മൂസാ നബിയും ഖിള്റും: അറിവ് തേടിയുള്ള യാത്ര

എല്ലാ വെള്ളിയാഴ്ചയും ഓതാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കപ്പെട്ട (ഹാകിം; അൽബാനി: സ്വഹീഹുൽ ജാമിഅ് 6470) സൂറത്തുൽ കഹ്ഫിൽ നാല് കഥകളുണ്ട്: ഗുഹാവാസികൾ, രണ്ട് തോട്ടക്കാർ, മൂസാ നബിയും ഖിള്റും, ദുൽഖർനൈൻ. ഇവയിൽ മൂന്നാമത്തേത് അറിവിന്റെ പരീക്ഷണത്തെക്കുറിച്ചാണ്. അല്ലാഹുവുമായി നേരിട്ട് സംസാരിച്ച, തൗറാത്ത് നൽകപ്പെട്ട ഒരു മഹാനായ നബി, തന്നേക്കാൾ ചില കാര്യങ്ങളിൽ അറിവുള്ള ഒരു ദാസനെ തേടി യാത്ര പുറപ്പെടുന്നു. ഖുർആനും (18:60–82) സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരിയിലെ ദീർഘമായ ഹദീസും (122; കൂടാതെ 74, 78, 3401, 4725) അടിസ്ഥാനമാക്കി ഈ ചരിത്രം വിശദീകരിക്കുന്നു.

യാത്രയുടെ കാരണം

ഉബയ്യുബ്നു കഅ്ബ് (റ) നിവേദനം ചെയ്യുന്ന ഹദീസിൽ നബി (സ്വ) വിവരിക്കുന്നു: മൂസാ നബി (അ) ബനൂ ഇസ്റാഈലിനോട് പ്രസംഗിക്കാൻ എഴുന്നേറ്റു. “ജനങ്ങളിൽ ഏറ്റവും അറിവുള്ളവൻ ആര്?” എന്ന് ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: “ഞാനാണ്.” അറിവിനെ അല്ലാഹുവിലേക്ക് ചേർത്തുപറയാത്തതിനാൽ അല്ലാഹു അദ്ദേഹത്തെ ഗുണദോഷിച്ചു. അല്ലാഹു അദ്ദേഹത്തിന് വഹ്‌യ് നൽകി: “രണ്ട് കടലുകൾ സംഗമിക്കുന്നിടത്ത് എന്റെ ദാസന്മാരിൽ ഒരു ദാസനുണ്ട്; അവൻ നിന്നേക്കാൾ അറിവുള്ളവനാണ്.”

റഫറൻസ്: സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 122.

“എങ്ങനെ അദ്ദേഹത്തെ കണ്ടെത്തും?” എന്ന ചോദ്യത്തിന് മറുപടി ലഭിച്ചു: ഒരു മത്സ്യത്തെ കുട്ടയിലാക്കി കൊണ്ടുപോവുക; മത്സ്യം നഷ്ടപ്പെടുന്നിടത്ത് അദ്ദേഹത്തെ കാണാം.

ഇതേ മൂസാ തന്നെയോ?

സഈദുബ്നു ജുബൈർ (റഹ്) ഇബ്നു അബ്ബാസി (റ)നോട് പറഞ്ഞു: ഖിള്റിന്റെ കൂട്ടുകാരനായ മൂസാ ബനൂ ഇസ്റാഈലിന്റെ മൂസാ അല്ല, മറ്റൊരു മൂസയാണെന്ന് നൗഫുൽ ബികാലി വാദിക്കുന്നു. ഇബ്നു അബ്ബാസ് (റ) അത് ശക്തമായി നിഷേധിച്ചു. ഹദീസിൽ തന്നെ ഖിള്ർ “ബനൂ ഇസ്റാഈലിന്റെ മൂസയാണോ?” എന്ന് ചോദിക്കുകയും മൂസാ നബി (അ) “അതെ” എന്ന് മറുപടി നൽകുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട് (ബുഖാരി 122). അതിനാൽ ഇത് മൂസാ നബി (അ) തന്നെയാണ്.

യാത്ര: രണ്ട് കടലുകളുടെ സംഗമസ്ഥാനം

“മൂസാ തന്റെ ഭൃത്യനോട് പറഞ്ഞ സന്ദർഭം: രണ്ട് കടലുകൾ സംഗമിക്കുന്നിടത്ത് എത്തുന്നത് വരെ ഞാൻ (യാത്ര) നിർത്തുകയില്ല; അല്ലെങ്കിൽ ദീർഘകാലം ഞാൻ സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കും.”

റഫറൻസ്: സൂറത്തുൽ കഹ്ഫ് 18:60.

ഭൃത്യൻ യൂശഅ് ബ്നു നൂൻ ആയിരുന്നുവെന്ന് ബുഖാരിയിലെ ഹദീസിൽ പേര് സഹിതം വന്നിട്ടുണ്ട്. ഒരു പാറക്കരികിൽ അവർ തലചായ്ച്ച് ഉറങ്ങി. അപ്പോൾ മത്സ്യം കുട്ടയിൽ നിന്ന് പുറത്തുചാടി കടലിൽ ഒരു തുരങ്കം പോലെ വഴിയുണ്ടാക്കി പോയി (18:61). ക്ഷീണം വന്നപ്പോൾ മൂസാ നബി (അ) ഭക്ഷണം ആവശ്യപ്പെട്ടു. അപ്പോഴാണ് ഭൃത്യൻ മത്സ്യത്തിന്റെ കാര്യം ഓർത്തത്: “പിശാചല്ലാതെ മറ്റാരും അത് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് എന്നെ മറപ്പിച്ചില്ല” (18:63). “അതുതന്നെയാണ് നാം തേടിക്കൊണ്ടിരുന്നത്” എന്ന് പറഞ്ഞ് അവർ കാൽപ്പാടുകൾ പിന്തുടർന്ന് തിരിച്ചുപോയി (18:64).

“അപ്പോൾ അവർ നമ്മുടെ ദാസന്മാരിൽ ഒരു ദാസനെ കണ്ടെത്തി. നമ്മുടെ അടുക്കൽ നിന്നുള്ള കാരുണ്യം നാം അദ്ദേഹത്തിന് നൽകിയിരുന്നു; നമ്മുടെ പക്കൽ നിന്നുള്ള ഒരു അറിവ് നാം അദ്ദേഹത്തെ പഠിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.”

റഫറൻസ്: സൂറത്തുൽ കഹ്ഫ് 18:65.

അറിവ് ചോദിക്കുന്നതിന്റെ മര്യാദ

“മൂസാ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു: താങ്കൾക്ക് പഠിപ്പിക്കപ്പെട്ട നേർവഴിയിൽ നിന്ന് എന്നെ പഠിപ്പിക്കാൻ വേണ്ടി ഞാൻ താങ്കളെ പിന്തുടരട്ടെയോ?” (18:66).

ഒരു മഹാനായ നബിയാണ് ഈ വിനയത്തോടെ അനുവാദം ചോദിക്കുന്നത്. “പിന്തുടരട്ടെയോ” എന്ന ചോദ്യത്തിൽ തന്നെ വിദ്യാർത്ഥിയുടെ മര്യാദയുണ്ടെന്ന് മുഫസ്സിറുകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ഖിള്ർ മറുപടി നൽകി: “താങ്കൾക്ക് എന്നോടൊപ്പം ക്ഷമിക്കാൻ കഴിയില്ല. താങ്കൾക്ക് പൂർണ്ണ അറിവില്ലാത്ത കാര്യത്തിൽ എങ്ങനെ ക്ഷമിക്കും?” (18:67–68). മൂസാ നബി (അ) പറഞ്ഞു: “ഇൻശാഅല്ലാഹ്, താങ്കൾ എന്നെ ക്ഷമയുള്ളവനായി കാണും; ഒരു കാര്യത്തിലും ഞാൻ താങ്കളെ ധിക്കരിക്കുകയില്ല” (18:69). ഒരു നിബന്ധനയോടെ യാത്ര തുടങ്ങി: താൻ വിശദീകരിക്കുന്നത് വരെ ഒന്നും ചോദിക്കരുത് (18:70).

ബുഖാരിയിലെ ഹദീസിൽ ഖിള്ർ പറഞ്ഞു: “അല്ലാഹു എന്നെ പഠിപ്പിച്ച, താങ്കൾക്കറിയാത്ത ചില അറിവ് എനിക്കുണ്ട്; അല്ലാഹു താങ്കളെ പഠിപ്പിച്ച, എനിക്കറിയാത്ത ചില അറിവ് താങ്കൾക്കുമുണ്ട്.”

ഒരു കുരുവിയുടെ പാഠം

അവർ കയറിയ തോണിയുടെ വക്കിൽ ഒരു കുരുവി വന്നിരുന്ന് കടലിൽ ഒന്നോ രണ്ടോ തവണ കൊക്ക് മുക്കി. ഖിള്ർ പറഞ്ഞു: “മൂസാ, എന്റെയും താങ്കളുടെയും അറിവ് അല്ലാഹുവിന്റെ അറിവിൽ നിന്ന് കുറച്ചത്, ഈ കുരുവി തന്റെ കൊക്ക് കൊണ്ട് കടൽവെള്ളത്തിൽ നിന്ന് കുറച്ചത്ര മാത്രമാണ്.”

റഫറൻസ്: സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 122.

മൂന്ന് സംഭവങ്ങൾ

1. തോണിയിൽ ദ്വാരം

ഖിള്റിനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ തോണിക്കാർ കൂലി വാങ്ങാതെ അവരെ കയറ്റി. എന്നിട്ടും ഖിള്ർ തോണിയുടെ ഒരു പലക ഇളക്കിയെടുത്തു. മൂസാ നബി (അ)ക്ക് ക്ഷമിക്കാനായില്ല: “അതിലുള്ളവരെ മുക്കിക്കളയാനാണോ താങ്കൾ അതിൽ ദ്വാരമുണ്ടാക്കിയത്? ഗുരുതരമായ ഒരു കാര്യമാണ് താങ്കൾ ചെയ്തത്” (18:71). ഖിള്ർ ഓർമ്മിപ്പിച്ചു; മറവിക്ക് മൂസാ നബി (അ) ക്ഷമ ചോദിച്ചു (18:72–73). “മൂസായുടെ ആദ്യത്തെ (ചോദ്യം) മറവി കൊണ്ടായിരുന്നു” എന്ന് നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു (ബുഖാരി 122).

2. ബാലന്റെ കൊല

പിന്നീട് അവർ ഒരു ബാലനെ കണ്ടു; ഖിള്ർ അവനെ വധിച്ചു. മൂസാ നബി (അ) പറഞ്ഞു: “ഒരാളെയും കൊല്ലാത്ത ഒരു നിരപരാധിയെയാണോ താങ്കൾ കൊന്നത്? തീർച്ചയായും നിഷിദ്ധമായ ഒരു കാര്യമാണ് താങ്കൾ ചെയ്തത്” (18:74). ഇനി ചോദിച്ചാൽ കൂട്ടുകെട്ട് അവസാനിപ്പിക്കാമെന്ന് മൂസാ നബി (അ) സ്വയം നിബന്ധന വെച്ചു (18:76).

3. തകരാറായ മതിൽ

ഒരു ഗ്രാമത്തിലെത്തി ഭക്ഷണം ചോദിച്ചപ്പോൾ ആ നാട്ടുകാർ അവരെ സൽക്കരിക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചു. അവിടെ വീഴാറായ ഒരു മതിൽ ഖിള്ർ നേരെയാക്കി. മൂസാ നബി (അ) പറഞ്ഞു: “താങ്കൾ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ ഇതിന് കൂലി വാങ്ങാമായിരുന്നു” (18:77). ഖിള്ർ പറഞ്ഞു: “ഇതാ, എനിക്കും താങ്കൾക്കുമിടയിലുള്ള വേർപിരിയൽ” (18:78).

നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “മൂസാക്ക് അല്ലാഹു കരുണ ചെയ്യട്ടെ! അദ്ദേഹം ക്ഷമിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ അവരുടെ കൂടുതൽ കാര്യങ്ങൾ നമുക്ക് വിവരിച്ചുകിട്ടുമായിരുന്നു” (ബുഖാരി 122).

രഹസ്യങ്ങളുടെ വിശദീകരണം

• തോണി: കടലിൽ പണിയെടുക്കുന്ന പാവങ്ങളുടേതായിരുന്നു. നല്ല തോണികളെല്ലാം ബലമായി പിടിച്ചെടുക്കുന്ന ഒരു രാജാവ് അവരുടെ മുന്നിലുണ്ടായിരുന്നു. കേടുള്ള തോണി അയാൾ എടുക്കില്ല; പിന്നീട് നന്നാക്കി അവർക്ക് ഉപയോഗിക്കാം (18:79). ചെറിയ നഷ്ടം കൊണ്ട് വലിയ നഷ്ടം ഒഴിവായി. തോണിക്കാർ അന്ന് ആ ദ്വാരം കണ്ട് സങ്കടപ്പെട്ടിരിക്കാം; പക്ഷേ അതാണ് അവരുടെ ഉപജീവനമാർഗം രക്ഷിച്ചത്. ബിസിനസിലോ ജോലിയിലോ ഉണ്ടാകുന്ന ചെറിയ നഷ്ടങ്ങളെ ഈ കണ്ണിലൂടെ നോക്കാൻ ഈ സംഭവം പഠിപ്പിക്കുന്നു.
• ബാലൻ: അവന്റെ മാതാപിതാക്കൾ വിശ്വാസികളായിരുന്നു. അവൻ അതിക്രമവും അവിശ്വാസവും കൊണ്ട് അവരെ ഭാരപ്പെടുത്തുമെന്ന് ഭയപ്പെട്ടു; അവനേക്കാൾ പരിശുദ്ധനും കൂടുതൽ കരുണയുള്ളവനുമായ മറ്റൊരു കുഞ്ഞിനെ അല്ലാഹു അവർക്ക് പകരം നൽകണമെന്ന് ഉദ്ദേശിച്ചു (18:80–81). “ഖിള്ർ വധിച്ച ആ ബാലൻ കാഫിറായി പ്രകൃതം നൽകപ്പെട്ടവനായിരുന്നു; ജീവിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ അവൻ മാതാപിതാക്കളെ അതിക്രമത്തിലും അവിശ്വാസത്തിലും അകപ്പെടുത്തുമായിരുന്നു” എന്ന് നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു (സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 2662).
• മതിൽ: ആ നഗരത്തിലെ രണ്ട് അനാഥ ബാലന്മാരുടേതായിരുന്നു. അതിനടിയിൽ അവർക്കുള്ള ഒരു നിധിയുണ്ടായിരുന്നു. അവരുടെ പിതാവ് സജ്ജനമായിരുന്നു. അവർ പ്രായപൂർത്തിയെത്തി നിധി പുറത്തെടുക്കണമെന്ന് അല്ലാഹു ഉദ്ദേശിച്ചു (18:82).

ഒടുവിൽ ഖിള്ർ പറഞ്ഞു: “ഞാൻ ഇത് എന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം ചെയ്തതല്ല” (18:82). അതായത്, ഇതെല്ലാം അല്ലാഹുവിന്റെ കൽപ്പന പ്രകാരമായിരുന്നു. ഇത് ഖിള്റിന് മാത്രമുള്ള പ്രത്യേക അനുവാദമാണ്; ഒരാൾക്കും ഇന്ന് “രഹസ്യജ്ഞാനം” എന്ന പേരിൽ ശരീഅത്തിന്റെ വിധികൾ ലംഘിക്കാൻ അനുവാദമില്ല എന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ ഏകകണ്ഠമായി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

ഖിള്ർ: പേര്, സ്ഥാനം, തർക്കവിഷയങ്ങൾ

• പേരിന്റെ കാരണം: അബൂഹുറൈറ (റ) നിവേദനം: നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “ഖിള്റിന് ആ പേര് വന്നത്, അദ്ദേഹം വെളുത്ത ഒരു തരിശുഭൂമിയിൽ ഇരുന്നപ്പോൾ അത് പച്ചപിടിച്ച് ഇളകിയതിനാലാണ്.” റഫറൻസ്: സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 3402. (ഖള്റാഅ് = പച്ച)
• നബിയോ വലിയ്യോ? ഇതിൽ പണ്ഡിതന്മാർക്കിടയിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുണ്ട്. “ഞാൻ എന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം ചെയ്തതല്ല” എന്നതും ബാലനെ വധിച്ചതും വഹ്‌യിലൂടെയല്ലാതെ സാധ്യമല്ലെന്ന് വാദിച്ച് പലരും അദ്ദേഹം നബിയായിരുന്നുവെന്ന് പറയുന്നു. മറ്റുചിലർ അദ്ദേഹത്തെ വലിയ്യായി കാണുന്നു.
• ഇന്നും ജീവിച്ചിരിക്കുന്നുണ്ടോ? ഇതും തർക്കവിഷയമാണ്. ജീവിച്ചിരിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഒരു വിഭാഗവും, മരണപ്പെട്ടുവെന്ന് മറ്റൊരു വിഭാഗവും (ഇമാം ബുഖാരിയിൽ നിന്ന് ഈ അഭിപ്രായം ഉദ്ധരിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്) പറയുന്നു. മരണപ്പെട്ടുവെന്ന് പറയുന്നവർ, “ഇന്ന് രാത്രി ഭൂമിയിലുള്ള ആരും നൂറ് വർഷത്തിന് ശേഷം ബാക്കിയുണ്ടാകില്ല” എന്ന ഹദീസ് (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 601; സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 2537) തെളിവായി ഉദ്ധരിക്കുന്നു. ജീവിച്ചിരിക്കുന്നുവെന്ന് പറയുന്നവർ ഈ ഹദീസിനെ വ്യാഖ്യാനിക്കുകയും പല റിപ്പോർട്ടുകളെ ആശ്രയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; അവയുടെ നിവേദകപരമ്പരകളിൽ പലതും ദുർബലമാണെന്ന് ഹദീസ് പണ്ഡിതർ വിലയിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇക്കാര്യത്തിൽ ഖുർആനിൽ വ്യക്തമായ പരാമർശമില്ല; ഇത് വിശ്വാസത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന വിഷയമല്ലാത്തതിനാൽ തർക്കിച്ച് സമയം കളയാതിരിക്കുന്നതാണ് സൂക്ഷ്മത.

കേരളത്തിലെ വെള്ളിയാഴ്ചകളും സൂറത്തുൽ കഹ്ഫും

കേരളത്തിലെ പല വീടുകളിലും വെള്ളിയാഴ്ച രാവിലെ സൂറത്തുൽ കഹ്ഫ് ഓതുന്ന ശീലമുണ്ട്; ജുമുഅക്ക് മുമ്പ് പള്ളിയിൽ ഇരുന്ന് ഓതുന്നവരുമുണ്ട്. എന്നാൽ പലപ്പോഴും വേഗത്തിൽ ഓതിത്തീർക്കലാണ് നടക്കുന്നത്; ആയത്തുകളുടെ അർത്ഥം അറിയാതെ പോകുന്നു. ഒരു വെള്ളിയാഴ്ച മൂസാ-ഖിള്ർ ഭാഗത്തിന്റെ (60–82) അർത്ഥം മാത്രം വായിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചാൽ ആ ഓത്ത് കൂടുതൽ ജീവനുള്ളതാകും. വെള്ളിയാഴ്ചയിലെ മറ്റ് സുന്നത്തുകൾക്ക് വെള്ളിയാഴ്ചയും സ്വലാത്തും കാണുക. മദ്റസകളിലും ദർസുകളിലും ഈ ചരിത്രം പഠിപ്പിക്കുമ്പോൾ, ഗുരുവിനോടുള്ള മര്യാദയുടെ ഉദാഹരണമായി ഇത് ഉദ്ധരിക്കപ്പെടാറുണ്ട്.

സാധാരണ കാണുന്ന പിഴവുകൾ

• ഖിള്റിന്റെ പ്രവൃത്തികളെ മാതൃകയാക്കൽ: ശരീഅത്ത് ലംഘിക്കാൻ “രഹസ്യജ്ഞാനം” ഒരു ന്യായമല്ല.
• തർക്കവിഷയങ്ങൾ ഉറപ്പായി പറയൽ: സംഗമസ്ഥാനം, ഖിള്റിന്റെ ഇന്നത്തെ അവസ്ഥ എന്നിവ ഉറപ്പിച്ച് പറയരുത്.
• ഖിള്റിനെ കണ്ടുവെന്ന കഥകൾ പ്രചരിപ്പിക്കൽ: ഉറവിടമില്ലാത്ത അനുഭവകഥകൾ ദീനിൽ തെളിവല്ല.
• കഥ മാത്രം, പാഠം ഇല്ലാതെ: വിനയം, ക്ഷമ, അല്ലാഹുവിന്റെ വിധിയിലുള്ള വിശ്വാസം എന്നിവയാണ് കേന്ദ്രസന്ദേശം.

ഈ കഥ ആഴത്തിൽ പഠിക്കാൻ: ഘട്ടങ്ങൾ

1. സൂറത്തുൽ കഹ്ഫ് 18:60–82 അർത്ഥത്തോടെ വായിക്കുക.
2. സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 122-ലെ ദീർഘമായ ഹദീസ് പരിഭാഷയോടെ വായിക്കുക.
3. ഓരോ സംഭവത്തിനും ശേഷം “ഇത് എന്നെ എന്ത് പഠിപ്പിക്കുന്നു” എന്ന് എഴുതിവെക്കുക.
4. വിശ്വസ്തമായ ഒരു തഫ്സീറിൽ (ഉദാ: ഇബ്നു കസീർ) ഈ ഭാഗം വായിക്കുക.

ഈ ചരിത്രത്തിലെ പാഠങ്ങൾ

• അറിവിൽ വിനയം: “എനിക്കാണ് ഏറ്റവും അറിവ്” എന്ന് പറയരുത്; “അല്ലാഹുവാണ് ഏറ്റവും അറിയുന്നവൻ” (അല്ലാഹു അഅ്ലം) എന്ന് ശീലിക്കുക.
• അറിവിനായുള്ള യാത്ര: മഹാനായ ഒരു നബി പോലും പഠിക്കാൻ ക്ലേശം സഹിച്ചു യാത്ര ചെയ്തു. “അറിവ് തേടി ഒരു വഴിയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നവന് അല്ലാഹു സ്വർഗത്തിലേക്കുള്ള വഴി എളുപ്പമാക്കിക്കൊടുക്കും” എന്ന് നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു (സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 2699). ദീനീ ക്ലാസുകൾക്കും ദർസുകൾക്കും വേണ്ടി ദൂരം യാത്ര ചെയ്യുന്നവർക്ക് ഇത് വലിയ പ്രചോദനമാണ്.
• ഗുരുവിനോടുള്ള മര്യാദ: അനുവാദം ചോദിക്കൽ, നിബന്ധന പാലിക്കൽ, വിനയം.
• അല്ലാഹുവിന്റെ വിധിയിലെ ഹിക്മത്ത്: നമുക്ക് ദോഷമായി തോന്നുന്നതിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന നന്മയുണ്ടാകാം. പ്രയാസങ്ങളിൽ മുസീബത്ത് വരുമ്പോഴുള്ള ദുആ ചൊല്ലുക.
• മാതാപിതാക്കളുടെ സ്വലാഹ് മക്കൾക്ക് സംരക്ഷണം: “അവരുടെ പിതാവ് സജ്ജനമായിരുന്നു” (18:82). മാതാപിതാക്കൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ദുആ കാണുക.

പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ (FAQ)

രണ്ട് കടലുകളുടെ സംഗമസ്ഥാനം എവിടെയാണ്?

ഖുർആനിലോ സ്വഹീഹായ ഹദീസിലോ സ്ഥലം വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല. മുഫസ്സിറുകൾക്കിടയിൽ പല അഭിപ്രായങ്ങളുമുണ്ട്; ഒന്നും ഉറപ്പിച്ച് പറയാനാവില്ല.

ഈ കഥ സൂറത്തുൽ കഹ്ഫിൽ എവിടെ?

ആയത്ത് 60 മുതൽ 82 വരെ. ഗുഹാവാസികളുടെ കഥക്ക് അസ്ഹാബുൽ കഹ്ഫ് കാണുക.

ഖിള്റിനെ കണ്ടുവെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്നവരെ വിശ്വസിക്കാമോ?

അത്തരം അവകാശവാദങ്ങൾക്ക് ദീനിൽ ഒരു വിധിക്കും തെളിവായി സ്ഥാനമില്ല. ദീൻ പൂർത്തിയായത് നബി (സ്വ)യിലൂടെയാണ്; ഖുർആനും സുന്നത്തുമാണ് മാനദണ്ഡം.

ഒരു ബാലനെ വധിച്ചത് എങ്ങനെ നീതിയാകും?

ഖിള്ർ അത് സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരം ചെയ്തതല്ല, അല്ലാഹുവിന്റെ കൽപ്പനയാലാണ് (18:82). ജീവനും മരണവും നൽകുന്നത് അല്ലാഹുവാണ്; ആ ബാലന്റെ ഭാവി അവൻ അറിയുന്നു (സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 2662). ഇത് ഖിള്റിന് മാത്രമുള്ള പ്രത്യേക സംഭവമാണ്; ഇന്ന് ആർക്കും ഇത്തരം കാര്യം ചെയ്യാൻ ഒരു ന്യായവുമില്ല. ശരീഅത്തിൽ നിരപരാധിയെ വധിക്കുന്നത് ഏറ്റവും വലിയ പാപങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്.

മൂസാ നബിയുടെ ഭൃത്യൻ ആരായിരുന്നു?

യൂശഅ് ബ്നു നൂൻ – സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 122-ൽ പേര് വന്നിട്ടുണ്ട്.

ഉപസംഹാരം

കടൽത്തീരത്തെ ഒരു പാറ, ചാടിപ്പോയ ഒരു മത്സ്യം, ഒരു കുരുവിയുടെ കൊക്ക് – ചെറിയ അടയാളങ്ങളിലൂടെ അല്ലാഹു വലിയ പാഠങ്ങൾ നമ്മെ പഠിപ്പിച്ചു. അറിവ് എത്ര നേടിയാലും അല്ലാഹുവിന്റെ അറിവിന്റെ മുന്നിൽ അത് കടലിലെ ഒരു തുള്ളി മാത്രമാണെന്ന ബോധ്യത്തോടെ പഠനം തുടരാം. വെള്ളിയാഴ്ചകളിൽ സൂറത്തുൽ കഹ്ഫ് ഓതുമ്പോൾ ഈ ആയത്തുകളിൽ അൽപനേരം നിന്ന് ചിന്തിക്കുക.

ഒരു ചിന്ത

ജീവിതത്തിലെ പല സംഭവങ്ങളും തോണിയിലെ ദ്വാരം പോലെയാണ്: ആ നിമിഷം നഷ്ടമായി തോന്നും, പിന്നീടാണ് അതിലെ നന്മ മനസ്സിലാവുക. ചിലത് ഈ ലോകത്ത് ഒരിക്കലും മനസ്സിലായെന്ന് വരില്ല. “നിങ്ങൾ വെറുക്കുന്ന ഒരു കാര്യം നിങ്ങൾക്ക് ഗുണകരമായേക്കാം” (സൂറത്തുൽ ബഖറ 2:216). മൂസാ നബി (അ)ക്ക് ക്ഷമിക്കാൻ പ്രയാസമായെങ്കിൽ, നമുക്കും പ്രയാസമുണ്ടാകും; എന്നാൽ അല്ലാഹുവിന്റെ ഹിക്മത്തിൽ വിശ്വസിക്കുന്നതാണ് മുഅ്മിനിന്റെ ആശ്വാസം.

അവലംബങ്ങൾ

• ഖുർആൻ: 2:216, 18:60–82.
• സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി: 74, 78, 122, 601, 3401, 3402, 4725.
• സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം: 2380, 2537, 2662, 2699.
• ഹാകിം, അൽമുസ്തദ്റക്; അൽബാനി, സ്വഹീഹുൽ ജാമിഅ് 6470 (വെള്ളിയാഴ്ചയിലെ കഹ്ഫ്).
• ഇബ്നു കസീർ, തഫ്സീറുൽ ഖുർആനിൽ അളീം, സൂറത്തുൽ കഹ്ഫ്.