ലൈലത്തുൽ ഖദ്റിലെ ദുആ: അല്ലാഹുമ്മ ഇന്നക അഫുവ്വുൻ

റമദാനിലെ അവസാന പത്ത് രാവുകളിൽ കേരളത്തിലെ പള്ളികൾ ഉണർന്നിരിക്കും. ഇരുപത്തിയേഴാം രാവിൽ പള്ളിമുറ്റങ്ങൾ നിറഞ്ഞുകവിയും; വീടുകളിൽ ഉമ്മമാർ മുസ്വല്ല വിരിച്ച് രാത്രി മുഴുവൻ ഖുർആൻ ഓതും; കുട്ടികൾ ഉറക്കം കളഞ്ഞ് പള്ളിയിൽ തന്നെ ഇരിക്കും. ആയിരം മാസങ്ങളെക്കാൾ ഉത്തമമായ ഒരു രാത്രി – എൺപത്തിമൂന്ന് വർഷത്തിലധികം വരുന്ന ആരാധനയെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠം. ആ രാത്രിയിൽ എന്ത് ചോദിക്കണം എന്ന് ഒരിക്കൽ ആഇശ (റ) നബി (സ്വ)യോട് ചോദിച്ചു. അതിന് അവിടുന്ന് നൽകിയ മറുപടിയാണ് ഈ ലേഖനത്തിന്റെ വിഷയം.

ലൈലത്തുൽ ഖദ്റിന്റെ മഹത്വം

അല്ലാഹു പറയുന്നു: “തീർച്ചയായും നാം ഇതിനെ (ഖുർആനിനെ) നിർണ്ണയത്തിന്റെ രാത്രിയിൽ അവതരിപ്പിച്ചു. നിർണ്ണയത്തിന്റെ രാത്രി എന്താണെന്ന് നിനക്ക് എന്തറിയാം? നിർണ്ണയത്തിന്റെ രാത്രി ആയിരം മാസത്തെക്കാൾ ഉത്തമമാണ്. മലക്കുകളും റൂഹും (ജിബ്‌രീൽ) അവരുടെ രക്ഷിതാവിന്റെ അനുമതിയോടെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളുമായി ഇറങ്ങിവരും. പ്രഭാതോദയം വരെ അത് സമാധാനമാണ്.” (സൂറത്തുൽ ഖദ്ർ 97:1-5)

അബൂഹുറൈറ (റ) നിവേദനം: നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “ആരെങ്കിലും ഈമാനോടെയും പ്രതിഫലം പ്രതീക്ഷിച്ചും ലൈലത്തുൽ ഖദ്റിൽ നിന്ന് നമസ്കരിച്ചാൽ അവന്റെ മുൻകഴിഞ്ഞ പാപങ്ങൾ പൊറുക്കപ്പെടും.”

റഫറൻസ്: സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 1901.

ആ രാത്രിയുടെ ദുആ

ആഇശ (റ) പറയുന്നു: ഞാൻ ചോദിച്ചു: “അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂലേ, ലൈലത്തുൽ ഖദ്ർ ഏത് രാത്രിയാണെന്ന് ഞാൻ അറിഞ്ഞാൽ അതിൽ ഞാൻ എന്ത് പറയണം?” അവിടുന്ന് പറഞ്ഞു: “നീ പറയുക:”

اللَّهُمَّ إِنَّكَ عَفُوٌّ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي

ഉച്ചാരണം: അല്ലാഹുമ്മ ഇന്നക അഫുവ്വുൻ, തുഹിബ്ബുൽ അഫ്‌വ, ഫഅ്ഫു അന്നീ.

അർത്ഥം: അല്ലാഹുവേ, തീർച്ചയായും നീ മാപ്പ് നൽകുന്നവനാണ്. മാപ്പ് നൽകുന്നത് നീ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ എനിക്ക് മാപ്പ് നൽകേണമേ.

റഫറൻസ്: ജാമിഉത്തിർമിദി 3513 (സ്വഹീഹ് – ദാറുസ്സലാം), സുനൻ ഇബ്നു മാജ 3850 (സ്വഹീഹ് – ദാറുസ്സലാം). ഇസ്തിഗ്ഫാറിന്റെ മറ്റ് ദിക്റുകൾക്ക് ഇസ്തിഗ്ഫാർ ദിക്റുകൾ കാണുക.

“കരീമുൻ” എന്ന വാക്കിനെക്കുറിച്ച്

ചില പുസ്തകങ്ങളിലും ഓൺലൈൻ പോസ്റ്റുകളിലും ഈ ദുആ “അല്ലാഹുമ്മ ഇന്നക അഫുവ്വുൻ കരീമുൻ തുഹിബ്ബുൽ അഫ്‌വ ഫഅ്ഫു അന്നീ” എന്ന രൂപത്തിൽ കാണാം. തിർമിദിയുടെ ചില അച്ചടിച്ച പതിപ്പുകളിൽ ഈ വാക്ക് ഉണ്ടെങ്കിലും, പഴയ കൈയെഴുത്തുപ്രതികളിലും ഇബ്നു മാജ ഉൾപ്പെടെയുള്ള മറ്റ് റിപ്പോർട്ടുകളിലും അത് കാണുന്നില്ല എന്ന് ഹദീസ് പണ്ഡിതന്മാർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിട്ടുണ്ട്. ദാറുസ്സലാം പരിഭാഷയിലും ഈ വാക്ക് ബ്രാക്കറ്റിലാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. അല്ലാഹു കരീം (ഉദാരൻ) ആണെന്നതിൽ സംശയമില്ല; എന്നാൽ നബി (സ്വ) പഠിപ്പിച്ച വാചകം അതേപടി പിന്തുടരുന്നതാണ് ഉത്തമം.

എന്തുകൊണ്ട് “അഫ്‌വ്” ചോദിക്കുന്നു?

ആഇശ (റ)ക്ക് സമ്പത്തോ ദീർഘായുസ്സോ ഈ ലോകത്തെ മറ്റ് നേട്ടങ്ങളോ ചോദിക്കാമായിരുന്നു. എന്നാൽ ഏറ്റവും മഹത്തായ രാത്രിയിൽ നബി (സ്വ) പഠിപ്പിച്ചത് ഒരേയൊരു കാര്യം: മാപ്പ്.

• മഗ്ഫിറത്തും അഫ്‌വും: “മഗ്ഫിറത്ത്” എന്നാൽ പാപം മറച്ചുവെച്ച് ശിക്ഷ ഒഴിവാക്കൽ. “അഫ്‌വ്” എന്നാൽ പാപം രേഖയിൽ നിന്ന് തന്നെ മായ്ച്ചുകളയൽ എന്ന് പല പണ്ഡിതന്മാരും വിശദീകരിക്കുന്നു. അതായത്, ആ തെറ്റ് ഒരിക്കലും ചെയ്യാത്തത് പോലെ.
• വിനയം: ഏറ്റവും വലിയ രാത്രിയിൽ രാത്രി മുഴുവൻ ആരാധിച്ച ശേഷവും “എനിക്ക് മാപ്പ് നൽകേണമേ” എന്ന് ചോദിക്കുന്നത് ആരാധനയിൽ അഹങ്കരിക്കാതിരിക്കാനുള്ള പാഠമാണ്.
• അല്ലാഹുവിന്റെ ഇഷ്ടം: “തുഹിബ്ബുൽ അഫ്‌വ” – നീ മാപ്പ് നൽകുന്നത് ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. അല്ലാഹുവിന് ഇഷ്ടമുള്ള കാര്യം തന്നെയാണ് നാം ചോദിക്കുന്നത്.

“ഖദ്ർ” എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം

“ഖദ്ർ” എന്ന വാക്കിന് രണ്ട് പ്രധാന അർത്ഥങ്ങൾ മുഫസ്സിറുകൾ പറയുന്നു. ഒന്ന്, മഹത്വം – ഏറ്റവും ആദരണീയമായ രാത്രി. രണ്ട്, നിർണ്ണയം – വരുന്ന ഒരു വർഷത്തേക്കുള്ള കാര്യങ്ങൾ മലക്കുകൾക്ക് വിശദീകരിച്ചുകൊടുക്കുന്ന രാത്രി. സൂറത്തുദ്ദുഖാനിൽ അല്ലാഹു പറയുന്നു: “തീർച്ചയായും നാം ഇതിനെ അനുഗൃഹീതമായ ഒരു രാത്രിയിൽ അവതരിപ്പിച്ചു… അതിൽ യുക്തിപൂർണ്ണമായ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും വേർതിരിച്ച് വിവരിക്കപ്പെടുന്നു.” (44:3-4)

ഈ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ ആ രാത്രിയുടെ ദുആയുടെ ഭാരം കൂടുന്നു. നമ്മുടെ അടുത്ത വർഷത്തെ ആരോഗ്യവും ഉപജീവനവും ജീവിതവും നിർണ്ണയിക്കപ്പെടുന്ന രാത്രിയിൽ, ആദ്യം ചോദിക്കേണ്ടത് പഴയ തെറ്റുകൾക്കുള്ള മാപ്പാണ്. പാപങ്ങൾ മായ്ച്ചുകളയപ്പെട്ട ഒരു ഹൃദയത്തിലേക്കാണ് അല്ലാഹുവിന്റെ അനുഗ്രഹങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ ഒഴുകുക.

ലൈലത്തുൽ ഖദ്ർ ഏത് രാത്രി?

നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “റമദാനിലെ അവസാന പത്തിലെ ഒറ്റ രാവുകളിൽ ലൈലത്തുൽ ഖദ്ർ അന്വേഷിക്കുക.” (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 2017)

ഉബാദതുബ്നു സ്വാമിത് (റ) നിവേദനം: ലൈലത്തുൽ ഖദ്ർ ഏതാണെന്ന് അറിയിക്കാൻ നബി (സ്വ) പുറപ്പെട്ടു. അപ്പോൾ രണ്ട് മുസ്‌ലിംകൾ തമ്മിൽ തർക്കിക്കുകയായിരുന്നു. അതോടെ ആ അറിവ് ഉയർത്തപ്പെട്ടു. നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “ഒരുപക്ഷേ അത് നിങ്ങൾക്ക് നല്ലതായിരിക്കാം.” (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 2023)

ഉബയ്യുബ്നു കഅ്ബ് (റ) അത് ഇരുപത്തിയേഴാം രാവാണെന്ന് സത്യം ചെയ്ത് പറയുകയും അതിന്റെ അടയാളമായി “അന്നത്തെ പ്രഭാതത്തിൽ സൂര്യൻ കിരണങ്ങളില്ലാതെ വെളുത്ത് ഉദിക്കും” എന്ന് പറയുകയും ചെയ്തു (സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 762). എന്നാൽ ഇത് സംബന്ധിച്ച് സ്വഹാബികൾക്കിടയിലും പണ്ഡിതർക്കിടയിലും വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങളുണ്ട്. ഓരോ വർഷവും അത് മാറിവരാമെന്ന് പല പണ്ഡിതരും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ഇരുപത്തിയേഴിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങാതെ അവസാന പത്ത് മുഴുവൻ, പ്രത്യേകിച്ച് ഒറ്റ രാവുകൾ, സജീവമാക്കുക.

നബി (സ്വ)യുടെ അവസാന പത്ത്

ആഇശ (റ) പറയുന്നു: “അവസാന പത്ത് ആരംഭിച്ചാൽ നബി (സ്വ) അരമുറുക്കി ഉടുക്കും (കഠിനാധ്വാനത്തിന് ഒരുങ്ങും), രാത്രി മുഴുവൻ ഉണർന്നിരിക്കും, കുടുംബത്തെ ഉണർത്തും.” (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 2024; സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 1174). അവസാന പത്തിൽ മരണം വരെ നബി (സ്വ) ഇഅ്തികാഫ് ഇരിക്കുമായിരുന്നു; അവിടുത്തെ വഫാത്തിന് ശേഷം ഭാര്യമാരും ഇഅ്തികാഫ് ഇരുന്നിരുന്നു (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 2026). ലൈലത്തുൽ ഖദ്ർ ലഭിക്കാനുള്ള ഏറ്റവും ഉറപ്പുള്ള വഴി പത്ത് രാവുകളും പള്ളിയോടും ആരാധനയോടും ചേർന്നിരിക്കലാണ് എന്ന പാഠം ഈ ചര്യയിലുണ്ട്. ഈമാനോടെയും പ്രതിഫലം പ്രതീക്ഷിച്ചും റമദാനിൽ നോമ്പെടുക്കുന്നവന്റെ മുൻപാപങ്ങൾ പൊറുക്കപ്പെടുമെന്നും, ലൈലത്തുൽ ഖദ്റിൽ നിന്ന് നമസ്കരിക്കുന്നവന്റെ മുൻപാപങ്ങളും പൊറുക്കപ്പെടുമെന്നും ഒരേ ഹദീസിൽ തന്നെ നബി (സ്വ) ചേർത്തു പറയുന്നു (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 2014). നോമ്പും രാത്രിനമസ്കാരവും ഒരുമിച്ച് പാപമോചനത്തിനുള്ള വഴികളാണ് എന്ന് ഇത് പഠിപ്പിക്കുന്നു.

കേരളത്തിലെ അവസാന പത്ത്

നമ്മുടെ നാട്ടിൽ ഇരുപത്തിയേഴാം രാവിൽ പല പള്ളികളിലും തറാവീഹിൽ ഖുർആൻ ഖത്മ് പൂർത്തിയാക്കുകയും ദുആ മജ്‌ലിസുകൾ നടക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഗൾഫിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന പലരും ഈ രാവുകളിൽ നാട്ടിലെ കുടുംബത്തെ ഫോണിൽ വിളിച്ച് ദുആ ചോദിക്കുന്നു. ഈ നല്ല ശീലങ്ങളോടൊപ്പം, ഇഅ്തികാഫ് എന്ന സുന്നത്ത് കൂടുതൽ പേർ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്. പത്ത് ദിവസം മുഴുവൻ കഴിയാത്തവർക്ക് ഒരു രാത്രിയെങ്കിലും പള്ളിയിൽ ഇഅ്തികാഫിന്റെ നിയ്യത്തോടെ ഇരിക്കാം (ഇഅ്തികാഫിന്റെ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ സമയത്തിൽ മദ്ഹബുകൾക്കിടയിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുണ്ട്). ലീവ് എടുക്കാൻ കഴിയുന്നവർ അവസാന പത്തിലേക്ക് മുൻകൂട്ടി പ്ലാൻ ചെയ്യുക; സ്ത്രീകൾക്ക് വീട്ടിൽ നമസ്കാരത്തിനായി ഒരു മൂല ഒരുക്കി ആ രാവുകൾ ആരാധനയിൽ ചെലവഴിക്കാം.

അവസാന പത്തിലെ ഒരു ലളിത പദ്ധതി

• ഇശാഉം തറാവീഹും ജമാഅത്തായി: ഇമാമിനോടൊപ്പം നമസ്കാരം അവസാനിക്കുന്നത് വരെ നിൽക്കുക. തറാവീഹിന്റെ വിധികൾക്ക് തറാവീഹ് നമസ്കാരം കാണുക.
• രാത്രിയുടെ അവസാന ഭാഗത്ത് തഹജ്ജുദ്: അത്താഴത്തിന് മുമ്പ് രണ്ട് റക്അത്തെങ്കിലും (തഹജ്ജുദ് നമസ്കാരം: സമയവും നിയ്യത്തും).
• ഖുർആൻ പാരായണം: ഖുർആൻ ഇറങ്ങിയ രാത്രിയാണിത്; ഓരോ രാത്രിയും കുറച്ചെങ്കിലും ഓതുക, അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കി.
• ഈ ദുആ ആവർത്തിക്കുക: സുജൂദിലും ഇടവേളകളിലും “അല്ലാഹുമ്മ ഇന്നക അഫുവ്വുൻ തുഹിബ്ബുൽ അഫ്‌വ ഫഅ്ഫു അന്നീ”.
• സ്വദഖ: അവസാന പത്തിലെ എല്ലാ രാവുകളിലും ചെറിയ തുകയെങ്കിലും നൽകിയാൽ ലൈലത്തുൽ ഖദ്റിലും സ്വദഖ ചെയ്തവരാകാം.
• കുടുംബത്തെ ഉണർത്തുക: നബി (സ്വ)യുടെ മാതൃക പോലെ ഭാര്യയെയും മക്കളെയും ആരാധനയിൽ പങ്കാളികളാക്കുക.
• തർക്കം ഒഴിവാക്കുക: ലൈലത്തുൽ ഖദ്റിന്റെ അറിവ് ഉയർത്തപ്പെട്ടത് ഒരു തർക്കം കാരണമാണ്. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ പിണക്കങ്ങൾ തീർക്കുക, മാപ്പ് ചോദിക്കുക, മാപ്പ് നൽകുക.

മാപ്പ് നൽകുന്നവർക്കാണ് മാപ്പ്

അല്ലാഹുവിനോട് മാപ്പ് ചോദിക്കുന്ന ഒരാൾ മറ്റുള്ളവർക്ക് മാപ്പ് നൽകാൻ തയ്യാറാകണം. അല്ലാഹു പറയുന്നു: “അവർ മാപ്പ് നൽകുകയും വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യുകയും ചെയ്യട്ടെ. അല്ലാഹു നിങ്ങൾക്ക് പൊറുത്തുതരുന്നത് നിങ്ങൾ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നില്ലേ?” (സൂറത്തുന്നൂർ 24:22). വർഷങ്ങളായി സംസാരിക്കാത്ത ഒരു സഹോദരൻ, സ്വത്ത് തർക്കത്തിൽ അകന്നുപോയ ബന്ധുക്കൾ, വാട്ട്സാപ്പ് ഗ്രൂപ്പിലെ ഒരു വാക്കിന്റെ പേരിൽ പിണങ്ങിയ സുഹൃത്ത് – ഈ രാത്രിക്ക് മുമ്പ് അവരോട് ഒരു വാക്ക് സംസാരിക്കുക. “അഫ്‌വ്” ചോദിക്കുന്ന നാവ് “അഫ്‌വ്” നൽകുന്ന ഹൃദയത്തിൽ നിന്നാകട്ടെ.

കുടുംബത്തിനും ഉമ്മത്തിനും വേണ്ടി

ദുആയുടെ അവസാനം “ഫഅ്ഫു അന്നീ” (എനിക്ക് മാപ്പ് നൽകേണമേ) എന്നതിന് പകരം “ഫഅ്ഫു അന്നാ” (ഞങ്ങൾക്ക് മാപ്പ് നൽകേണമേ) എന്ന് ബഹുവചനത്തിലാക്കി കുടുംബത്തെ മുഴുവൻ ഉൾപ്പെടുത്താം. അതോടൊപ്പം മരിച്ചുപോയ മാതാപിതാക്കൾക്കും ബന്ധുക്കൾക്കും ലോകത്തിലെ പീഡിതരായ മുസ്‌ലിംകൾക്കും വേണ്ടി സ്വന്തം ഭാഷയിൽ ദുആ ചെയ്യുക. ഇത് ഹദീസിൽ വന്ന വാചകത്തിൽ ഒരു മാറ്റമായിട്ടല്ല, മറിച്ച് മറ്റുള്ളവർക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ഒരു പൊതുദുആയായി കാണുക.

സാധാരണ കാണുന്ന പിഴവുകൾ

• ഇരുപത്തിയേഴാം രാവിൽ മാത്രം ഒതുക്കൽ: കേരളത്തിൽ പലരും ഇരുപത്തിയേഴിന് മാത്രം പള്ളി നിറയ്ക്കുകയും മറ്റ് രാവുകൾ വിട്ടുകളയുകയും ചെയ്യുന്നു. നബി (സ്വ) കൽപ്പിച്ചത് അവസാന പത്തിലെ ഒറ്റ രാവുകളിൽ അന്വേഷിക്കാനാണ് (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 2017).
• രാത്രി ഉണർന്ന് സുബ്ഹ് നഷ്ടപ്പെടുത്തൽ: രാത്രി മുഴുവൻ ഉണർന്നിരുന്ന് ക്ഷീണിച്ച് സുബ്ഹ് ജമാഅത്ത് നഷ്ടപ്പെടുന്നത് വലിയ നഷ്ടമാണ്.
• ഭക്ഷണത്തിലും ഷോപ്പിംഗിലും രാത്രി കളയൽ: പെരുന്നാൾ ഒരുക്കങ്ങൾക്കായി അവസാന രാവുകൾ മാളുകളിലും അടുക്കളയിലും ചെലവഴിക്കുന്നത് പതിവായിട്ടുണ്ട്.
• അടയാളങ്ങൾ തേടി ആരാധന മറക്കൽ: മരങ്ങൾ സുജൂദ് ചെയ്യും, കടൽവെള്ളം മധുരിക്കും തുടങ്ങിയ കഥകൾക്ക് സ്വഹീഹായ അടിസ്ഥാനമില്ല. ഉബയ്യ് (റ) പറഞ്ഞ സൂര്യന്റെ അടയാളം (സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 762) പോലും പ്രഭാതത്തിലാണ് കാണുക; അതിനാൽ അടയാളം കാത്തിരിക്കാതെ എല്ലാ രാവുകളിലും ആരാധിക്കുക.
• ദുആയുടെ വാചകം മാറ്റൽ: “കരീമുൻ” ചേർക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് മുകളിൽ വിശദീകരിച്ചു.
• മൊബൈലിൽ സമയം കളയൽ: പള്ളിയിൽ ഇരിക്കുമ്പോഴും സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ മുഴുകുന്നത് ഈ രാവുകളുടെ ബർക്കത്ത് നഷ്ടപ്പെടുത്തും. ഫോൺ സൈലന്റാക്കി ദൂരെ മാറ്റിവെച്ച്, ഹൃദയം സാന്നിധ്യത്തോടെ, ഖുർആനും ദിക്റും ദുആയും കൊണ്ട് ആ മണിക്കൂറുകൾ നിറയ്ക്കുക.

ചുരുക്കത്തിൽ

• ദുആ: അല്ലാഹുമ്മ ഇന്നക അഫുവ്വുൻ തുഹിബ്ബുൽ അഫ്‌വ ഫഅ്ഫു അന്നീ (തിർമിദി 3513, ഇബ്നു മാജ 3850 – സ്വഹീഹ്).
• “കരീമുൻ”: ചില പതിപ്പുകളിലെ കൂട്ടിച്ചേർക്കൽ; സ്ഥിരപ്പെട്ട രൂപം അതില്ലാതെയാണ്.
• സമയം: അവസാന പത്തിലെ ഒറ്റ രാവുകൾ (ബുഖാരി 2017).
• പ്രതിഫലം: ഈമാനോടെയും പ്രതീക്ഷയോടെയും നിന്ന് നമസ്കരിച്ചാൽ മുൻപാപങ്ങൾ പൊറുക്കപ്പെടും (ബുഖാരി 1901).

പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ (FAQ)

ഈ ദുആ ലൈലത്തുൽ ഖദ്റിൽ മാത്രമാണോ ചൊല്ലേണ്ടത്?

അല്ല. ഇത് ഏത് സമയത്തും ചൊല്ലാവുന്ന ഒരു ദുആയാണ്. എന്നാൽ നബി (സ്വ) പ്രത്യേകമായി ഈ രാത്രിയിലേക്ക് പഠിപ്പിച്ചതിനാൽ അവസാന പത്തിൽ ഇത് ധാരാളമായി ചൊല്ലുക.

ആർത്തവമുള്ള സ്ത്രീകൾക്ക് ലൈലത്തുൽ ഖദ്റിന്റെ പ്രതിഫലം ലഭിക്കുമോ?

നമസ്കരിക്കാൻ കഴിയില്ലെങ്കിലും ദിക്ർ, ദുആ, ഇസ്തിഗ്ഫാർ, സ്വലാത്ത്, സ്വദഖ എന്നിവ ചെയ്യാം. ഈ ദുആ ധാരാളമായി ചൊല്ലാം. ഖുർആൻ പാരായണത്തിന്റെ വിധിയിൽ മദ്ഹബുകൾക്കിടയിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുണ്ട്.

ലൈലത്തുൽ ഖദ്റിന് പ്രത്യേക നമസ്കാരമുണ്ടോ?

“ലൈലത്തുൽ ഖദ്റിന്റെ നമസ്കാരം” എന്ന പേരിൽ പ്രത്യേക എണ്ണവും സൂറത്തുകളും നിശ്ചയിച്ചുള്ള ഒരു നമസ്കാരം സ്വഹീഹായ ഹദീസിൽ വന്നിട്ടില്ല. തറാവീഹ്, തഹജ്ജുദ് പോലുള്ള രാത്രി നമസ്കാരങ്ങളാണ് ഉദ്ദേശ്യം.

ജോലി കാരണം രാത്രി മുഴുവൻ ഉണർന്നിരിക്കാൻ കഴിയാത്തവർ എന്ത് ചെയ്യും?

ഇശാഉം സുബ്ഹും ജമാഅത്തായി നമസ്കരിക്കുക, കഴിയുന്ന സമയം ദിക്റിലും ദുആയിലും ചെലവഴിക്കുക. നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “ആരെങ്കിലും ഇശാ ജമാഅത്തായി നമസ്കരിച്ചാൽ രാത്രിയുടെ പകുതി നിന്ന് നമസ്കരിച്ചവനെപ്പോലെയാണ്. സുബ്ഹ് കൂടി ജമാഅത്തായി നമസ്കരിച്ചാൽ രാത്രി മുഴുവൻ നമസ്കരിച്ചവനെപ്പോലെയാണ്.” (സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 656). ജോലിക്കിടയിലും നാവിൽ ഈ ദുആ ഉണ്ടാകട്ടെ. ഡ്യൂട്ടിയുടെ ഇടവേളകളിൽ രണ്ട് റക്അത്ത് നമസ്കരിക്കാനോ കുറച്ച് ആയത്തുകൾ ഓതാനോ ശ്രമിക്കുക.

ഈ ദുആ സുജൂദിൽ ചൊല്ലാമോ?

ചൊല്ലാം. സുജൂദിൽ ധാരാളം ദുആ ചെയ്യാൻ നബി (സ്വ) പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഫർള് നമസ്കാരത്തിലും സുന്നത്ത് നമസ്കാരത്തിലും ഹദീസിൽ വന്ന ഈ ദുആ സുജൂദിലോ അത്തഹിയ്യാത്തിന് ശേഷമോ ചൊല്ലാവുന്നതാണ്.

ഒരു ചിന്ത

ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ചെയ്ത തെറ്റുകൾ ഒരു രാത്രിയിൽ മായ്ച്ചുകളയാൻ അല്ലാഹു അവസരം തരുന്നു. എന്നിട്ടും ആ രാത്രി ഏതാണെന്ന് അവൻ മറച്ചുവെച്ചു; പത്ത് രാവുകളും നാം അവനെ തേടി നടക്കാൻ വേണ്ടി. ആഇശ (റ)യുടെ ചോദ്യത്തിന് നബി (സ്വ) നൽകിയ മറുപടി ലളിതമാണ്: വലിയ ലിസ്റ്റുകളല്ല, ഹൃദയത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു മാപ്പപേക്ഷ. ഈ റമദാനിൽ ആ വാക്കുകൾ നമ്മുടെ നാവിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആവർത്തിക്കപ്പെടട്ടെ. മാപ്പ് ചോദിക്കുന്ന ഓരോ തവണയും, നമ്മളോട് തെറ്റ് ചെയ്ത ഒരാൾക്ക് നാം മാപ്പ് നൽകിയോ എന്നും ആലോചിക്കാം. അല്ലാഹുമ്മ ഇന്നക അഫുവ്വുൻ തുഹിബ്ബുൽ അഫ്‌വ ഫഅ്ഫു അന്നാ.

അവലംബങ്ങൾ

• ഖുർആൻ: 24:22; 44:3-4; 97:1-5.
• സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി: 1901, 2014, 2017, 2023, 2024, 2026.
• സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം: 656, 762, 1174.
• ജാമിഉത്തിർമിദി 3513 (ദാറുസ്സലാം: സ്വഹീഹ്).
• സുനൻ ഇബ്നുമാജ 3850 (ദാറുസ്സലാം: സ്വഹീഹ്).