“മൂന്നാമത്തെ റക്അത്തോ നാലാമത്തെയോ?” – നമസ്കാരത്തിനിടയിൽ ഈ സംശയം വരാത്തവർ നമ്മളിൽ ചുരുക്കമായിരിക്കും. ഒന്നാമത്തെ അത്തഹിയ്യാത്തിന് ഇരിക്കാതെ എഴുന്നേറ്റുപോകുന്നതും ഒരു റക്അത്ത് കൂടുതൽ നമസ്കരിച്ചുപോകുന്നതും ചിലപ്പോൾ സംഭവിക്കും. അപ്പോൾ നമസ്കാരം മുഴുവൻ വീണ്ടും തുടങ്ങണോ? ഇല്ല. മനുഷ്യന്റെ മറവിയെ അറിയുന്ന അല്ലാഹു അതിനൊരു ലളിതമായ പരിഹാരം നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ട് – സഹ്‌വിന്റെ സുജൂദ് (സുജൂദുസ്സഹ്‌വ്). മറവിയുടെ സുജൂദ് എന്നാണ് ഇതിന്റെ അർത്ഥം. ഇത് എപ്പോൾ, എങ്ങനെ ചെയ്യണമെന്ന് സ്വഹീഹായ ഹദീസുകളുടെയും കേരളത്തിലെ ഭൂരിപക്ഷം പിന്തുടരുന്ന ശാഫിഈ മദ്ഹബിന്റെയും വെളിച്ചത്തിൽ നോക്കാം.
നബി (സ്വ)ക്കും മറവി സംഭവിച്ചു
നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “ഞാൻ നിങ്ങളെപ്പോലെ ഒരു മനുഷ്യൻ മാത്രമാണ്. നിങ്ങൾ മറക്കുന്നത് പോലെ ഞാനും മറക്കും. ഞാൻ മറന്നാൽ നിങ്ങൾ എന്നെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുക. നിങ്ങളിൽ ആർക്കെങ്കിലും നമസ്കാരത്തിൽ സംശയം വന്നാൽ ശരിയായതിനെ കണ്ടെത്താൻ ശ്രമിച്ച് അതനുസരിച്ച് പൂർത്തിയാക്കുകയും പിന്നീട് രണ്ട് സുജൂദ് ചെയ്യുകയും ചെയ്യട്ടെ.”
റഫറൻസ്: സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 401 (അബ്ദുല്ലാഹിബ്നു മസ്ഊദ് (റ)).
നബി (സ്വ)ക്ക് നമസ്കാരത്തിൽ മറവി സംഭവിച്ചത് ഉമ്മത്തിന് ഒരു പാഠമാകാൻ വേണ്ടിയായിരുന്നുവെന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ പറയുന്നു. അങ്ങനെയാണ് സഹ്‌വിന്റെ സുജൂദിന്റെ നിയമങ്ങൾ നമുക്ക് ലഭിച്ചത്. ജമാഅത്തിൽ മാത്രമല്ല, വീട്ടിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് നമസ്കരിക്കുന്ന സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കും ഈ നിയമങ്ങൾ ഒരുപോലെ ബാധകമാണ്. ജോലിത്തിരക്കിനിടയിൽ ഓഫീസിലോ യാത്രയിലോ ധൃതിയിൽ നമസ്കരിക്കുമ്പോഴാണ് പലർക്കും മറവി കൂടുതൽ സംഭവിക്കുന്നത്; അതിനാൽ ഈ നിയമങ്ങൾ ഓരോ മുസ്‌ലിമും അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ടതാണ്.
ഹദീസുകളിലെ മൂന്ന് സംഭവങ്ങൾ
1. ഒന്നാമത്തെ അത്തഹിയ്യാത്ത് വിട്ടുപോയപ്പോൾ
അബ്ദുല്ലാഹിബ്നു ബുഹൈന (റ) പറയുന്നു: നബി (സ്വ) ഞങ്ങൾക്ക് ഇമാമായി നമസ്കരിച്ചു. രണ്ട് റക്അത്തിന് ശേഷം ഇരിക്കാതെ എഴുന്നേറ്റു. ജനങ്ങളും കൂടെ എഴുന്നേറ്റു. നമസ്കാരം പൂർത്തിയാകാറായപ്പോൾ, ജനങ്ങൾ സലാമിന് കാത്തിരിക്കെ, അവിടുന്ന് ഇരുന്നുകൊണ്ട് തക്ബീർ ചൊല്ലി സലാമിന് മുമ്പ് രണ്ട് സുജൂദ് ചെയ്തു, പിന്നീട് സലാം വീട്ടി.
റഫറൻസ്: സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 1224.
2. റക്അത്ത് കുറഞ്ഞുപോയപ്പോൾ
അബൂഹുറൈറ (റ) നിവേദനം: നബി (സ്വ) ളുഹ്റോ അസ്റോ രണ്ട് റക്അത്ത് മാത്രം നമസ്കരിച്ച് സലാം വീട്ടി. ദുൽയദൈനി (റ) ചോദിച്ചു: “അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂലേ, നമസ്കാരം ചുരുക്കപ്പെട്ടോ, അതോ അങ്ങ് മറന്നുപോയോ?” മറ്റുള്ളവരോട് ചോദിച്ച് ഉറപ്പ് വരുത്തിയ ശേഷം നബി (സ്വ) ബാക്കി രണ്ട് റക്അത്ത് നമസ്കരിച്ച്, സലാം വീട്ടി, പിന്നീട് രണ്ട് സുജൂദ് ചെയ്തു.
റഫറൻസ്: സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 1229.
3. റക്അത്ത് കൂടിപ്പോയപ്പോൾ
അബ്ദുല്ലാഹിബ്നു മസ്ഊദ് (റ) പറയുന്നു: നബി (സ്വ) ളുഹ്ർ അഞ്ച് റക്അത്ത് നമസ്കരിച്ചു. “നമസ്കാരം വർദ്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടോ?” എന്ന് ചോദിക്കപ്പെട്ടു. “എന്താണ് കാര്യം?” എന്ന് ചോദിച്ചപ്പോൾ “അങ്ങ് അഞ്ച് റക്അത്ത് നമസ്കരിച്ചു” എന്ന് പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ നബി (സ്വ) സലാമിന് ശേഷം രണ്ട് സുജൂദ് ചെയ്തു.
റഫറൻസ്: സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 1226; സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 572.
ഈ സംഭവങ്ങളിൽ ചിലതിൽ സലാമിന് മുമ്പും ചിലതിൽ ശേഷവും സുജൂദ് ചെയ്തതായി കാണാം. ഇതിനാലാണ് സുജൂദിന്റെ സ്ഥാനത്തിൽ (സലാമിന് മുമ്പോ ശേഷമോ എന്നതിൽ) മദ്ഹബുകൾക്കിടയിൽ അഭിപ്രായ വ്യത്യാസമുള്ളത്. ശാഫിഈ മദ്ഹബിൽ എല്ലാ സന്ദർഭങ്ങളിലും സലാമിന് തൊട്ടുമുമ്പ് ചെയ്യുന്നതാണ് സുന്നത്ത്.
സംശയം വന്നാൽ: ഉറപ്പിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കുക
അബൂസഈദിൽ ഖുദ്‌രി (റ) നിവേദനം: നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “നിങ്ങളിൽ ആർക്കെങ്കിലും നമസ്കാരത്തിൽ സംശയം വന്ന്, മൂന്നോ നാലോ എന്ന് അറിയാതായാൽ, അവൻ സംശയത്തെ ഉപേക്ഷിച്ച് ഉറപ്പുള്ളതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കട്ടെ. എന്നിട്ട് സലാം വീട്ടുന്നതിന് മുമ്പ് രണ്ട് സുജൂദ് ചെയ്യട്ടെ. അവൻ അഞ്ച് നമസ്കരിച്ചിരുന്നുവെങ്കിൽ ആ സുജൂദുകൾ അവന്റെ നമസ്കാരത്തെ ഇരട്ടയാക്കും; നാല് തികച്ചതായിരുന്നുവെങ്കിൽ അവ പിശാചിനെ നിന്ദിക്കുന്നതാകും.”
റഫറൻസ്: സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 571.
ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ: മൂന്നോ നാലോ എന്ന് സംശയിച്ചാൽ കുറഞ്ഞ എണ്ണമായ മൂന്ന് എന്ന് ഉറപ്പിച്ച് ഒരു റക്അത്ത് കൂടി നമസ്കരിക്കുക. അവസാനത്തെ അത്തഹിയ്യാത്തിന് ശേഷം സലാമിന് മുമ്പ് സഹ്‌വിന്റെ രണ്ട് സുജൂദ് ചെയ്യുക. ശാഫിഈ മദ്ഹബ് ഈ ഹദീസിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് “ഉറപ്പിനെ അവലംബിക്കുക” എന്ന നിയമം സ്വീകരിച്ചത്.
സഹ്‌വിന്റെ സുജൂദ് ചെയ്യേണ്ട സന്ദർഭങ്ങൾ (ശാഫിഈ മദ്ഹബ്)
- അബ്ആള് സുന്നത്തുകൾ വിട്ടുപോയാൽ: ഒന്നാമത്തെ അത്തഹിയ്യാത്ത്, അതിലെ ഇരുത്തം, സുബ്ഹിലെയും റമദാനിലെ രണ്ടാം പകുതിയിലെ വിത്റിലെയും ഖുനൂത്ത് എന്നിവ പോലുള്ളവ.
- റക്അത്തുകളുടെ എണ്ണത്തിൽ സംശയം വന്നാൽ: കുറഞ്ഞതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി പൂർത്തിയാക്കി സുജൂദ് ചെയ്യുക.
- മറന്ന് ഒരു പ്രവൃത്തി കൂട്ടിയാൽ: ഒരു അധിക റക്അത്ത്, അധിക റുകൂഅ്, അധിക സുജൂദ് പോലുള്ളവ.
- മറന്ന് അല്പം സംസാരിച്ചുപോയാൽ: ദുൽയദൈനി (റ)യുടെ സംഭവത്തിലെന്നപോലെ.
ശ്രദ്ധിക്കുക: ഫാതിഹ, റുകൂഅ്, സുജൂദ് പോലുള്ള ഒരു ഫർള് (റുക്ന്) വിട്ടുപോയാൽ സഹ്‌വിന്റെ സുജൂദ് മാത്രം മതിയാകില്ല. ആ റുക്ന് തിരിച്ച് ചെയ്യുകയോ ആ റക്അത്ത് വീണ്ടും നിർവ്വഹിക്കുകയോ വേണം; പിന്നീട് സഹ്‌വിന്റെ സുജൂദും ചെയ്യുക. റുകൂഇലെ തസ്ബീഹ് പോലുള്ള ചെറിയ സുന്നത്തുകൾ (ഹൈആത്ത്) വിട്ടുപോയാൽ സുജൂദ് ആവശ്യമില്ല.
എങ്ങനെ ചെയ്യണം?
- അവസാനത്തെ അത്തഹിയ്യാത്തും സ്വലാത്തും ദുആയും പൂർത്തിയാക്കുക.
- സലാം വീട്ടുന്നതിന് മുമ്പ് സഹ്‌വിന്റെ സുജൂദ് ചെയ്യുന്നു എന്ന് മനസ്സിൽ കരുതുക.
- തക്ബീർ ചൊല്ലി സാധാരണ സുജൂദ് പോലെ ഒരു സുജൂദ് ചെയ്യുക.
- തക്ബീർ ചൊല്ലി ഇരിക്കുക, വീണ്ടും തക്ബീർ ചൊല്ലി രണ്ടാമത്തെ സുജൂദ് ചെയ്യുക.
- തക്ബീർ ചൊല്ലി ഇരുന്ന ശേഷം സലാം വീട്ടുക. അത്തഹിയ്യാത്ത് വീണ്ടും ഓതേണ്ടതില്ല.
സുജൂദിൽ എന്ത് ചൊല്ലണം?
സാധാരണ സുജൂദിലേതുപോലെ “സുബ്ഹാന റബ്ബിയൽ അഅ്ലാ” എന്ന് ചൊല്ലാം; രണ്ട് സുജൂദിനിടയിൽ “റബ്ബിഗ്ഫിർലീ” എന്നും.
سُبْحَانَ رَبِّيَ الْأَعْلَى
ഉച്ചാരണം: സുബ്ഹാന റബ്ബിയൽ അഅ്ലാ.
അർത്ഥം: അത്യുന്നതനായ എന്റെ രക്ഷിതാവ് എത്ര പരിശുദ്ധൻ.
ചില ഫിഖ്ഹ് ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ സഹ്‌വിന്റെ സുജൂദിൽ “സുബ്ഹാന മൻ ലാ യനാമു വലാ യസ്ഹൂ” (ഉറങ്ങുകയോ മറക്കുകയോ ചെയ്യാത്തവൻ എത്ര പരിശുദ്ധൻ) എന്ന് ചൊല്ലുന്നത് നല്ലതാണെന്ന് പറയുന്നുണ്ട്. അർത്ഥം നല്ലതാണെങ്കിലും ഇതിന് ഹദീസിൽ അടിസ്ഥാനം കണ്ടെത്താനായിട്ടില്ലെന്ന് ഹാഫിള് ഇബ്നു ഹജർ (റ) “അത്തൽഖീസുൽ ഹബീർ” എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ ഇത് നബിവചനമായി പരിചയപ്പെടുത്തരുത്.
ജമാഅത്തിൽ നമസ്കരിക്കുമ്പോൾ
- ഇമാമിന് മറവി സംഭവിച്ചാൽ പുരുഷന്മാർ “സുബ്ഹാനല്ലാഹ്” എന്ന് പറഞ്ഞ് ഓർമ്മിപ്പിക്കണം; സ്ത്രീകൾ കൈ കൊട്ടി ശ്രദ്ധ ക്ഷണിക്കണം (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 1203).
- ഇമാം സഹ്‌വിന്റെ സുജൂദ് ചെയ്താൽ പിന്നിലുള്ളവരും കൂടെ ചെയ്യണം; ഇമാമിന്റെ മറവിയുടെ കാരണം അവർക്ക് അറിയില്ലെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തെ പിന്തുടരണം.
- ഇമാമിന്റെ പിന്നിൽ നമസ്കരിക്കുമ്പോൾ മഅ്മൂമിന് മാത്രം സംഭവിക്കുന്ന ചെറിയ മറവികൾ ഇമാം വഹിക്കുമെന്നാണ് ശാഫിഈ മദ്ഹബിലെ വീക്ഷണം.
- വൈകി ജമാഅത്തിൽ ചേർന്നയാൾ (മസ്ബൂഖ്) ഇമാമിനോടൊപ്പം സുജൂദ് ചെയ്ത ശേഷം ബാക്കി റക്അത്തുകൾ പൂർത്തിയാക്കി, സ്വന്തം നമസ്കാരത്തിന്റെ അവസാനത്തിലും സുജൂദ് ആവർത്തിക്കണമെന്നാണ് മദ്ഹബിലെ പ്രബലാഭിപ്രായം.
ഒരു ഉദാഹരണം: അസ്ർ നമസ്കാരത്തിൽ
ഹംസ അസ്ർ നമസ്കരിക്കുകയാണ്. രണ്ടാമത്തെ റക്അത്തിന് ശേഷം അത്തഹിയ്യാത്തിന് ഇരിക്കാതെ നേരെ എഴുന്നേറ്റുപോയി. നിവർന്ന് നിന്ന ശേഷമാണ് ഓർമ്മ വന്നത്. അയാൾ തിരിച്ചിരിക്കാതെ നമസ്കാരം തുടർന്നു. നാലാമത്തെ റക്അത്തിൽ “ഇത് മൂന്നാമത്തേതാണോ നാലാമത്തേതാണോ” എന്ന് സംശയം വന്നു. ഉറപ്പുള്ള മൂന്നിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഒരു റക്അത്ത് കൂടി നമസ്കരിച്ചു. അവസാനത്തെ അത്തഹിയ്യാത്തും സ്വലാത്തും കഴിഞ്ഞ് സലാമിന് മുമ്പ് രണ്ട് സുജൂദ് ചെയ്തു – രണ്ട് മറവികൾക്കും കൂടി രണ്ട് സുജൂദ് മതി. പിന്നീട് സലാം വീട്ടി. അയാളുടെ നമസ്കാരം പൂർണ്ണമാണ്, ഇൻശാ അല്ലാഹ്.
മറ്റൊരു ഉദാഹരണം: സുബ്ഹിന് ഇമാമായി നിന്ന ഒരാൾ രണ്ടാമത്തെ റക്അത്തിലെ ഇഅ്തിദാലിൽ ഖുനൂത്ത് ഓതാൻ മറന്ന് നേരെ സുജൂദിലേക്ക് പോയി. സുജൂദിൽ എത്തിയ ശേഷമാണ് ഓർമ്മ വന്നത്. ശാഫിഈ മദ്ഹബ് പ്രകാരം അദ്ദേഹം ഖുനൂത്തിനായി തിരിച്ച് എഴുന്നേൽക്കേണ്ടതില്ല; നമസ്കാരം തുടർന്ന്, അവസാനത്തെ അത്തഹിയ്യാത്തിന് ശേഷം സലാമിന് മുമ്പ് സഹ്‌വിന്റെ രണ്ട് സുജൂദ് ചെയ്താൽ മതി. പിന്നിലുള്ളവരും കൂടെ സുജൂദ് ചെയ്യും.
വസ്‌വാസിന് അടിമപ്പെടരുത്
ചിലർക്ക് എല്ലാ നമസ്കാരത്തിലും സംശയമാണ്. “വുളൂ ശരിയായോ? ഫാതിഹ ഓതിയോ?” എന്നിങ്ങനെ. ഇത്തരം അമിതമായ സംശയം പിശാചിന്റെ ഇടപെടലാണ്. ബാങ്കും ഇഖാമത്തും കഴിഞ്ഞാൽ പിശാച് വന്ന് നമസ്കരിക്കുന്നവന്റെ മനസ്സിൽ “അത് ഓർക്കുക, ഇത് ഓർക്കുക” എന്ന് പറഞ്ഞ് എത്ര നമസ്കരിച്ചുവെന്ന് അറിയാതാക്കുമെന്നും, അങ്ങനെ സംഭവിച്ചാൽ ഇരുന്നുകൊണ്ട് രണ്ട് സുജൂദ് ചെയ്യണമെന്നും നബി (സ്വ) പഠിപ്പിച്ചു (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 1231). നമസ്കാരത്തിൽ ശ്രദ്ധ കെടുത്തുന്ന “ഖിൻസബ്” എന്ന പിശാചിനെക്കുറിച്ച് പരാതിപ്പെട്ട ഉസ്മാനുബ്നു അബിൽ ആസ് (റ)വിനോട്, അത് തോന്നുമ്പോൾ അല്ലാഹുവിനോട് കാവൽ തേടി ഇടതുഭാഗത്തേക്ക് മൂന്ന് തവണ ചെറുതായി തുപ്പാൻ (ഊതാൻ) നബി (സ്വ) നിർദ്ദേശിച്ചു; അങ്ങനെ ചെയ്തപ്പോൾ അത് നീങ്ങിപ്പോയി (സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 2203). മുകളിലെ ഹദീസിൽ സഹ്‌വിന്റെ സുജൂദ് “പിശാചിനെ നിന്ദിക്കുന്നതാണ്” എന്ന് പറഞ്ഞത് ശ്രദ്ധിക്കുക. പതിവായി സംശയിക്കുന്നവർ അത് അവഗണിക്കണമെന്നും, നമസ്കാരം കഴിഞ്ഞതിന് ശേഷം വരുന്ന സംശയം പരിഗണിക്കേണ്ടതില്ലെന്നും പണ്ഡിതന്മാർ പഠിപ്പിക്കുന്നു. ഭക്തിയോടെ, മനസ്സാന്നിധ്യത്തോടെ നമസ്കരിക്കുന്നതാണ് മറവി കുറയ്ക്കാനുള്ള ഏറ്റവും നല്ല മാർഗ്ഗം. നമസ്കാരത്തിന് മുമ്പ് ഫോൺ സൈലന്റിലാക്കുക, ഓതുന്ന സൂറത്തുകളുടെ അർത്ഥം പഠിക്കുക, ധൃതി ഒഴിവാക്കി ഓരോ റുക്നിലും അടങ്ങിനിൽക്കുക – ഇവയെല്ലാം ശ്രദ്ധ വർദ്ധിപ്പിക്കും. നമസ്കാരശേഷമുള്ള ദിക്റുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനവും വായിക്കാം.
കേരളത്തിലെ പള്ളികളിൽ കാണുന്നത്
കേരളത്തിലെ മിക്ക പള്ളികളിലും ശാഫിഈ മദ്ഹബ് അനുസരിച്ചാണ് ജമാഅത്ത് നടക്കുന്നത്. സുബ്ഹിലെ ഖുനൂത്ത് ഇമാം മറന്നാൽ സലാമിന് മുമ്പ് സഹ്‌വിന്റെ സുജൂദ് ചെയ്യുന്നത് പലരും കണ്ടിട്ടുണ്ടാകും. എന്നാൽ ഹനഫീ മദ്ഹബ് പിന്തുടരുന്ന പള്ളികളിലോ ഗൾഫിലെ പല പള്ളികളിലോ ഇമാം ഒരു സലാം വീട്ടിയ ശേഷം സുജൂദ് ചെയ്യുന്നതും കാണാം. രണ്ടിനും ഹദീസുകളിൽ അടിസ്ഥാനമുള്ളതിനാൽ ഇമാമിനെ പിന്തുടരുകയാണ് വേണ്ടത്; അതിനെച്ചൊല്ലി തർക്കിക്കുകയോ നമസ്കാരം അസാധുവായെന്ന് പറയുകയോ ചെയ്യരുത്.
സാധാരണ കാണുന്ന പിഴവുകൾ
- റുക്ന് വിട്ടുപോയിട്ട് സുജൂദ് മാത്രം ചെയ്യൽ: റുകൂഅ് പോലുള്ളവ വിട്ടാൽ ആ കുറവ് പരിഹരിക്കാതെ നമസ്കാരം പൂർണ്ണമാകില്ല.
- ഇമാം സുജൂദ് ചെയ്യുമ്പോൾ പിന്തുടരാതിരിക്കൽ: ഇമാം സഹ്‌വിന്റെ സുജൂദ് ചെയ്താൽ മഅ്മൂമും കൂടെ ചെയ്യണം.
- ഉറക്കെ ശബ്ദമുണ്ടാക്കി ഓർമ്മിപ്പിക്കൽ: പുരുഷന്മാർ “സുബ്ഹാനല്ലാഹ്” പറഞ്ഞാൽ മതി; സംസാരിക്കരുത്.
- എല്ലാ സംശയത്തിനും സുജൂദ്: വസ്‌വാസ് സ്ഥിരമായവർ സംശയം അവഗണിക്കണം.
- നിവർന്ന് നിന്ന ശേഷം തിരിച്ചിരിക്കൽ: ഒന്നാമത്തെ അത്തഹിയ്യാത്ത് മറന്ന് പൂർണ്ണമായി നിവർന്ന് നിന്നാൽ തിരിച്ചിരിക്കേണ്ടതില്ല.
ചുരുക്കത്തിൽ
സഹ്‌വിന്റെ സുജൂദ് നമസ്കാരത്തിലെ കുറവുകൾ നികത്താനുള്ള അല്ലാഹുവിന്റെ കാരുണ്യമാണ്. ഒന്നാമത്തെ അത്തഹിയ്യാത്ത് പോലുള്ള സുന്നത്ത് വിട്ടുപോകുക, റക്അത്തിൽ സംശയിക്കുക, മറന്ന് എന്തെങ്കിലും കൂട്ടുക – ഇത്തരം സന്ദർഭങ്ങളിൽ സലാമിന് മുമ്പ് രണ്ട് സുജൂദ്. റുക്ന് വിട്ടുപോയാൽ അത് പരിഹരിക്കാതെ സുജൂദ് മാത്രം മതിയാകില്ല. സംശയം വന്നാൽ ഉറപ്പിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കുക.
ഒരു ചിന്ത
മറവി മനുഷ്യന്റെ സ്വഭാവമാണ്; അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രവാചകന് പോലും അത് സംഭവിച്ചു. എന്നാൽ അല്ലാഹു ആ കുറവിനെ രണ്ട് സുജൂദുകൾ കൊണ്ട് നികത്താനുള്ള വഴി തന്നു – അതും അവന്റെ മുന്നിലുള്ള ഏറ്റവും വിനയമുള്ള അവസ്ഥയിൽ. നമ്മുടെ തെറ്റുകൾക്കുള്ള പരിഹാരം അല്ലാഹുവിലേക്ക് കൂടുതൽ അടുക്കലാണെന്ന് ഈ സുജൂദ് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ (FAQ)
സഹ്‌വിന്റെ സുജൂദ് ചെയ്യാൻ മറന്നുപോയാൽ നമസ്കാരം ശരിയാകുമോ?
ശാഫിഈ മദ്ഹബിൽ ഇത് സുന്നത്താണ്. സലാം വീട്ടിയ ശേഷം ഉടനെ ഓർമ്മ വന്നാൽ (ദീർഘനേരം കഴിയാതെ) സുജൂദ് ചെയ്യാം. ചെയ്തില്ലെങ്കിലും നമസ്കാരം സാധുവാണ്.
തിലാവത്തിന്റെ സുജൂദും സഹ്‌വിന്റെ സുജൂദും ഒന്നാണോ?
അല്ല. സജ്ദയുടെ ആയത്ത് ഓതുകയോ കേൾക്കുകയോ ചെയ്യുമ്പോഴുള്ള ഒറ്റ സുജൂദാണ് തിലാവത്തിന്റേത്. നമസ്കാരത്തിലെ മറവി നികത്താൻ സലാമിന് മുമ്പ് ചെയ്യുന്ന രണ്ട് സുജൂദുകളാണ് സഹ്‌വിന്റേത്.
ഒന്നിലധികം മറവികൾ സംഭവിച്ചാൽ എത്ര സുജൂദ്?
ഒരു നമസ്കാരത്തിൽ എത്ര മറവികൾ സംഭവിച്ചാലും അവസാനം രണ്ട് സുജൂദ് മതി.
സുന്നത്ത് നമസ്കാരങ്ങളിലും സഹ്‌വിന്റെ സുജൂദ് ഉണ്ടോ?
അതെ. ഫർള് നമസ്കാരങ്ങൾ പോലെ റവാതിബ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള സുന്നത്ത് നമസ്കാരങ്ങളിലും ഇത് ബാധകമാണ്.
ഒന്നാമത്തെ അത്തഹിയ്യാത്ത് മറന്ന് എഴുന്നേറ്റാൽ തിരിച്ചിരിക്കണോ?
പൂർണ്ണമായി നിവർന്ന് നിന്ന ശേഷമാണ് ഓർമ്മ വന്നതെങ്കിൽ തിരിച്ചിരിക്കേണ്ടതില്ല; നമസ്കാരം തുടർന്ന് അവസാനം സഹ്‌വിന്റെ സുജൂദ് ചെയ്യുക. ഇബ്നു ബുഹൈന (റ)യുടെ ഹദീസ് ഇതിന് തെളിവാണ്. “നിവർന്ന് നിൽക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ഓർമ്മ വന്നാൽ ഇരിക്കട്ടെ; നിവർന്ന് നിന്നുപോയാൽ ഇരിക്കേണ്ടതില്ല, മറവിയുടെ രണ്ട് സുജൂദ് ചെയ്യട്ടെ” എന്ന് മുഗീറ (റ) നിവേദനം ചെയ്യുന്നു (സുനൻ അബീദാവൂദ് 1036, അൽബാനി: സ്വഹീഹ്).
നമസ്കാരം കഴിഞ്ഞ് കുറച്ച് കഴിഞ്ഞാണ് ഒരു റക്അത്ത് കുറഞ്ഞുവെന്ന് ഉറപ്പായതെങ്കിൽ?
ദീർഘനേരം കഴിയാതെ, സംസാരമോ മറ്റ് പ്രവൃത്തികളോ നീണ്ടുപോകാതെയാണ് ഓർമ്മ വന്നതെങ്കിൽ ദുൽയദൈനി (റ)യുടെ സംഭവത്തിലെന്നപോലെ ബാക്കി റക്അത്ത് പൂർത്തിയാക്കി സുജൂദ് ചെയ്യാം. ദീർഘനേരം കഴിഞ്ഞുപോയെങ്കിൽ നമസ്കാരം വീണ്ടും നിർവ്വഹിക്കണം.
അവലംബങ്ങൾ
- സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി: 401, 1203, 1224, 1226, 1229, 1231.
- സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം: 571, 572, 2203.
- സുനൻ അബീദാവൂദ്: 1036 (അൽബാനി: സ്വഹീഹ്).
- ഇബ്നു ഹജർ അൽഅസ്ഖലാനി, അത്തൽഖീസുൽ ഹബീർ.
- ഇമാം നവവി, അൽമജ്മൂഅ്; മിൻഹാജുത്ത്വാലിബീൻ (ശാഫിഈ വിധികൾ).