തസ്ബീഹ് ഫാത്വിമ: ഒരു വേലക്കാരനെക്കാൾ ഉത്തമമായ ദിക്ർ

അരി ഇടിച്ചും അമ്മി അരച്ചും കിണറ്റിൽ നിന്ന് വെള്ളം കോരിയും കൈകൾ തഴമ്പിച്ച ഉമ്മമാരുടെ തലമുറ നമ്മുടെ നാട്ടിൽ ഇപ്പോഴുമുണ്ട്. മിക്സിയും വാഷിംഗ് മെഷീനും വന്നിട്ടും വീട്ടുജോലിയുടെ ഭാരം ഇന്നും പല സഹോദരിമാരുടെയും ചുമലിലാണ്. ഏകദേശം പതിനാല് നൂറ്റാണ്ട് മുമ്പ് മദീനയിൽ, നബി (സ്വ)യുടെ പ്രിയപുത്രി ഫാത്വിമ (റ)യും ഇതേ ക്ഷീണം അനുഭവിച്ചിരുന്നു. ആ ക്ഷീണത്തിന് നബി (സ്വ) നൽകിയ “മരുന്നാണ്” ഇന്ന് നാം തസ്ബീഹ് ഫാത്വിമ എന്ന് വിളിക്കുന്ന ദിക്ർ.

തസ്ബീഹ് ഫാത്വിമയുടെ ചരിത്രം

അലി (റ) പറയുന്നു: തിരികല്ല് (ആട്ടുകല്ല്) തിരിച്ച് കൈകളിൽ ഉണ്ടായ വേദനയെക്കുറിച്ച് ഫാത്വിമ (റ) പരാതിപ്പെട്ടു. ആ സമയത്ത് നബി (സ്വ)യുടെ അടുത്ത് യുദ്ധത്തടവുകാർ എത്തിയിരുന്നു. ഒരു സഹായിയെ (വേലക്കാരനെ) ചോദിക്കാൻ ഫാത്വിമ (റ) പിതാവിന്റെ വീട്ടിലെത്തി; എന്നാൽ നബി (സ്വ)യെ കണ്ടില്ല. ആഇശ (റ)യോട് കാര്യം പറഞ്ഞ് മടങ്ങി.

നബി (സ്വ) വന്നപ്പോൾ ആഇശ (റ) വിവരം പറഞ്ഞു. രാത്രി ഞങ്ങൾ കിടക്കാൻ ഒരുങ്ങിയപ്പോൾ നബി (സ്വ) ഞങ്ങളുടെ അടുത്ത് വന്നു. ഞങ്ങൾ എഴുന്നേൽക്കാൻ തുടങ്ങിയപ്പോൾ “നിങ്ങൾ അവിടെത്തന്നെ ഇരിക്കൂ” എന്ന് പറഞ്ഞ് ഞങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇരുന്നു. അവിടുത്തെ പാദങ്ങളുടെ തണുപ്പ് എന്റെ നെഞ്ചിൽ ഞാൻ അനുഭവിച്ചു. എന്നിട്ട് പറഞ്ഞു:

“നിങ്ങൾ ചോദിച്ചതിനെക്കാൾ ഉത്തമമായ ഒന്ന് ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് പഠിപ്പിച്ചുതരട്ടെയോ? നിങ്ങൾ കിടക്കയിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ മുപ്പത്തിനാല് തവണ അല്ലാഹു അക്ബർ എന്നും, മുപ്പത്തിമൂന്ന് തവണ സുബ്ഹാനല്ലാഹ് എന്നും, മുപ്പത്തിമൂന്ന് തവണ അൽഹംദുലില്ലാഹ് എന്നും പറയുക. അത് നിങ്ങൾക്ക് ഒരു വേലക്കാരനെക്കാൾ ഉത്തമമാണ്.”

റഫറൻസ്: സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 3705, 6318; സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 2727.

അലി (റ) പിന്നീട് പറഞ്ഞു: “അതിന് ശേഷം ഞാൻ ഇത് ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടില്ല.” “സ്വിഫ്ഫീനിന്റെ രാത്രിയിൽ പോലും?” എന്ന് ഒരാൾ ചോദിച്ചപ്പോൾ “സ്വിഫ്ഫീനിന്റെ രാത്രിയിൽ പോലും” എന്ന് അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞു (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 5362; സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 2727). ഒരു വലിയ യുദ്ധത്തിന്റെ തലേ രാത്രി, ആശങ്കയും ഉത്തരവാദിത്തവും നിറഞ്ഞ സമയം. എന്നിട്ടും ഈ നൂറ് വാക്കുകൾ മുടങ്ങിയില്ല. ഒരു ശീലം എത്ര ഉറച്ചതാകണം എന്നതിന് ഇതിനെക്കാൾ നല്ല ഉദാഹരണമില്ല.

ഒരു പിതാവിന്റെ ശിക്ഷണം

ഈ സംഭവത്തിൽ മാതാപിതാക്കൾക്കും ഒരു പാഠമുണ്ട്. മകളുടെ ആവശ്യം നബി (സ്വ) അവഗണിച്ചില്ല; ആഇശ (റ) പറഞ്ഞ ഉടനെ, അതേ രാത്രി തന്നെ മകളുടെ വീട്ടിലെത്തി. അവർ കിടന്നിടത്ത് ചെന്നിരുന്ന് സ്നേഹത്തോടെ സംസാരിച്ചു. “ഇല്ല” എന്ന് പറയേണ്ടിവന്നപ്പോഴും വെറുംകൈയോടെ മടക്കിയില്ല; അതിനെക്കാൾ നല്ലത് നൽകി. മക്കളുടെ എല്ലാ ആവശ്യവും നിറവേറ്റാൻ നമുക്ക് കഴിഞ്ഞെന്ന് വരില്ല. എന്നാൽ അവരുടെ ക്ഷീണം കേൾക്കാനും, അവർക്ക് അല്ലാഹുവുമായി ബന്ധം ഉണ്ടാക്കിക്കൊടുക്കാനും നമുക്ക് കഴിയും.

ദിക്ർ: അറബി, ഉച്ചാരണം, അർത്ഥം

1. സുബ്ഹാനല്ലാഹ് – 33 തവണ

سُبْحَانَ اللَّهِ

ഉച്ചാരണം: സുബ്ഹാനല്ലാഹ്.

അർത്ഥം: അല്ലാഹു എല്ലാ കുറവുകളിൽ നിന്നും പരിശുദ്ധനാണ്.

2. അൽഹംദുലില്ലാഹ് – 33 തവണ

الْحَمْدُ لِلَّهِ

ഉച്ചാരണം: അൽഹംദുലില്ലാഹ്.

അർത്ഥം: എല്ലാ സ്തുതിയും അല്ലാഹുവിനാണ്.

3. അല്ലാഹു അക്ബർ – 34 തവണ

اللَّهُ أَكْبَرُ

ഉച്ചാരണം: അല്ലാഹു അക്ബർ.

അർത്ഥം: അല്ലാഹുവാണ് ഏറ്റവും വലിയവൻ.

ആകെ നൂറ്. ഉറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പുള്ള ഈ രൂപത്തിൽ അല്ലാഹു അക്ബർ മുപ്പത്തിനാല് തവണയാണ്. ക്രമത്തെക്കുറിച്ച് റിപ്പോർട്ടുകളിൽ ചെറിയ വ്യത്യാസമുണ്ട് (ചിലതിൽ തക്ബീർ ആദ്യം, ചിലതിൽ തസ്ബീഹ് ആദ്യം); ഏത് ക്രമത്തിൽ ചൊല്ലിയാലും വിരോധമില്ല എന്നാണ് പണ്ഡിതന്മാർ പറയുന്നത്. ഇബ്നു സീരീൻ (റഹ്) വഴിയുള്ള ഒരു നിവേദനത്തിൽ സുബ്ഹാനല്ലാഹ് ആണ് മുപ്പത്തിനാല് (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 6318); എന്നാൽ മിക്ക രിവായത്തുകളിലും തക്ബീറാണ് മുപ്പത്തിനാല് (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 3113, 3705; സുനൻ അബീദാവൂദ് 5062, അൽബാനി: സ്വഹീഹ്).

നമസ്കാരശേഷമുള്ള രൂപം

നമസ്കാരത്തിന് ശേഷം ചൊല്ലുന്ന മറ്റൊരു രൂപവും സ്വഹീഹായി വന്നിട്ടുണ്ട്. അബൂഹുറൈറ (റ) നിവേദനം: നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “ആരെങ്കിലും ഓരോ നമസ്കാരത്തിന് ശേഷവും മുപ്പത്തിമൂന്ന് തവണ സുബ്ഹാനല്ലാഹ്, മുപ്പത്തിമൂന്ന് തവണ അൽഹംദുലില്ലാഹ്, മുപ്പത്തിമൂന്ന് തവണ അല്ലാഹു അക്ബർ എന്ന് പറയുകയും – അത് തൊണ്ണൂറ്റി ഒമ്പത് – നൂറ് തികയ്ക്കാൻ ഇങ്ങനെ പറയുകയും ചെയ്താൽ, അവന്റെ പാപങ്ങൾ കടലിലെ നുര പോലെയുണ്ടെങ്കിലും പൊറുക്കപ്പെടും”:

لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

ഉച്ചാരണം: ലാ ഇലാഹ ഇല്ലല്ലാഹു വഹ്ദഹു ലാ ശരീക ലഹു, ലഹുൽ മുൽകു വ ലഹുൽ ഹംദു, വ ഹുവ അലാ കുല്ലി ശൈഇൻ ഖദീർ.

അർത്ഥം: അല്ലാഹുവല്ലാതെ ആരാധ്യനില്ല; അവൻ ഏകനാണ്, അവന് പങ്കാളിയില്ല. ആധിപത്യം അവനാണ്, സ്തുതിയും അവനാണ്. അവൻ എല്ലാ കാര്യത്തിനും കഴിവുള്ളവനാണ്.

റഫറൻസ്: സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 597.

അപ്പോൾ രണ്ട് സന്ദർഭങ്ങൾ, രണ്ട് രൂപങ്ങൾ:

• ഉറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ്: 33 സുബ്ഹാനല്ലാഹ്, 33 അൽഹംദുലില്ലാഹ്, 34 അല്ലാഹു അക്ബർ (ബുഖാരി 3705).
• നമസ്കാരശേഷം: 33 വീതം, ശേഷം “ലാ ഇലാഹ ഇല്ലല്ലാഹു വഹ്ദഹു…” കൊണ്ട് നൂറ് തികയ്ക്കൽ (മുസ്‌ലിം 597). നമസ്കാരശേഷം 34 അല്ലാഹു അക്ബർ ചൊല്ലുന്ന രൂപവും ചില റിപ്പോർട്ടുകളിൽ വന്നിട്ടുണ്ട് (മുസ്‌ലിം 596).

നമസ്കാരശേഷം ചൊല്ലാവുന്ന മറ്റ് രണ്ട് രൂപങ്ങളും വന്നിട്ടുണ്ട്:

• പത്ത് വീതം: ഓരോ നമസ്കാരശേഷവും 10 സുബ്ഹാനല്ലാഹ്, 10 അൽഹംദുലില്ലാഹ്, 10 അല്ലാഹു അക്ബർ; അതേ ഹദീസിൽ ഉറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് 33-33-34 എന്നും പറയുന്നു (ജാമിഉത്തിർമിദി 3410, ദാറുസ്സലാം: ഹസൻ).
• ഇരുപത്തിയഞ്ച് വീതം: തസ്ബീഹ്, തഹ്മീദ്, തക്ബീർ, തഹ്‌ലീൽ (ലാ ഇലാഹ ഇല്ലല്ലാഹ്) എന്നിവ 25 വീതം (സുനനുന്നസാഈ 1350, ദാറുസ്സലാം: ഹസൻ).

നമസ്കാരശേഷമുള്ള മറ്റ് ദിക്റുകൾ നമസ്കാരത്തിന് ശേഷമുള്ള പ്രധാന ദിക്റുകൾ എന്ന ലേഖനത്തിൽ വായിക്കാം.

എന്തുകൊണ്ട് “വേലക്കാരനെക്കാൾ ഉത്തമം”?

ഈ ഹദീസിലെ ഏറ്റവും ചിന്തിപ്പിക്കുന്ന ഭാഗം ഇതാണ്. ക്ഷീണിച്ച മകൾ ഒരു സഹായിയെ ചോദിച്ചു; പിതാവ് പകരം ഒരു ദിക്ർ നൽകി. പണ്ഡിതന്മാർ ഇതിന് പല വിശദീകരണങ്ങളും നൽകുന്നു:

• ശരീരത്തിന് ശക്തി: ഈ ദിക്ർ പതിവാക്കുന്നവർക്ക് പകൽ ജോലി ചെയ്യാനുള്ള കരുത്ത് ലഭിക്കും എന്ന് ഇബ്നു തൈമിയ്യ (റഹ്) പറഞ്ഞതായി ശിഷ്യൻ ഇബ്നുൽ ഖയ്യിം (റഹ്) “അൽവാബിലുസ്സ്വയ്യിബ്” എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഉദ്ധരിക്കുന്നു. ഇത് ഹദീസിലെ വാക്കല്ല, പണ്ഡിതരുടെ അനുഭവവും നിരീക്ഷണവുമാണ് എന്ന് ശ്രദ്ധിക്കുക.
• ആഖിറത്തിലെ ലാഭം: ഒരു വേലക്കാരന്റെ സഹായം ഈ ലോകത്ത് മാത്രം; ഈ ദിക്റിന്റെ പ്രതിഫലം എന്നെന്നേക്കും.
• മനസ്സിന്റെ സമാധാനം: “അറിയുക, അല്ലാഹുവിനെക്കുറിച്ചുള്ള സ്മരണ കൊണ്ടാണ് ഹൃദയങ്ങൾ ശാന്തമാകുന്നത്” (സൂറത്തുർറഅ്ദ് 13:28). ക്ഷീണം പലപ്പോഴും ശരീരത്തേക്കാൾ മനസ്സിന്റേതാണ്.

ഫാത്വിമ (റ) നബി (സ്വ)യുടെ മകളായിരുന്നിട്ടും അവർക്ക് പ്രത്യേക പരിഗണന നൽകിയില്ല; യുദ്ധത്തടവുകാരെ മറ്റ് ആവശ്യക്കാർക്ക് നൽകി. ഭരണാധികാരിയുടെ കുടുംബത്തിന് പൊതുമുതലിൽ പ്രത്യേക അവകാശമില്ല എന്ന പാഠവും ഇതിലുണ്ട്. ഫാത്വിമ (റ)യുടെ ജീവിതം വിശദമായി ഫാത്വിമ അസ്സഹ്റാഅ് (റ) എന്ന ലേഖനത്തിൽ വായിക്കാം.

വീട്ടമ്മമാർക്കും വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും

ഈ ഹദീസ് ഏറ്റവും അടുത്ത് സ്പർശിക്കുന്നത് വീട്ടമ്മമാരെയാണ്. രാത്രി എല്ലാ പണിയും കഴിഞ്ഞ് കിടക്കയിലെത്തുമ്പോൾ ശരീരം തളർന്നിരിക്കും. ആ സമയത്ത് രണ്ട് മിനിറ്റ് മാത്രം എടുക്കുന്ന ഈ ദിക്ർ, ഫാത്വിമ (റ)ക്ക് നബി (സ്വ) നൽകിയ അതേ സമ്മാനമാണ്. പരീക്ഷാക്കാലത്ത് ഉറക്കമൊഴിഞ്ഞ് പഠിക്കുന്ന വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും, രാത്രി ഷിഫ്റ്റ് കഴിഞ്ഞ് മുറിയിലെത്തുന്ന പ്രവാസികൾക്കും ഇത് ഒരുപോലെ ഉപകാരപ്പെടും. ആശുപത്രികളിൽ രാത്രി ഡ്യൂട്ടി ചെയ്യുന്ന നഴ്സുമാർക്കും, വൈകി കട അടച്ച് വീട്ടിലെത്തുന്ന കച്ചവടക്കാർക്കും ഉറക്കത്തിലേക്ക് പോകുന്നതിന് മുമ്പുള്ള ഈ നിമിഷങ്ങൾ ഒരു ദിവസത്തെ മുഴുവൻ ക്ഷീണവും അല്ലാഹുവിന് സമർപ്പിക്കാനുള്ള അവസരമാണ്.

ഭർത്താക്കന്മാർക്ക് ഒരു വാക്ക്: ഈ ഹദീസിൽ അലി (റ)യെയും ഫാത്വിമ (റ)യെയും ഒരുമിച്ചാണ് നബി (സ്വ) അഭിസംബോധന ചെയ്തത്. വീട്ടുജോലിയുടെ ഭാരം ഭാര്യയുടെ മാത്രം കാര്യമല്ല; ദിക്റും ജോലിയും പങ്കുവെക്കുക. നബി (സ്വ) വീട്ടിൽ കുടുംബത്തെ സഹായിക്കുന്നതിൽ മുഴുകുമായിരുന്നു എന്ന് ആഇശ (റ) പറയുന്നു (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 676).

ഈ മൂന്ന് വാക്കുകളുടെ ആഴം

സുബ്ഹാനല്ലാഹ് കൊണ്ട് അല്ലാഹുവിന് ഇല്ലാത്ത കുറവുകൾ നാം നിഷേധിക്കുന്നു. അൽഹംദുലില്ലാഹ് കൊണ്ട് അവന്റെ എല്ലാ പൂർണ്ണതയും അനുഗ്രഹങ്ങളും അംഗീകരിക്കുന്നു. അല്ലാഹു അക്ബർ കൊണ്ട്, ഇന്ന് നമ്മെ അലട്ടിയ എല്ലാ പ്രശ്നങ്ങളെക്കാളും അവൻ വലിയവനാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. ഒരു ദിവസം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ഇതിനെക്കാൾ മനോഹരമായ വാക്കുകളില്ല. ഈ മൂന്ന് വാക്കുകൾ ഹൃദയത്തിൽ ഉറയ്ക്കുമ്പോൾ ആശങ്കകൾ ചെറുതാകുന്നു, ഉറക്കം ശാന്തമാകുന്നു.

എണ്ണുന്ന രീതി

• വിരലുകൾ കൊണ്ട്: വിരലുകൾ കൊണ്ട് എണ്ണുന്നതാണ് ഉത്തമം; അന്ത്യനാളിൽ വിരലുകൾ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുകയും സംസാരിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യും എന്ന് ഒരു ഹദീസിൽ വന്നിട്ടുണ്ട് (സുനൻ അബൂദാവൂദ് 1501, ഹസൻ – അൽബാനി). നബി (സ്വ) വിരലുകളിൽ തസ്ബീഹ് എണ്ണുന്നത് താൻ കണ്ടതായി അബ്ദുല്ലാഹിബ്നു അംറ് (റ) പറയുന്നു (അബൂദാവൂദ് 1502, അൽബാനി: സ്വഹീഹ്). “വലതുകൈ കൊണ്ട്” എന്ന കൂട്ടിച്ചേർക്കലിന്റെ സ്വീകാര്യതയിൽ പണ്ഡിതർക്കിടയിൽ ചർച്ചയുണ്ട്.
• തസ്ബീഹ് മാല: മാല ഉപയോഗിക്കുന്നത് അനുവദനീയമാണെന്നാണ് കേരളത്തിലെ ശാഫിഈ പണ്ഡിതന്മാരുൾപ്പെടെ ഭൂരിപക്ഷം പേരുടെയും അഭിപ്രായം; ചില പണ്ഡിതർ അതിനോട് വിയോജിച്ചിട്ടുമുണ്ട്. വിരലുകൾക്ക് മുൻഗണന നൽകാം.
• എണ്ണം തെറ്റിയാൽ: ഉറപ്പുള്ള എണ്ണത്തിൽ നിന്ന് തുടരുക. എണ്ണത്തേക്കാൾ പ്രധാനം ശ്രദ്ധയാണ്.

സാധാരണ കാണുന്ന പിഴവുകൾ

• രണ്ട് രൂപങ്ങൾ കൂട്ടിക്കലർത്തൽ: ഉറക്കത്തിന് മുമ്പുള്ളത് 33-33-34; നമസ്കാരശേഷം 33 വീതവും “ലാ ഇലാഹ ഇല്ലല്ലാഹു വഹ്ദഹു…” കൊണ്ട് നൂറ് തികയ്ക്കലും. രണ്ടിനും വെവ്വേറെ തെളിവുണ്ട്.
• ധൃതിയിൽ വാക്കുകൾ വിഴുങ്ങൽ: “സുബ്ഹാനല്ലാ” എന്നോ “അൽഹംദുലില്ലാ” എന്നോ പാതി പറഞ്ഞ് എണ്ണം തികയ്ക്കുന്നത് ശരിയല്ല; ഓരോ വാക്കും വ്യക്തമായി ഉച്ചരിക്കുക.
• ഇതൊരു മാന്ത്രിക പരിഹാരമായി കാണൽ: ശരീരത്തിന് കരുത്ത് കിട്ടുമെന്നത് പണ്ഡിതരുടെ അനുഭവമാണ്, ഹദീസിലെ ഉറപ്പല്ല. ക്ഷീണമുള്ളവർ വിശ്രമവും ചികിത്സയും ഒപ്പം തേടണം.
• ഫാത്വിമ (റ)യുടെ പേരിൽ കെട്ടുകഥകൾ ചേർക്കൽ: ഈ സംഭവത്തിന് സ്വഹീഹായ വിവരണം ബുഖാരിയിലും മുസ്‌ലിമിലുമുണ്ട്; അതിനപ്പുറമുള്ള അത്ഭുതകഥകൾ ഒഴിവാക്കുക.

ഘട്ടം ഘട്ടമായി

1. കിടക്കയിലെത്തിയാൽ ആദ്യം ആയത്തുൽ കുർസിയും മുഅവ്വിദാത്തും ഓതുക.
2. പിന്നീട് വലത് കൈവിരലുകളിൽ എണ്ണി 33 സുബ്ഹാനല്ലാഹ്, 33 അൽഹംദുലില്ലാഹ്, 34 അല്ലാഹു അക്ബർ ചൊല്ലുക.
3. അർത്ഥം ഓർത്തുകൊണ്ട് പതുക്കെ ചൊല്ലുക; രണ്ട് മിനിറ്റിൽ കൂടുതൽ വേണ്ടിവരില്ല.
4. മക്കളെ ഉറക്കുമ്പോൾ അവരോടൊപ്പം ഉറക്കെ ചൊല്ലി അവരെയും ശീലിപ്പിക്കുക. മദ്റസയിൽ പഠിച്ച ദിക്ർ വീട്ടിൽ പ്രാവർത്തികമാകുന്നത് അങ്ങനെയാണ്.
5. ഒരു രാത്രി മറന്നുപോയാൽ നിരാശപ്പെടാതെ അടുത്ത രാത്രി മുതൽ തുടരുക.

ഒരു ചിന്ത

വേലക്കാരനെ ചോദിച്ച മകൾക്ക് പിതാവ് നൽകിയത് ഒരു ദിക്റാണ്. നമ്മുടെ ജീവിതത്തിലെ എല്ലാ ഭാരങ്ങളും ഭൗതിക സഹായം കൊണ്ട് മാത്രം തീരില്ലെന്നും, ഹൃദയത്തിന് ലഭിക്കുന്ന കരുത്താണ് ശരീരത്തെയും താങ്ങിനിർത്തുന്നതെന്നും ഈ ഹദീസ് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ഇന്ന് രാത്രി കിടക്കുമ്പോൾ ഈ നൂറ് വാക്കുകൾ ആ മദീനാ വീട്ടിലെ രാത്രിയെ ഓർത്തുകൊണ്ട് ചൊല്ലുക. തിരികല്ല് തിരിച്ച് തഴമ്പിച്ച കൈകളും, മകളുടെ അടുത്ത് വന്നിരുന്ന പിതാവിന്റെ സ്നേഹവും, ആ രാത്രി മുതൽ ഒരിക്കലും മുടക്കാത്ത അലി (റ)യുടെ ശീലവും ആ ഓർമ്മയിലുണ്ടാകട്ടെ.

ചുരുക്കത്തിൽ

• തസ്ബീഹ് ഫാത്വിമ: 33 സുബ്ഹാനല്ലാഹ്, 33 അൽഹംദുലില്ലാഹ്, 34 അല്ലാഹു അക്ബർ – ഉറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് (ബുഖാരി 3705, മുസ്‌ലിം 2727).
• നമസ്കാരശേഷം: 33 വീതം + “ലാ ഇലാഹ ഇല്ലല്ലാഹു വഹ്ദഹു…” (മുസ്‌ലിം 597).
• നബി (സ്വ)യുടെ വാക്ക്: “ഇത് നിങ്ങൾക്ക് ഒരു വേലക്കാരനെക്കാൾ ഉത്തമമാണ്.”

പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ (FAQ)

തസ്ബീഹ് ഫാത്വിമ സ്ത്രീകൾക്ക് മാത്രമാണോ?

അല്ല. ഫാത്വിമ (റ)യുടെ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു എന്ന് മാത്രം. നബി (സ്വ) ഇത് അലി (റ)യെയും ഫാത്വിമ (റ)യെയും ഒരുമിച്ചാണ് പഠിപ്പിച്ചത്. എല്ലാവർക്കും ചൊല്ലാം.

ആർത്തവ സമയത്ത് ചൊല്ലാമോ?

ചൊല്ലാം. ദിക്റിന് വുളൂ നിർബന്ധമല്ല; ആർത്തവമുള്ള സ്ത്രീകൾക്കും ദിക്ർ ചെയ്യാം. നബി (സ്വ) എല്ലാ അവസ്ഥകളിലും അല്ലാഹുവിനെ സ്മരിച്ചിരുന്നുവെന്ന് ആഇശ (റ) പറയുന്നു (സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 373).

കിടന്നുകൊണ്ട് ചൊല്ലാമോ?

ചൊല്ലാം. “നിങ്ങൾ കിടക്കയിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ” എന്നാണ് ഹദീസിലെ വാക്ക്. നബി (സ്വ) അവർ കിടന്നിരിക്കെയാണ് ഇത് പഠിപ്പിച്ചത്.

ആയത്തുൽ കുർസിയും മുഅവ്വിദാത്തും ഇതോടൊപ്പം ചൊല്ലണോ?

അവയും ഉറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പുള്ള സ്വഹീഹായ സുന്നത്തുകളാണ്. ഉറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പുള്ള ദിക്റുകൾ എന്ന ലേഖനത്തിൽ അവ വിശദമായി നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

ഇശാ നമസ്കാരശേഷം ചൊല്ലിയാൽ ഉറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പുള്ളത് മതിയാകുമോ?

രണ്ടും രണ്ട് സന്ദർഭങ്ങളിലെ സുന്നത്തുകളാണ്. ഇശാക്ക് ശേഷം നമസ്കാരശേഷമുള്ള ദിക്ർ ചൊല്ലുക; കിടക്കയിലെത്തുമ്പോൾ വീണ്ടും തസ്ബീഹ് ഫാത്വിമ ചൊല്ലുക. രണ്ടിനും വെവ്വേറെ പ്രതിഫലമുണ്ട്. സമയം കുറവാണെങ്കിലും ഉറക്കത്തിന് മുമ്പുള്ളത് ഉപേക്ഷിക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുക.

പകൽ ജോലിക്കിടയിൽ ക്ഷീണം തോന്നുമ്പോൾ ഇത് ചൊല്ലാമോ?

ചൊല്ലാം. ഹദീസിൽ പ്രത്യേകം പറഞ്ഞ സമയം ഉറങ്ങാൻ കിടക്കുമ്പോഴാണ്; ആ സമയത്തെ സുന്നത്ത് അതുതന്നെ. എന്നാൽ തസ്ബീഹും തഹ്മീദും തക്ബീറും ഏത് സമയത്തും ചൊല്ലാവുന്ന ദിക്റുകളാണ്. ജോലിക്കിടയിലെ ഇടവേളകളിൽ നാവിനെ ദിക്റിൽ നനവുള്ളതാക്കി നിർത്തുക; പ്രത്യേക സമയത്തിന്റെ പ്രതിഫലം ഉറപ്പിച്ച് പറയാതിരുന്നാൽ മതി.

ക്ഷീണിച്ച ശരീരത്തിനും മനസ്സിനും അല്ലാഹുവിന്റെ ദിക്റിനെക്കാൾ വലിയ കരുത്തില്ല. ഇന്ന് രാത്രി മുതൽ ഈ നൂറ് വാക്കുകൾ ശീലമാക്കാം.

അവലംബങ്ങൾ

• ഖുർആൻ: 13:28.
• സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി: 676, 3113, 3705, 5362, 6318.
• സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം: 373, 596, 597, 2727.
• ജാമിഉത്തിർമിദി: 3410 (ദാറുസ്സലാം: ഹസൻ).
• സുനനുന്നസാഈ: 1350 (ദാറുസ്സലാം: ഹസൻ).
• സുനൻ അബീദാവൂദ്: 1501 (അൽബാനി: ഹസൻ); 1502, 5062 (അൽബാനി: സ്വഹീഹ്).
• ഇബ്നുൽ ഖയ്യിം, അൽവാബിലുസ്സ്വയ്യിബ്.