- ഒരു പുരുഷനോട്: جَزَاكَ اللَّهُ خَيْرًا – ജസാകല്ലാഹു ഖൈറൻ.
- ഒരു സ്ത്രീയോട്: جَزَاكِ اللَّهُ خَيْرًا – ജസാകില്ലാഹു ഖൈറൻ.
- ഒന്നിലധികം പേരോട് (പൊതുവായി): جَزَاكُمُ اللَّهُ خَيْرًا – ജസാകുമുല്ലാഹു ഖൈറൻ.
- സ്ത്രീകളുടെ കൂട്ടത്തോട്: جَزَاكُنَّ اللَّهُ خَيْرًا – ജസാകുന്നല്ലാഹു ഖൈറൻ.
ഒരു വാട്ട്സ്ആപ്പ് ഗ്രൂപ്പിലോ സദസ്സിലോ എല്ലാവരോടും പറയുമ്പോൾ “ജസാകുമുല്ലാഹു ഖൈറൻ” എന്ന് പറയാം. ഒരാളെ ആദരിച്ച് ബഹുവചനം ഉപയോഗിക്കുന്നതും അറബിയിൽ സാധാരണമാണ്.
ഹദീസ്: ഏറ്റവും നല്ല പ്രശംസ
ഉസാമത്തുബ്നു സൈദ് (റ) നിവേദനം: നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “ഒരാൾക്ക് ഒരു നന്മ ചെയ്യപ്പെടുകയും അവൻ ഉപകാരിയോട് ‘ജസാകല്ലാഹു ഖൈറൻ’ എന്ന് പറയുകയും ചെയ്താൽ അവൻ പ്രശംസയിൽ പരമാവധി ചെയ്തുകഴിഞ്ഞു.”
റഫറൻസ്: ജാമിഉത്തിർമിദി 2035 (ഹസൻ – ദാറുസ്സലാം).
“പരമാവധി” എന്ന് പറഞ്ഞതിന്റെ കാരണം പണ്ഡിതന്മാർ വിശദീകരിക്കുന്നു: താൻ തിരിച്ചു നൽകാൻ അശക്തനാണെന്ന് അംഗീകരിക്കുകയും പ്രതിഫലം നൽകാൻ ഏറ്റവും കഴിവുള്ളവനിലേക്ക് അത് ഏൽപ്പിക്കുകയുമാണ് അവൻ ചെയ്യുന്നത്.
സ്വഹാബികളുടെ ഉപയോഗം
ആഇശ (റ)യുടെ മാല നഷ്ടപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് തയമ്മുമിന്റെ ആയത്ത് ഇറങ്ങിയപ്പോൾ ഉസൈദുബ്നു ഹുളൈർ (റ) ആഇശ (റ)യോട് പറഞ്ഞു: “ജസാകില്ലാഹു ഖൈറൻ. അല്ലാഹുവാണ, നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമില്ലാത്ത എന്തെങ്കിലും സംഭവിച്ചപ്പോഴെല്ലാം അല്ലാഹു അതിൽ നിങ്ങൾക്കും മുസ്ലിംകൾക്കും നന്മ ഉണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ട്.”
റഫറൻസ്: സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 336.
ഒരു സ്ത്രീയോട് “ജസാകില്ലാഹു” എന്ന സ്ത്രീലിംഗ രൂപം ഉപയോഗിച്ചതും ഇവിടെ ശ്രദ്ധിക്കാം.
നന്ദി പറയൽ ഈമാനിന്റെ ഭാഗം
- മനുഷ്യരോടുള്ള നന്ദി: “ജനങ്ങളോട് നന്ദി കാണിക്കാത്തവൻ അല്ലാഹുവിനോടും നന്ദി കാണിക്കുന്നില്ല” (സുനൻ അബൂദാവൂദ് 4811 – സ്വഹീഹ്, അൽബാനി).
- പ്രത്യുപകാരം അല്ലെങ്കിൽ ദുആ: “ആരെങ്കിലും നിങ്ങൾക്ക് ഒരു നന്മ ചെയ്താൽ അതിന് പ്രത്യുപകാരം ചെയ്യുക. പ്രത്യുപകാരത്തിന് ഒന്നും കണ്ടെത്തിയില്ലെങ്കിൽ, നിങ്ങൾ പ്രത്യുപകാരം ചെയ്തുവെന്ന് തോന്നുന്നത് വരെ അയാൾക്ക് വേണ്ടി പ്രാർത്ഥിക്കുക” (സുനൻ അബൂദാവൂദ് 1672 – സ്വഹീഹ്, അൽബാനി).
- പ്രശംസയും നന്ദിയാണ്: “ഒരാൾക്ക് എന്തെങ്കിലും നൽകപ്പെട്ടാൽ കഴിയുമെങ്കിൽ പ്രത്യുപകാരം ചെയ്യട്ടെ; കഴിയില്ലെങ്കിൽ അയാളെ പ്രശംസിക്കട്ടെ. പ്രശംസിച്ചവൻ നന്ദി കാണിച്ചു; മറച്ചുവെച്ചവൻ നന്ദികേട് കാണിച്ചു” (സുനൻ അബൂദാവൂദ് 4813 – ഹസൻ, അൽബാനി).
- നബി (സ്വ)യുടെ മാതൃക: നബി (സ്വ) സമ്മാനങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുകയും അതിന് പകരം നൽകുകയും ചെയ്യുമായിരുന്നു (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 2585).
ഖുർആൻ ചോദിക്കുന്നു: “നന്മയ്ക്കുള്ള പ്രതിഫലം നന്മയല്ലാതെ മറ്റെന്താണ്?” (സൂറത്തുർറഹ്മാൻ 55:60). അല്ലാഹുവിനോടുള്ള നന്ദിയെക്കുറിച്ച് ശുക്ർ ദിക്ർ എന്ന ലേഖനം വായിക്കുക.
മുഹാജിറുകളുടെ ആശങ്ക: ദുആ കൊണ്ടുള്ള പ്രത്യുപകാരം
മക്കയിൽ നിന്ന് എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച് മദീനയിലെത്തിയ മുഹാജിറുകളെ അൻസ്വാറുകൾ സ്വന്തം വീടും തോട്ടവും പങ്കുവെച്ച് സ്വീകരിച്ചു. ഈ ഔദാര്യം കണ്ട് മുഹാജിറുകൾ നബി (സ്വ)യോട് പറഞ്ഞു: “അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂലേ, സമ്പന്നതയിൽ ഇത്ര ഉദാരമായി ചെലവഴിക്കുന്ന, ദാരിദ്ര്യത്തിൽ ഇത്ര ക്ഷമയോടെ പങ്കുവെക്കുന്ന ഒരു ജനതയെ ഞങ്ങൾ കണ്ടിട്ടില്ല. പ്രതിഫലം മുഴുവൻ അവർ കൊണ്ടുപോകുമോ എന്ന് ഞങ്ങൾ ഭയപ്പെടുന്നു.” നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “ഇല്ല; നിങ്ങൾ അവർക്ക് വേണ്ടി അല്ലാഹുവിനോട് പ്രാർത്ഥിക്കുകയും അവരെ പ്രശംസിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന കാലത്തോളം.”
റഫറൻസ്: ജാമിഉത്തിർമിദി 2487 (സ്വഹീഹ് – ദാറുസ്സലാം); സുനൻ അബൂദാവൂദ് 4812 (സ്വഹീഹ്, അൽബാനി).
ഇന്ന് ഗൾഫിലെ മുറിയിൽ ഒരു പരിചയക്കാരന് താമസവും ഭക്ഷണവും ഒരുക്കുന്ന പ്രവാസി സഹോദരങ്ങൾ ഈ അൻസ്വാരി പാരമ്പര്യത്തിന്റെ തുടർച്ചയാണ്. സ്വീകരിക്കുന്നവന് തിരിച്ചു നൽകാൻ പണമില്ലെങ്കിലും ദുആയും നന്ദിവാക്കും നൽകാം – “ജസാകല്ലാഹു ഖൈറൻ” അതിന്റെ ഏറ്റവും ചെറിയതും ഏറ്റവും നിറഞ്ഞതുമായ രൂപമാണ്.
എപ്പോഴൊക്കെ പറയാം?
- ആരെങ്കിലും ഒരു സമ്മാനം നൽകുമ്പോഴോ ഭക്ഷണത്തിന് ക്ഷണിക്കുമ്പോഴോ.
- ഒരു ദീനീ അറിവോ നല്ല ഉപദേശമോ പങ്കുവെക്കുമ്പോൾ.
- യാത്രയിൽ വഴി കാണിച്ചുതരുമ്പോഴോ ഭാരം ചുമക്കാൻ സഹായിക്കുമ്പോഴോ.
- ആശുപത്രിയിൽ രോഗിയെ സന്ദർശിക്കാൻ വന്നവരോട്.
- കല്യാണത്തിനോ മരണവീട്ടിലോ സഹായിച്ച നാട്ടുകാരോടും കമ്മിറ്റിക്കാരോടും.
- അധ്യാപകരോടും മാതാപിതാക്കളോടും – അവരുടെ ഉപകാരങ്ങൾക്ക് ഒരിക്കലും പൂർണ്ണമായി പ്രത്യുപകാരം ചെയ്യാനാവില്ലല്ലോ. “എന്നോടും നിന്റെ മാതാപിതാക്കളോടും നന്ദി കാണിക്കുക” എന്ന് അല്ലാഹു ഒരേ വാക്യത്തിൽ ചേർത്തുപറഞ്ഞു (ലുഖ്മാൻ 31:14). അവർക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ദുആകൾ മാതാപിതാക്കൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ദുആ എന്ന ലേഖനത്തിൽ.
അല്ലാഹു തന്നെ “ശകൂർ” (നന്ദി കാണിക്കുന്നവൻ) ആണ്; ചെറിയ കർമ്മത്തിന് പോലും വലിയ പ്രതിഫലം നൽകുന്നവൻ (35:30). “നിങ്ങൾ നന്ദി കാണിച്ചാൽ ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വർദ്ധിപ്പിച്ചുതരും” (14:7) എന്ന വാഗ്ദാനം നന്ദിയുള്ള സമൂഹത്തിനുള്ളതാണ്.
മറുപടി എന്ത് പറയണം?
“ജസാകല്ലാഹു ഖൈറൻ” എന്ന് കേട്ടാൽ നിർബന്ധമായ ഒരു നിശ്ചിത മറുപടി സ്വഹീഹായ ഹദീസിൽ സ്ഥിരപ്പെട്ടിട്ടില്ല. എന്നാൽ പണ്ഡിതന്മാരും സാധാരണക്കാരും ഉപയോഗിക്കുന്ന നല്ല മറുപടികൾ:
وَإِيَّاكَ
ഉച്ചാരണം: വ ഇയ്യാക (സ്ത്രീയോട്: വ ഇയ്യാകി; കൂട്ടത്തോട്: വ ഇയ്യാകും).
അർത്ഥം: നിനക്കും (അല്ലാഹു പ്രതിഫലം നൽകട്ടെ).
وَأَنْتَ فَجَزَاكَ اللَّهُ خَيْرًا
ഉച്ചാരണം: വ അൻത ഫജസാകല്ലാഹു ഖൈറൻ.
അർത്ഥം: നിനക്കും അല്ലാഹു നന്മ കൊണ്ട് പ്രതിഫലം നൽകട്ടെ.
“ആമീൻ” എന്ന് പറയുന്നതും ശരിയാണ്; കാരണം അത് ഒരു ദുആയാണ്. ഏറ്റവും പ്രധാനം, പകരം ദുആ ചെയ്ത് ആ നന്മ തിരിച്ചു നൽകുക എന്നതാണ്.
ബാറകല്ലാഹു ഫീക്ക്: മറ്റൊരു നല്ല വാക്ക്
بَارَكَ اللَّهُ فِيكَ
ഉച്ചാരണം: ബാറകല്ലാഹു ഫീക (സ്ത്രീയോട്: ഫീകി; കൂട്ടത്തോട്: ഫീകും).
അർത്ഥം: അല്ലാഹു നിനക്ക് ബറകത്ത് ചെയ്യട്ടെ.
അബ്ദുർറഹ്മാനുബ്നു ഔഫ് (റ) വിവാഹം ചെയ്തുവെന്നറിഞ്ഞപ്പോൾ നബി (സ്വ) “ബാറകല്ലാഹു ലക” എന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ചു (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 5155). വിവാഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ദുആകൾ വിവാഹം നടക്കാനുള്ള ദുആ എന്ന ലേഖനത്തിലുണ്ട്. സന്തോഷവാർത്ത കേൾക്കുമ്പോഴും നന്ദി പറയുമ്പോഴും ഇത് ഉപയോഗിക്കാം.
ദുആ കൊണ്ടുള്ള മര്യാദകൾ: ഒരു ഇസ്ലാമിക ശൈലി
“ജസാകല്ലാഹു ഖൈറൻ” ഒറ്റപ്പെട്ട ഒരു വാക്കല്ല; സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങളിലെ ഓരോ ഘട്ടത്തെയും ദുആയാക്കി മാറ്റുന്ന ഒരു ശൈലിയുടെ ഭാഗമാണ്. കണ്ടുമുട്ടുമ്പോൾ “അസ്സലാമു അലൈകും” (സമാധാനം ഉണ്ടാകട്ടെ), തുമ്മിയ ആൾ “അൽഹംദുലില്ലാഹ്” എന്ന് പറഞ്ഞാൽ “യർഹമുകല്ലാഹ്” (അല്ലാഹു നിനക്ക് കരുണ ചെയ്യട്ടെ), അതിന് മറുപടിയായി “യഹ്ദീകുമുല്ലാഹു വ യുസ്ലിഹു ബാലകും” (അല്ലാഹു നിങ്ങളെ നേർവഴിയിലാക്കുകയും നിങ്ങളുടെ കാര്യം നന്നാക്കുകയും ചെയ്യട്ടെ) – സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 6224. തുമ്മുമ്പോഴുള്ള മര്യാദകൾ തുമ്മുമ്പോൾ ഉള്ള ദുആ എന്ന ലേഖനത്തിലുണ്ട്. ഓരോ സാധാരണ നിമിഷവും പരസ്പരം അല്ലാഹുവിനോട് നന്മ ചോദിക്കുന്ന ഒരവസരമാക്കുകയാണ് ഇസ്ലാം.
നന്ദി കിട്ടാതെ വരുമ്പോൾ
നന്ദി പറയേണ്ടതിനെക്കുറിച്ചാണ് ഈ ലേഖനം കൂടുതലും പറഞ്ഞത്. എന്നാൽ സഹായം ചെയ്യുന്നവന്റെ മനോഭാവം മറ്റൊന്നാണ്. സ്വർഗവാസികളുടെ വിശേഷണമായി ഖുർആൻ പറയുന്നു: “അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രീതിക്ക് വേണ്ടി മാത്രമാണ് ഞങ്ങൾ നിങ്ങൾക്ക് ഭക്ഷണം നൽകുന്നത്. നിങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒരു പ്രതിഫലമോ നന്ദിയോ ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല” (അൽ-ഇൻസാൻ 76:9). സഹായിച്ച ബന്ധു തിരിഞ്ഞുനോക്കാതിരിക്കുമ്പോഴോ, കടം കൊടുത്ത സുഹൃത്ത് നന്ദി കാണിക്കാതിരിക്കുമ്പോഴോ ഈ ആയത്ത് ഓർക്കുക. സ്വീകരിക്കുന്നവൻ നന്ദി പറയണം; കൊടുക്കുന്നവൻ അത് പ്രതീക്ഷിക്കരുത്. ഈ രണ്ട് മര്യാദകളും ചേരുമ്പോഴാണ് സമൂഹത്തിൽ സ്നേഹം നിലനിൽക്കുന്നത്.
വീട്ടിനുള്ളിൽ തുടങ്ങട്ടെ
പുറത്തുള്ളവരോട് “ജസാകല്ലാഹു ഖൈറൻ” പറയുന്ന പലരും വീട്ടിലുള്ളവരോട് ഒരിക്കലും നന്ദി പറയാറില്ല. രാവിലെ ചായ ഉണ്ടാക്കിത്തരുന്ന ഉമ്മ, ഭക്ഷണം വിളമ്പുന്ന ഭാര്യ, കടയിൽ പോയി സാധനം വാങ്ങിവരുന്ന മകൻ – ഇവരുടെ സേവനം “അവരുടെ കടമ” എന്ന് കരുതി നാം അവഗണിക്കുന്നു. നബി (സ്വ) വീട്ടിലായിരിക്കുമ്പോൾ വീട്ടുകാരുടെ ജോലികളിൽ സഹായിക്കുകയും നമസ്കാര സമയമായാൽ നമസ്കാരത്തിന് പോവുകയും ചെയ്തിരുന്നുവെന്ന് ആഇശ (റ) പറയുന്നു (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 676). സഹായിക്കുന്നവർക്ക് നന്ദി പറയാൻ മടിക്കേണ്ടതില്ലല്ലോ.
ഗൾഫിൽ നിന്ന് ഫോൺ വിളിക്കുമ്പോൾ, മക്കളെയും മാതാപിതാക്കളെയും ഒറ്റയ്ക്ക് നോക്കുന്ന ഭാര്യയോട് “ജസാകില്ലാഹു ഖൈറൻ” എന്ന് ഒരു വാക്ക് പറയുന്നത് അവൾക്ക് വലിയ ആശ്വാസമാണ്. ചെറിയ കുട്ടികൾ വെള്ളം കൊണ്ടുവന്നു തന്നാലും നന്ദി പറഞ്ഞാൽ അവർ ആ ശീലം സ്വാഭാവികമായി പഠിക്കും.
അതിഥി തൊഴിലാളികളോടും അമുസ്ലിം സുഹൃത്തുക്കളോടും
നമ്മുടെ വീടുപണിയും കൃഷിയും ഇന്ന് പലപ്പോഴും ഇതര സംസ്ഥാന തൊഴിലാളികളുടെ കൈകളിലാണ്. അവർക്ക് കൃത്യസമയത്ത് കൂലി നൽകുന്നതാണ് ഏറ്റവും വലിയ നന്ദി: “തൊഴിലാളിക്ക് അവന്റെ വിയർപ്പ് ഉണങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് കൂലി നൽകുക” (സുനൻ ഇബ്നുമാജ 2443 – ദാറുസ്സലാം സ്വഹീഹ്). അവർക്ക് മനസ്സിലാകുന്ന ഭാഷയിൽ ഒരു “ശുക്രിയ” പറയുന്നതും നല്ലതാണ്.
അമുസ്ലിം സുഹൃത്തുക്കളോട് നന്ദി പറയുമ്പോൾ “നന്ദി”, “താങ്ക്യൂ” പോലുള്ള വാക്കുകൾ മതിയാകും. അവർക്ക് വേണ്ടി നന്മക്കും സന്മാർഗത്തിനും പ്രാർത്ഥിക്കാം. തുമ്മിയ ജൂതന്മാരോട് “അല്ലാഹു നിങ്ങളെ സന്മാർഗത്തിലാക്കട്ടെ, നിങ്ങളുടെ കാര്യം നന്നാക്കട്ടെ” എന്നാണ് നബി (സ്വ) പ്രതികരിച്ചിരുന്നത് (സുനൻ അബൂദാവൂദ് 5038 – അൽബാനി സ്വഹീഹ്).
ആദ്യം നന്ദി അർഹിക്കുന്നവൻ
മനുഷ്യരോട് നന്ദി പറയുന്ന ശീലം അല്ലാഹുവിനോടുള്ള നന്ദിയുടെ തുടർച്ചയാണ്. നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “ഒരു അടിമ ഒരു ഉരുള ഭക്ഷണം കഴിച്ച് അതിന് അല്ലാഹുവിനെ സ്തുതിക്കുന്നതും, ഒരു കവിൾ വെള്ളം കുടിച്ച് അതിന് അല്ലാഹുവിനെ സ്തുതിക്കുന്നതും അല്ലാഹു ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു” (സ്വഹീഹ് മുസ്ലിം 2734). ഭക്ഷണം കഴിഞ്ഞാൽ “അൽഹംദുലില്ലാഹ്” എന്നും വിളമ്പിയവരോട് “ജസാകല്ലാഹു ഖൈറൻ” എന്നും പറയുമ്പോൾ ആ രണ്ട് നന്ദികളും ഒരുമിച്ച് ചേരുന്നു.
ഓൺലൈനിൽ “JZK” എന്നോ “jazak” എന്നോ ചുരുക്കി എഴുതുന്നവരുണ്ട്. ഇതൊരു ദുആയാണ് എന്ന് ഓർക്കുമ്പോൾ പൂർണ്ണമായി എഴുതുന്നതാണ് ഉചിതം; രണ്ട് സെക്കൻഡ് കൂടുതൽ എടുത്ത് ഒരു ദുആ പൂർണ്ണമായി എഴുതുന്നതിൽ നഷ്ടമൊന്നുമില്ല. അതുപോലെ, ഒരു ഗ്രൂപ്പിൽ നൂറ് പേർ ഒരേ വാക്ക് കോപ്പി ചെയ്ത് ഇടുന്നതിനേക്കാൾ, ഉപകാരം ചെയ്തയാൾക്ക് നേരിട്ട് ഒരു സന്ദേശം അയക്കുന്നത് കൂടുതൽ ആത്മാർത്ഥമായിരിക്കും.
ഒഴിവാക്കേണ്ട ശീലങ്ങൾ
- “JZK”, “JazakAllah” മാത്രം: ചുരുക്കെഴുത്ത് കൊണ്ട് ദുആയുടെ ആശയം ചോർന്നുപോകുന്നു. “ഖൈറൻ” ചേർത്ത് പൂർണ്ണമായി പറയുക; ഹദീസിലെ രൂപം അതാണ്.
- യാന്ത്രികമായി പറയൽ: ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് അല്ലാഹുവിനോട് ചോദിക്കുന്ന ബോധത്തോടെ പറയുക.
- അമുസ്ലിംകളോട്: അവരുടെ സഹായത്തിന് നന്ദി പറയുമ്പോൾ “അല്ലാഹു നിങ്ങൾക്ക് സന്മാർഗം നൽകട്ടെ” എന്ന ആശയത്തിലുള്ള ദുആയോ സാധാരണ നന്ദിവാക്കുകളോ ഉപയോഗിക്കാമെന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ പറയുന്നു.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ (FAQ)
“ജസാകല്ലാഹ്” എന്ന് മാത്രം പറഞ്ഞാൽ തെറ്റാണോ?
വ്യാകരണപരമായി “അല്ലാഹു നിനക്ക് പ്രതിഫലം നൽകട്ടെ” എന്ന് മാത്രമേ വരൂ; ഏത് പ്രതിഫലം എന്ന് വ്യക്തമല്ല. ഹദീസിൽ വന്ന പൂർണ്ണരൂപം “ജസാകല്ലാഹു ഖൈറൻ” ആണ്.
“ഖൈർ” എന്നോ “ഖൈറൻ” എന്നോ?
അറബി വ്യാകരണ പ്രകാരം “ഖൈറൻ” (خَيْرًا) ആണ് ശരി. സംസാരത്തിൽ വാക്യം നിർത്തുമ്പോൾ “ഖൈറാ” എന്ന് ഉച്ചരിക്കാം. “ജസാകല്ലാഹു ഖൈർ” എന്നത് മലയാളത്തിലെ പ്രചാരമുള്ള ചുരുക്കമാണ്.
“ജസാകല്ലാഹു ഖൈറൻ കസീറാ” എന്ന് പറയാമോ?
അതെ. “കസീറാ” (ധാരാളം) എന്ന് ചേർക്കുന്നത് ദുആ വിപുലമാക്കലാണ്; അതിൽ തെറ്റില്ല.
കുട്ടികളോട് പറയാമോ?
തീർച്ചയായും. വീട്ടിൽ കുട്ടികൾ ഒരു ഗ്ലാസ് വെള്ളം കൊണ്ടുവന്നാൽ പോലും “ജസാകല്ലാഹു ഖൈറൻ” എന്ന് പറഞ്ഞാൽ അവരും ആ ശീലം പഠിക്കും.
“ജസാകല്ലാഹു ഖൈറൻ” പറഞ്ഞാൽ പിന്നെ “താങ്ക്യൂ” പറയേണ്ടതുണ്ടോ?
നിർബന്ധമില്ല. എന്നാൽ കേൾക്കുന്നയാൾക്ക് അറബി അറിയില്ലെങ്കിൽ “അല്ലാഹു നിങ്ങൾക്ക് നന്മ നൽകട്ടെ, വളരെ നന്ദി” എന്ന് മലയാളത്തിൽ കൂടി പറയുന്നത് ആശയം വ്യക്തമാക്കാൻ സഹായിക്കും. നന്ദി പ്രകടിപ്പിക്കലാണ് ലക്ഷ്യം; ഭാഷ അതിനുള്ള മാർഗം മാത്രം.
മരിച്ചുപോയ ഉപകാരികൾക്ക് വേണ്ടി എന്ത് ചെയ്യാം?
അവർക്ക് വേണ്ടി പാപമോചനം തേടുകയും ദുആ ചെയ്യുകയും സ്വദഖ നൽകുകയും ചെയ്യാം. “അല്ലാഹുമ്മഗ്ഫിർ ലഹു വർഹംഹു, വജ്സിഹി അന്നാ ഖൈറൽ ജസാഅ്” (അല്ലാഹുവേ, അദ്ദേഹത്തിന് പൊറുക്കുകയും കരുണ ചെയ്യുകയും ഞങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി അദ്ദേഹത്തിന് ഏറ്റവും നല്ല പ്രതിഫലം നൽകുകയും ചെയ്യേണമേ) എന്ന് സ്വന്തം വാക്കുകളിൽ പ്രാർത്ഥിക്കാം.
അവലംബങ്ങൾ
- വിശുദ്ധ ഖുർആൻ: ഇബ്റാഹീം 14:7; ലുഖ്മാൻ 31:14; ഫാത്വിർ 35:30; അർറഹ്മാൻ 55:60; അൽ-ഇൻസാൻ 76:9.
- സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി: 336, 676, 2585, 5155, 6224.
- സ്വഹീഹ് മുസ്ലിം 2734.
- ജാമിഉത്തിർമിദി: 2035 (ദാറുസ്സലാം ഹസൻ), 2487 (ദാറുസ്സലാം സ്വഹീഹ്).
- സുനൻ അബൂദാവൂദ്: 1672, 4811, 4812, 4813, 5038 (ഗ്രേഡുകൾ: ശൈഖ് അൽബാനി).
- സുനൻ ഇബ്നുമാജ 2443 (ദാറുസ്സലാം സ്വഹീഹ്).
