ഹസ്ബുനല്ലാഹു വനിഅ്മൽ വകീൽ: അർത്ഥവും ഗുണങ്ങളും

ചില സമയങ്ങളിൽ ജീവിതം നമ്മെ ഒരു മൂലയിലേക്ക് ഒതുക്കിക്കളയും. ചുറ്റും എതിർപ്പുകൾ, ആരോടും പറയാൻ കഴിയാത്ത വിഷമങ്ങൾ, നാളെ എന്താകും എന്ന ഭയം. ജോലി പോകുമോ, കേസ് എന്താകും, മകന്റെ ഭാവി എന്താകും – ഇങ്ങനെയുള്ള ചിന്തകൾ ഉറക്കം കെടുത്തുമ്പോൾ ഒരു മുഅ്മിന് മുറുകെ പിടിക്കാൻ ഖുർആൻ തന്നെ പഠിപ്പിച്ച ഒരു വാചകമുണ്ട്: “ഹസ്ബുനല്ലാഹു വനിഅ്മൽ വകീൽ”.

നമ്മുടെ നാട്ടിൽ പലരും ഈ വാചകം കേട്ടിട്ടുണ്ട്, ചിലർ ദേഷ്യം വരുമ്പോൾ “ഹസ്ബിയല്ലാഹ്” എന്ന് പിറുപിറുക്കുന്നതും കാണാം. എന്നാൽ ഈ ദിക്റിന്റെ യഥാർത്ഥ പശ്ചാത്തലവും അതിന്റെ ശക്തിയും അറിഞ്ഞാൽ ഇതിനെ നാം കൂടുതൽ സ്നേഹിക്കും.

അറബി, ഉച്ചാരണം, അർത്ഥം

حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ

ഉച്ചാരണം: ഹസ്ബുനല്ലാഹു വ നിഅ്മൽ വകീൽ

അർത്ഥം: ഞങ്ങൾക്ക് അല്ലാഹു മതി; കാര്യങ്ങൾ ഏൽപ്പിക്കപ്പെടാൻ ഏറ്റവും നല്ലവൻ അവനാണ്.

“ഹസ്ബ്” എന്നാൽ മതിയായത്, ആവശ്യത്തിന് തികയുന്നത്. “വകീൽ” എന്നാൽ നമ്മുടെ കാര്യങ്ങൾ ഏൽപ്പിക്കാവുന്നവൻ, നമുക്ക് വേണ്ടി കാര്യങ്ങൾ നോക്കിനടത്തുന്നവൻ. ഒരു നല്ല വക്കീലിനെ കേസ് ഏൽപ്പിച്ചാൽ നമുക്ക് സമാധാനം കിട്ടുമല്ലോ. അപ്പോൾ ലോകത്തിന്റെ രക്ഷിതാവിനെ തന്നെ കാര്യം ഏൽപ്പിക്കുമ്പോഴുള്ള സമാധാനം അതിനെക്കാൾ എത്രയോ വലുതാണ്.

ഖുർആനിലെ പശ്ചാത്തലം

ഉഹുദ് യുദ്ധത്തിന് ശേഷം മുസ്‌ലിംകൾ മുറിവേറ്റും ക്ഷീണിച്ചും ഇരിക്കുന്ന സമയം. ഉഹുദിന്റെ പിറ്റേന്ന് ശത്രുവിനെ പിന്തുടർന്ന് ഹംറാഉൽ അസദിലേക്ക് പോയ സന്ദർഭമാണിതെന്ന് പല മുഫസ്സിറുകളും പറയുന്നു; അടുത്ത വർഷത്തെ ബദ്റുസ്സുഗ്റാ യാത്രയാണെന്ന അഭിപ്രായവും ഇബ്നു കസീർ ഉദ്ധരിക്കുന്നുണ്ട്. ചിലർ വന്ന് ഭയപ്പെടുത്തി: “ജനങ്ങൾ നിങ്ങൾക്കെതിരെ വലിയ സൈന്യത്തെ ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു, അവരെ ഭയപ്പെടുക.” അല്ലാഹു പറയുന്നു:

“അത് അവരുടെ വിശ്വാസം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയാണ് ചെയ്തത്. അവർ പറഞ്ഞു: ഞങ്ങൾക്ക് അല്ലാഹു മതി, ഏൽപ്പിക്കപ്പെടാൻ ഏറ്റവും നല്ലവൻ അവനാണ്. അങ്ങനെ അല്ലാഹുവിങ്കൽ നിന്നുള്ള അനുഗ്രഹവും ഔദാര്യവുമായി അവർ മടങ്ങി; ഒരു ദോഷവും അവരെ ബാധിച്ചില്ല.” (സൂറത്തു ആലു ഇംറാൻ 3:173-174)

ശ്രദ്ധിക്കുക: ഭയപ്പെടുത്തുന്ന വാർത്ത കേട്ടപ്പോൾ അവരുടെ ഈമാൻ കുറയുകയല്ല, വർദ്ധിക്കുകയാണ് ചെയ്തത്. ആ വാക്കിന്റെ ഫലം ഖുർആൻ തന്നെ പറയുന്നു – അനുഗ്രഹം, ഔദാര്യം, ഒരു ദോഷവും ബാധിച്ചില്ല.

സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരിയിലെ വിവരണം

ഇബ്നു അബ്ബാസ് (റ) പറയുന്നു: “ഹസ്ബുനല്ലാഹു വനിഅ്മൽ വകീൽ” എന്ന് ഇബ്റാഹീം നബി (അ) തീയിലേക്ക് എറിയപ്പെട്ടപ്പോൾ പറഞ്ഞു; “ജനങ്ങൾ നിങ്ങൾക്കെതിരെ സംഘടിച്ചിരിക്കുന്നു” എന്ന് പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ മുഹമ്മദ് നബി (സ്വ)യും പറഞ്ഞു.

റഫറൻസ്: സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 4563.

മറ്റൊരു രിവായത്തിൽ ഇബ്നു അബ്ബാസ് (റ) പറയുന്നു: തീയിലേക്ക് എറിയപ്പെട്ടപ്പോൾ ഇബ്റാഹീം നബി (അ)യുടെ അവസാന വാക്ക് “ഹസ്ബിയല്ലാഹു വനിഅ്മൽ വകീൽ” (എനിക്ക് അല്ലാഹു മതി) എന്നായിരുന്നു.

റഫറൻസ്: സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 4564.

ആ തീ അല്ലാഹുവിന്റെ കൽപ്പനയാൽ തണുപ്പും രക്ഷയുമായി മാറി എന്ന് ഖുർആൻ പറയുന്നു (സൂറത്തുൽ അൻബിയാഅ് 21:69). ഏറ്റവും കഠിനമായ പരീക്ഷണത്തിന്റെ നിമിഷത്തിൽ രണ്ട് മഹാന്മാരായ പ്രവാചകന്മാർ ഉപയോഗിച്ച വാക്കാണ് നാം ഇന്ന് പഠിക്കുന്നത്. ഇബ്റാഹീം നബി (അ)യുടെ ജീവിതം ഇബ്റാഹീം നബി ചരിത്രം എന്ന ലേഖനത്തിൽ വായിക്കാം.

ഖിയാമത്തിന്റെ ഭീകരതയെ ഓർക്കുമ്പോൾ

അബൂസഈദ് (റ) നിവേദനം: നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “കാഹളത്തിന്റെ ഉടമ (ഇസ്‌റാഫീൽ) കാഹളം വായിൽ വെച്ച്, ഊതാനുള്ള കൽപ്പന കാത്ത് ചെവി കൂർപ്പിച്ച് നിൽക്കുമ്പോൾ ഞാൻ എങ്ങനെ സുഖിച്ചിരിക്കും?” ഇത് സ്വഹാബികൾക്ക് വല്ലാത്ത ഭാരമായി തോന്നി. അപ്പോൾ നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “നിങ്ങൾ പറയുക:

حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ، عَلَى اللَّهِ تَوَكَّلْنَا

ഹസ്ബുനല്ലാഹു വനിഅ്മൽ വകീൽ, അലല്ലാഹി തവക്കൽനാ (ഞങ്ങൾക്ക് അല്ലാഹു മതി, അവൻ ഏറ്റവും നല്ല കാര്യകർത്താവ്; അല്ലാഹുവിൽ ഞങ്ങൾ ഭരമേൽപ്പിച്ചു).”

റഫറൻസ്: ജാമിഉത്തിർമിദി 2431 (തിർമിദി: ഹസൻ; ദാറുസ്സലാം: ഹസൻ; അൽബാനി: സ്വഹീഹ്, അസ്സിൽസിലതുസ്സ്വഹീഹ 1079). പരമ്പരയിലെ അത്വിയ്യ അൽഔഫി ദുർബലനാണെങ്കിലും മറ്റ് പരമ്പരകളുടെ പിൻബലം കൊണ്ടാണ് അൽബാനി ഇതിനെ സ്വഹീഹായി കണ്ടത്.

ഹസ്ബിയല്ലാഹ്: ഖുർആനിലെ മറ്റൊരു രൂപം

സൂറത്തുത്തൗബയുടെ അവസാനത്തിൽ അല്ലാഹു നബി (സ്വ)യോട് പറയുന്നു: “അവർ പിന്തിരിഞ്ഞാൽ നീ പറയുക:

حَسْبِيَ اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ

ഹസ്ബിയല്ലാഹു ലാ ഇലാഹ ഇല്ലാ ഹുവ, അലൈഹി തവക്കൽതു, വഹുവ റബ്ബുൽ അർശിൽ അളീം (എനിക്ക് അല്ലാഹു മതി; അവനല്ലാതെ ആരാധ്യനില്ല; അവനിൽ ഞാൻ ഭരമേൽപ്പിച്ചു; അവൻ മഹത്തായ അർശിന്റെ നാഥനാണ്).” (സൂറത്തുത്തൗബ 9:129)

ശ്രദ്ധിക്കുക – ഏഴ് തവണയുടെ രിവായത്ത്: ഈ ആയത്ത് രാവിലെയും വൈകുന്നേരവും ഏഴ് തവണ ചൊല്ലിയാൽ അവനെ അലട്ടുന്ന കാര്യങ്ങൾക്ക് അല്ലാഹു മതിയാകും എന്ന് സുനൻ അബൂദാവൂദിൽ (5081) വന്നിട്ടുള്ളത് അബുദ്ദർദാഅ് (റ)വിന്റെ സ്വന്തം വാക്കായാണ് (മൗഖൂഫ്), നബി (സ്വ)യുടെ വാക്കായല്ല. അതിന്റെ ഗ്രേഡിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുണ്ട്:

• ളഈഫു അബീദാവൂദിൽ അൽബാനി ഇതിനെ “മൗളൂഅ്” എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തി. എന്നാൽ അസ്സിൽസിലതുള്ളഈഫയിൽ (5286) നബി (സ്വ)യിലേക്ക് ചേർത്ത രൂപം (ഇബ്നുസ്സുന്നിയുടെ രിവായത്ത്) “മുൻകർ” ആണെന്നും, മൗഖൂഫ് രൂപത്തിന്റെ നിവേദകർ വിശ്വസ്തരാണെന്നും അദ്ദേഹം പറയുന്നു.
• “ഹസനിൽ കുറയില്ല” എന്നാണ് ഹാഫിള് മുൻദിരി (റഹ്) “അത്തർഗീബു വത്തർഹീബിൽ” പറഞ്ഞത്. ഇത്തരമൊരു പ്രതിഫലം സ്വന്തം അഭിപ്രായത്തിൽ നിന്ന് പറയാനാവാത്തതിനാൽ അതിന് നബിവചനത്തിന്റെ വിധിയുണ്ടെന്ന് ചില പണ്ഡിതർ കാണുന്നു.
• “സത്യസന്ധമായോ കളവായോ പറഞ്ഞാലും” എന്ന അവസാന ഭാഗം “മുൻകർ” ആണെന്ന് ഇബ്നു കസീർ (റഹ്) തഫ്സീറിൽ വ്യക്തമാക്കി.

ചുരുക്കത്തിൽ: ആയത്ത് ഖുർആനിലേതായതിനാൽ എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും ദുആയായി ചൊല്ലാം; സ്വഹാബിയുടെ വാക്കിനെ ആധാരമാക്കി രാവിലെയും വൈകുന്നേരവും ഏഴ് തവണ ചൊല്ലുന്നവരുമുണ്ട്. എന്നാൽ “നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു” എന്ന് ഉറപ്പിച്ച് പ്രചരിപ്പിക്കരുത്. ഈ വിഷയം ആശങ്കയ്ക്കുള്ള ദിക്റുകൾ എന്ന ലേഖനത്തിലും വിശദീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

എപ്പോഴൊക്കെ ചൊല്ലാം

• ശത്രുക്കളെയോ അക്രമികളെയോ ഭയക്കുമ്പോൾ.
• അന്യായമായി ആരോപണം നേരിടുമ്പോൾ, സ്വന്തം നിരപരാധിത്വം തെളിയിക്കാൻ കഴിയാതെ വരുമ്പോൾ.
• രോഗം, സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ട്, ജോലിയിലെ അനിശ്ചിതത്വം എന്നിവയിൽ.
• ഭയപ്പെടുത്തുന്ന വാർത്തകൾ കേൾക്കുമ്പോൾ – ഉഹുദിന് ശേഷം സ്വഹാബികൾ ചെയ്തതുപോലെ.
• ആഖിറത്തിന്റെ ഭീകരതയെക്കുറിച്ച് ഓർത്ത് ഭയം തോന്നുമ്പോൾ – തിർമിദി 2431ൽ നബി (സ്വ) പഠിപ്പിച്ചത് പോലെ.
• വലിയ നഷ്ടങ്ങൾ സംഭവിക്കുമ്പോൾ “ഇന്നാ ലില്ലാഹി…” എന്നതിനോടൊപ്പം; വിശദമായി മുസീബത്ത് വരുമ്പോഴുള്ള ദുആ കാണുക.
• പരീക്ഷയ്ക്ക് മുമ്പോ ഇന്റർവ്യൂവിന് മുമ്പോ മനസ്സ് പതറുമ്പോൾ.

തവക്കുൽ എന്നാൽ കൈകെട്ടി ഇരിക്കലല്ല

ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാക്കണം: “ഹസ്ബുനല്ലാഹ്” ചൊല്ലുന്നത് പരിശ്രമം ഉപേക്ഷിക്കാനല്ല. ഉഹുദിന് ശേഷം സ്വഹാബികൾ ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞത് വീട്ടിലിരുന്നുകൊണ്ടല്ല; ശത്രുവിനെ നേരിടാൻ പുറപ്പെട്ടുകൊണ്ടാണ് (ഹംറാഉൽ അസദ്). ഇബ്റാഹീം നബി (അ) സത്യത്തിന് വേണ്ടി നിലകൊണ്ടതിന്റെ പേരിലാണ് തീയിലേക്ക് എറിയപ്പെട്ടത്. അതായത്, ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നതെല്ലാം ചെയ്യുക; ബാക്കി അല്ലാഹുവിൽ ഏൽപ്പിക്കുക. ഇതാണ് തവക്കുലിന്റെ ശരിയായ അർത്ഥം.

കേസിൽ പെട്ട ഒരാൾ നല്ല വക്കീലിനെ വെക്കണം, രേഖകൾ ശരിയാക്കണം – എന്നിട്ട് ഹൃദയത്തിൽ “ഹസ്ബുനല്ലാഹു വനിഅ്മൽ വകീൽ” എന്ന ഉറപ്പ് സൂക്ഷിക്കണം. രോഗിയായ ഒരാൾ ഡോക്ടറെ കാണണം, മരുന്ന് കഴിക്കണം – ശമനം നൽകുന്നത് അല്ലാഹുവാണ് എന്ന വിശ്വാസത്തോടെ.

ദേഷ്യത്തിൽ ശാപവാക്കായി ഉപയോഗിക്കരുത്

നമ്മുടെ നാട്ടിൽ ചിലർ ഒരാളോട് ദേഷ്യപ്പെടുമ്പോൾ “ഹസ്ബിയല്ലാഹ്, ഞാൻ നിന്നെ അല്ലാഹുവിന് വിട്ടു” എന്ന അർത്ഥത്തിൽ ഇത് പറയാറുണ്ട്. അക്രമിക്കപ്പെട്ടവന് അല്ലാഹുവിനോട് പരാതി പറയാൻ അവകാശമുണ്ട് എന്നത് ശരി തന്നെ. പക്ഷേ ചെറിയ തർക്കങ്ങളിൽ പോലും ഇതൊരു ശാപവാക്ക് പോലെ ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഈ മനോഹരമായ ദിക്റിന്റെ ആത്മാവിന് യോജിച്ചതല്ല. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനം മറ്റൊരാളെ നശിപ്പിക്കലല്ല, സ്വന്തം ഹൃദയത്തെ അല്ലാഹുവിൽ ബന്ധിപ്പിക്കലാണ്.

ഹൃദയത്തിൽ ഉറയ്ക്കേണ്ട ഒരു വിശ്വാസം

“ഹസ്ബുനല്ലാഹ്” വെറുതെ നാവുകൊണ്ട് പറയുന്ന ഒരു വാക്കല്ല; അതൊരു ജീവിത വീക്ഷണമാണ്. നമ്മുടെ ഭാവി ഒരു മനുഷ്യന്റെയും കയ്യിലല്ല എന്ന ഉറപ്പ്. ബോസ് ദേഷ്യപ്പെട്ടാലും, ബന്ധുക്കൾ കൈവിട്ടാലും, ബാങ്ക് ലോൺ നിരസിച്ചാലും, നമ്മുടെ രിസ്ഖ് എഴുതിവെച്ചവൻ അല്ലാഹുവാണ്. ഈ വിശ്വാസം ഹൃദയത്തിൽ ഉറച്ചാൽ ഭയം കുറയും, മനുഷ്യരുടെ മുന്നിൽ അനാവശ്യമായി താഴ്ന്നുകൊടുക്കേണ്ടി വരില്ല.

അല്ലാഹു പറയുന്നു: “ആര് അല്ലാഹുവിൽ ഭരമേൽപ്പിക്കുന്നുവോ, അവന് അല്ലാഹു മതി. അല്ലാഹു തന്റെ കാര്യം നടപ്പിലാക്കുക തന്നെ ചെയ്യും. എല്ലാ കാര്യത്തിനും അല്ലാഹു ഒരു നിശ്ചിത അളവ് നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ട്” (സൂറത്തുത്ത്വലാഖ് 65:3). ഈ ആയത്തും “ഹസ്ബുനല്ലാഹ്” എന്ന ദിക്റും ഒരേ സത്യമാണ് പറയുന്നത്: അല്ലാഹു മതി. “അല്ലാഹു തന്റെ ദാസന് മതിയായവനല്ലേ” (സൂറത്തുസ്സുമർ 39:36) എന്ന ചോദ്യവും ഇതേ ഉറപ്പിലേക്കാണ് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നത്. ഈ ആയത്തുകൾ അർത്ഥത്തോടെ മനഃപാഠമാക്കുന്നത് പ്രയാസസമയങ്ങളിൽ ഹൃദയത്തിന് താങ്ങാകും.

ഗൾഫിൽ ജോലി നഷ്ടപ്പെട്ട് നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങേണ്ടി വന്ന എത്രയോ പ്രവാസികൾ, ആ പ്രയാസകാലത്ത് ഈ വാചകം മുറുകെപ്പിടിച്ച് പിന്നീട് അതിനെക്കാൾ നല്ല അവസരങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയ അനുഭവങ്ങൾ പറയാറുണ്ട്. ഓരോ പരീക്ഷണത്തിന് പിന്നിലും അല്ലാഹുവിന്റെ ഒരു ഹിക്മത്ത് (യുക്തി) ഉണ്ട്; അത് നമുക്ക് ഉടനെ മനസ്സിലായില്ലെങ്കിലും. മെഡിക്കൽ കോളേജിലെ ഐസിയുവിന് മുന്നിൽ ഉറ്റവരുടെ വിവരം കാത്തിരിക്കുന്നവർ, മഴക്കാലത്ത് വീട്ടിലേക്ക് വെള്ളം കയറുമോ എന്ന് ഭയന്ന് ഉറക്കമൊഴിയുന്ന തീരദേശവാസികൾ, വിസ പുതുക്കുമോ എന്ന് ആധിപ്പെടുന്ന പ്രവാസികൾ – ഇവർക്കെല്ലാം ആ കാത്തിരിപ്പിന്റെ നിമിഷങ്ങളിൽ നാവിൽ സൂക്ഷിക്കാവുന്ന ഏറ്റവും നല്ല വാക്കാണിത്. അത് ആധി നിറഞ്ഞ ആ കാത്തിരിപ്പിനെ പോലും ഒരു ഇബാദത്താക്കി മാറ്റുന്നു.

സാധാരണ കാണുന്ന പിഴവുകൾ

• ശാപവാക്കാക്കൽ: ചെറിയ തർക്കങ്ങളിൽ “ഹസ്ബിയല്ലാഹ്” പറഞ്ഞ് മറ്റൊരാൾക്കെതിരെ ശാപം പോലെ ഉപയോഗിക്കൽ.
• എണ്ണത്തിന് പ്രതിഫലം ഉറപ്പിക്കൽ: “ആയിരം തവണ ചൊല്ലിയാൽ കേസ് ജയിക്കും” പോലുള്ള പ്രചാരണങ്ങൾക്ക് ഖുർആനിലോ സുന്നത്തിലോ അടിസ്ഥാനമില്ല.
• പരിശ്രമം ഉപേക്ഷിക്കൽ: തവക്കുൽ എന്നത് കാരണങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കലല്ല; ഒട്ടകത്തെ കെട്ടിയിട്ട് പിന്നെ ഭരമേൽപ്പിക്കുക എന്നതാണ് മാതൃക (ജാമിഉത്തിർമിദി 2517, ദാറുസ്സലാം: ഹസൻ).
• ഉച്ചാരണത്തിലെ പിഴവ്: “വകീൽ” എന്നതിലെ ദീർഘം വിഴുങ്ങി “വകിൽ” എന്ന് ധൃതിയിൽ പറയുന്നത് ശ്രദ്ധിക്കുക.

ഘട്ടം ഘട്ടമായി

1. പ്രയാസം വന്നാൽ ആദ്യം ശാന്തമായി ഇരുന്ന് “ഹസ്ബുനല്ലാഹു വനിഅ്മൽ വകീൽ” എന്ന് അർത്ഥമോർത്ത് ചൊല്ലുക.
2. ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന പ്രായോഗിക കാര്യങ്ങൾ ഒരു പേപ്പറിൽ എഴുതുക.
3. അവ ഓരോന്നായി ചെയ്തുതുടങ്ങുക.
4. ഫലം അല്ലാഹുവിന് വിട്ട്, രാവിലെയും വൈകുന്നേരവുമുള്ള പ്രഭാത ദിക്റുകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ദിക്റുകൾ മുടക്കാതിരിക്കുക.

ഒരു ചിന്ത

തീയിലേക്ക് എറിയപ്പെടുന്ന നിമിഷം ഇബ്റാഹീം നബി (അ)ക്ക് രക്ഷപ്പെടാൻ ഒരു മാർഗ്ഗവും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല; ഉണ്ടായിരുന്നത് ഈ ഒരു വാക്ക് മാത്രം. ഇന്ന് നമ്മെ അലട്ടുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾ എത്ര വലുതാണെങ്കിലും, എത്ര ഇരുണ്ടതാണെങ്കിലും, അതിനെക്കാൾ വലിയ ഒരു താങ്ങ് നമുക്കുണ്ടെന്ന ഓർമ്മയാണ് ഈ ദിക്ർ.

ചുരുക്കത്തിൽ

• ദിക്ർ: ഹസ്ബുനല്ലാഹു വനിഅ്മൽ വകീൽ.
• ഉറവിടം: സൂറത്തു ആലു ഇംറാൻ 3:173; സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 4563, 4564.
• ആര് ചൊല്ലി: തീയിലേക്ക് എറിയപ്പെട്ടപ്പോൾ ഇബ്റാഹീം നബി (അ); ശത്രുസൈന്യത്തെ കുറിച്ച് കേട്ടപ്പോൾ മുഹമ്മദ് നബി (സ്വ)യും സ്വഹാബികളും.
• എപ്പോൾ: ഭയം, ആശങ്ക, അനീതി, അനിശ്ചിതത്വം എന്നിവയുടെ സമയങ്ങളിൽ.

ഒരു ചെറിയ ശീലം തുടങ്ങാം

ഓരോ ദിവസവും ഉറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ്, അന്നത്തെ ആശങ്കകളെല്ലാം ഒന്ന് മനസ്സിൽ ഓർത്ത്, “ഹസ്ബുനല്ലാഹു വനിഅ്മൽ വകീൽ” എന്ന് പതുക്കെ ചൊല്ലി നോക്കൂ. നാളെ എന്ത് സംഭവിക്കും എന്ന് നമുക്കറിയില്ല, പക്ഷേ നാളെയുടെ ഉടമസ്ഥൻ ആരാണെന്ന് നമുക്കറിയാം. ആ അറിവാണ് ഈ ദിക്റിന്റെ ശക്തി. ആശങ്കകൾ ഒരു പേപ്പറിൽ എഴുതി, ഓരോന്നിനും നേരെ ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന ഒരു കാര്യം എഴുതുക; ബാക്കി അല്ലാഹുവിൽ ഏൽപ്പിക്കുക. ഇത് മനസ്സിന് വല്ലാത്തൊരു ഭാരക്കുറവ് നൽകും. പല ആളുകളും ഈ ശീലം കൊണ്ട് ഉറക്കമില്ലായ്മ കുറഞ്ഞതായി പറയാറുണ്ട്.

ഈ ദിക്ർ ഒരു മാസം പതിവാക്കി നോക്കൂ, മാറ്റം നിങ്ങൾക്ക് തന്നെ അനുഭവപ്പെടും.

പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ (FAQ)

ഹസ്ബുനല്ലാഹ് എത്ര തവണ ചൊല്ലണം?

ഖുർആനിലും സ്വഹീഹായ ഹദീസുകളിലും ഒരു നിശ്ചിത എണ്ണം വന്നിട്ടില്ല. ആവശ്യമുള്ളപ്പോഴെല്ലാം ഹൃദയസാന്നിധ്യത്തോടെ ചൊല്ലാം.

“ഹസ്ബുനല്ലാഹ്”, “ഹസ്ബിയല്ലാഹ്” – വ്യത്യാസം എന്താണ്?

“ഹസ്ബുനാ” എന്നാൽ “ഞങ്ങൾക്ക് മതി” (ബഹുവചനം), “ഹസ്ബിയ” എന്നാൽ “എനിക്ക് മതി” (ഏകവചനം). രണ്ടും ശരിയാണ്.

ഇത് ഒരു ശത്രുവിനെതിരെയുള്ള ദുആയാണോ?

ഇത് പ്രധാനമായും അല്ലാഹുവിൽ ഭരമേൽപ്പിക്കുന്ന ദിക്റാണ്. ഭയത്തിന്റെയും പ്രയാസത്തിന്റെയും സമയത്ത് ആശ്വാസത്തിനായാണ് ഇത് ചൊല്ലുന്നത്.

ഏഴ് തവണ ചൊല്ലിയാൽ എല്ലാം ശരിയാകുമെന്ന് കേട്ടിട്ടുണ്ടല്ലോ?

അബൂദാവൂദ് 5081ലെ ആ രിവായത്ത് അബുദ്ദർദാഅ് (റ)വിന്റെ വാക്കാണ്; അതിന്റെ ഗ്രേഡിൽ പണ്ഡിതർക്ക് ഭിന്നാഭിപ്രായമുണ്ട് (മുകളിൽ വിശദീകരിച്ചത് പോലെ). ആയത്ത് ചൊല്ലുന്നതിൽ തെറ്റില്ല, പക്ഷേ നബി (സ്വ)യുടെ ഉറപ്പായി അതിന്റെ പ്രതിഫലം പ്രചരിപ്പിക്കരുത്.

സ്ത്രീകൾക്കും കുട്ടികൾക്കും ഇത് ചൊല്ലാമോ?

ചൊല്ലാം. ഇതൊരു ഖുർആനിക ദിക്റാണ്; ആർക്കും ഏത് അവസ്ഥയിലും ചൊല്ലാം. കുട്ടികളെ പരീക്ഷാഭയം വരുമ്പോൾ ഇത് ചൊല്ലാൻ ശീലിപ്പിക്കുന്നത് അവർക്ക് ആത്മവിശ്വാസം നൽകും.

അല്ലാഹു നമ്മുടെ എല്ലാ കാര്യങ്ങൾക്കും മതിയായവനാകട്ടെ. ഹസ്ബുനല്ലാഹു വനിഅ്മൽ വകീൽ.

അവലംബങ്ങൾ

• ഖുർആൻ: 3:173–174, 9:129, 21:69, 39:36, 65:3.
• സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി: 4563, 4564.
• ജാമിഉത്തിർമിദി: 2431 (തിർമിദി: ഹസൻ; ദാറുസ്സലാം: ഹസൻ; അൽബാനി: സ്വഹീഹ്); 2517 (ദാറുസ്സലാം: ഹസൻ).
• സുനൻ അബീദാവൂദ്: 5081 (മൗഖൂഫ്; അൽബാനി: ളഈഫു അബീദാവൂദിൽ മൗളൂഅ്; അസ്സിൽസിലതുള്ളഈഫ 5286).
• മുൻദിരി, അത്തർഗീബു വത്തർഹീബ്.
• ഇബ്നു കസീർ, തഫ്സീർ (3:173, 9:129).