ളുഹാ നമസ്കാരം: പ്രഭാതത്തിലെ രണ്ട് റക്അത്തിന്റെ വലിയ പ്രതിഫലം

രാവിലെ ജോലിക്ക് ഇറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പോ കടയിലെ ഷട്ടർ ഉയർത്തിയ ശേഷമോ ഓഫീസിലെ ഇടവേളയിലോ അഞ്ചോ പത്തോ മിനിറ്റ് കണ്ടെത്താൻ നമുക്ക് പ്രയാസമില്ല. ആ ചുരുങ്ങിയ സമയത്ത് നിർവ്വഹിക്കാവുന്ന ഒരു സുന്നത്ത് നമസ്കാരമുണ്ട് – ളുഹാ നമസ്കാരം. കേരളത്തിൽ “ളുഹാ” എന്നും “ലുഹാ” എന്നും പറയാറുണ്ട്. പ്രഭാതത്തിൽ സൂര്യൻ ഉയർന്ന ശേഷം നിർവ്വഹിക്കുന്ന ഈ നമസ്കാരം നമ്മുടെ ശരീരത്തിന്റെ ഓരോ സന്ധിക്കും വേണ്ടിയുള്ള നന്ദിയാണെന്ന് നബി (സ്വ) പഠിപ്പിച്ചു. ഈ ലേഖനത്തിൽ ളുഹായുടെ സമയം, റക്അത്തുകളുടെ എണ്ണം, നിർവ്വഹിക്കുന്ന രീതി, ശ്രേഷ്ഠതകൾ എന്നിവ സ്വഹീഹായ ഹദീസുകളുടെ വെളിച്ചത്തിൽ വിശദീകരിക്കുന്നു. പ്രചാരത്തിലുള്ള ചില ദുർബല റിപ്പോർട്ടുകളെക്കുറിച്ചും സത്യസന്ധമായി പറയുന്നു.

ളുഹാ എന്നാൽ എന്ത്?

അറബിയിൽ “ളുഹാ” (الضحى) എന്നാൽ പൂർവ്വാഹ്നം, അഥവാ സൂര്യൻ ഉയർന്ന് പ്രകാശം പരന്ന സമയം. വിശുദ്ധ ഖുർആനിലെ തൊണ്ണൂറ്റിമൂന്നാം അധ്യായത്തിന്റെ പേരും “അള്ളുഹാ” എന്നാണ്; “പൂർവ്വാഹ്നം തന്നെയാണ് സത്യം” എന്ന സത്യവാചകത്തോടെയാണ് ആ അധ്യായം തുടങ്ങുന്നത്. ഈ സമയത്ത് നിർവ്വഹിക്കുന്ന ഐച്ഛിക നമസ്കാരത്തെയാണ് സ്വലാത്തുള്ളുഹാ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഇത് നിർബന്ധമല്ല, ശക്തമായ സുന്നത്താണ്.

360 സന്ധികൾക്കുള്ള സ്വദഖ

അബൂദർറ് (റ) നിവേദനം: നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “നിങ്ങളിൽ ഓരോരുത്തരുടെയും ഓരോ സന്ധിക്കും (എല്ലുകളുടെ ബന്ധത്തിനും) എല്ലാ പ്രഭാതത്തിലും ഒരു സ്വദഖ ബാധ്യതയുണ്ട്. ഓരോ തസ്ബീഹും സ്വദഖയാണ്, ഓരോ തഹ്മീദും സ്വദഖയാണ്, ഓരോ തഹ്‌ലീലും സ്വദഖയാണ്, ഓരോ തക്ബീറും സ്വദഖയാണ്, നന്മ കൽപ്പിക്കുന്നത് സ്വദഖയാണ്, തിന്മ വിലക്കുന്നത് സ്വദഖയാണ്. ഇതിനെല്ലാം പകരമായി ളുഹായുടെ സമയത്ത് നിർവ്വഹിക്കുന്ന രണ്ട് റക്അത്ത് മതിയാകും.”

റഫറൻസ്: സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 720; സുനൻ അബൂദാവൂദ് 1285 (സ്വഹീഹ് – അൽബാനി). ഒരു പുഞ്ചിരി പോലും സ്വദഖയാകുന്നതിനെക്കുറിച്ച് പുഞ്ചിരി സ്വദഖയാണ് എന്ന ലേഖനം കാണുക.

മനുഷ്യശരീരത്തിൽ 360 സന്ധികളുണ്ടെന്ന് മറ്റൊരു സ്വഹീഹായ ഹദീസിൽ നബി (സ്വ) വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട് (സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 1007). കൈവിരലുകൾ മടക്കാനും മുട്ടുകുത്താനും കഴുത്ത് തിരിക്കാനും കഴിയുന്നത് ഈ സന്ധികൾ കൊണ്ടാണ്. ദിവസവും രാവിലെ അവയ്ക്കോരോന്നിനും നന്ദിയായി സ്വദഖ കൊടുക്കുക എന്നത് നമുക്ക് അസാധ്യമാണ്. എന്നാൽ അല്ലാഹുവിന്റെ കാരുണ്യം നോക്കൂ: വെറും രണ്ട് റക്അത്ത് അതിനെല്ലാം പകരമാകുന്നു.

നബി (സ്വ)യുടെ വസ്വിയ്യത്ത്

അബൂഹുറൈറ (റ) പറയുന്നു: “എന്റെ ആത്മസുഹൃത്ത് (നബി (സ്വ)) എനിക്ക് മൂന്ന് കാര്യങ്ങൾ വസ്വിയ്യത്ത് ചെയ്തു: എല്ലാ മാസവും മൂന്ന് നോമ്പ്, ളുഹായുടെ രണ്ട് റക്അത്ത്, ഉറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് വിത്ർ.”

റഫറൻസ്: സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 1178; സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 721. ഈ വസ്വിയ്യത്തിലെ മൂന്നാമത്തെ കാര്യത്തെക്കുറിച്ച് വിത്ർ നമസ്കാരം വായിക്കാം.

അബുദ്ദർദാഅ് (റ)ക്കും നബി (സ്വ) ഇതേ മൂന്ന് കാര്യങ്ങൾ വസ്വിയ്യത്ത് ചെയ്തുവെന്നും ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന കാലം ഞാൻ അവ ഉപേക്ഷിക്കില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞുവെന്നും സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിമിലുണ്ട് (722). ഒരു സ്വഹാബിക്ക് മാത്രമുള്ള ഉപദേശമല്ല, ഉമ്മത്തിനുള്ള പൊതു ഉപദേശമായി പണ്ഡിതന്മാർ ഇതിനെ കാണുന്നു.

ളുഹാ നമസ്കാരത്തിന്റെ സമയം

സൂര്യൻ ഉദിച്ച് ഏകദേശം ഒരു കുന്തത്തിന്റെ ഉയരത്തിൽ എത്തുന്നത് മുതൽ (ഉദയത്തിന് ഏകദേശം 15–20 മിനിറ്റ് ശേഷം) ഉച്ചയ്ക്ക് സൂര്യൻ മധ്യത്തിൽ എത്തുന്നതിന് (ളുഹ്ർ ബാങ്കിന്) അൽപം മുമ്പ് വരെയാണ് ളുഹായുടെ സമയം. സൂര്യൻ ഉദിച്ചുയരുന്ന സമയത്തും ഉച്ചസമയത്ത് സൂര്യൻ നേരെ മുകളിൽ നിൽക്കുമ്പോഴും നമസ്കരിക്കുന്നത് നബി (സ്വ) വിലക്കിയിട്ടുണ്ട് (സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 831). അതിനാൽ ഈ രണ്ട് അറ്റങ്ങളും ഒഴിവാക്കണം.

ഏറ്റവും ഉത്തമമായ സമയം ചൂട് ശക്തമാകുന്ന പൂർവ്വാഹ്നമാണ്. സൈദുബ്നു അർഖം (റ) നിവേദനം: നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “ഒട്ടകക്കുട്ടികളുടെ കാലുകൾക്ക് (മണലിന്റെ) ചൂട് അനുഭവപ്പെടുമ്പോഴാണ് അവ്വാബീങ്ങളുടെ (അല്ലാഹുവിലേക്ക് ധാരാളം മടങ്ങുന്നവരുടെ) നമസ്കാരം.”

റഫറൻസ്: സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 748.

നമ്മുടെ നാട്ടിലെ സമയക്രമത്തിൽ പറഞ്ഞാൽ, രാവിലെ ഏകദേശം ഒമ്പത് മണി മുതൽ പതിനൊന്നര വരെയുള്ള സമയം ഏറ്റവും നല്ലതാണ്. എങ്കിലും നേരത്തെ ജോലിക്ക് പോകുന്നവർക്ക് ഉദയത്തിന് ശേഷം സമയം ആയ ഉടനെ നിർവ്വഹിക്കാം.

എത്ര റക്അത്ത്?

ളുഹായുടെ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ എണ്ണം രണ്ട് റക്അത്താണ്; മുകളിലെ ഹദീസുകൾ അതിന് തെളിവാണ്. ആഇശ (റ) പറയുന്നു: “നബി (സ്വ) ളുഹാ നമസ്കാരം നാല് റക്അത്ത് നിർവ്വഹിക്കുമായിരുന്നു; അല്ലാഹു ഉദ്ദേശിച്ചത്ര വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുമായിരുന്നു.”

റഫറൻസ്: സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 719.

മക്കാവിജയ ദിവസം ഉമ്മുഹാനിഅ് (റ)യുടെ വീട്ടിൽ വെച്ച് നബി (സ്വ) കുളിച്ച ശേഷം എട്ട് റക്അത്ത് നമസ്കരിച്ചുവെന്നും, അത്ര ലഘുവായ നമസ്കാരം ഞാൻ കണ്ടിട്ടില്ല, എന്നാൽ റുകൂഉം സുജൂദും പൂർണ്ണമായി നിർവ്വഹിച്ചിരുന്നു എന്നും അവർ പറയുന്നു.

റഫറൻസ്: സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 1176.

ശാഫിഈ മദ്ഹബിൽ (കേരളത്തിലെ ഭൂരിപക്ഷം പിന്തുടരുന്ന മദ്ഹബ്) ളുഹായുടെ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ എണ്ണം രണ്ടും, ഏറ്റവും പൂർണ്ണമായത് എട്ടുമാണെന്നാണ് പ്രബലമായ അഭിപ്രായം. ഓരോ രണ്ട് റക്അത്തിലും സലാം വീട്ടുന്നതാണ് ഉത്തമം.

നിർവ്വഹിക്കുന്ന രീതി

• വുളൂ എടുത്ത് ഖിബ്‌ലയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ് നിൽക്കുക.
• ളുഹായുടെ രണ്ട് റക്അത്ത് സുന്നത്ത് നമസ്കരിക്കുന്നു എന്ന് മനസ്സിൽ നിയ്യത്ത് ചെയ്യുക. (“ഉസ്വല്ലീ സുന്നത്തള്ളുഹാ റക്അതൈനി ലില്ലാഹി തആലാ” എന്ന് നാവുകൊണ്ട് പറയുന്ന പതിവ് നമ്മുടെ നാട്ടിലുണ്ട്; നിയ്യത്തിന്റെ സ്ഥാനം ഹൃദയമാണ്.)
• സാധാരണ സുന്നത്ത് നമസ്കാരം പോലെ ഫാതിഹയും ഒരു സൂറത്തും ഓതി രണ്ട് റക്അത്ത് പൂർത്തിയാക്കി സലാം വീട്ടുക.
• സമയവും സൗകര്യവും ഉണ്ടെങ്കിൽ രണ്ട് വീതം നാലോ ആറോ എട്ടോ ആക്കാം.

ളുഹായിൽ അശ്ശംസും അള്ളുഹായും ഓതുന്ന പതിവ് പലയിടത്തുമുണ്ട്. ഇത് നല്ലതാണെങ്കിലും ഇന്ന സൂറത്ത് തന്നെ ഓതണമെന്ന് സ്വഹീഹായ ഹദീസിൽ നിർദ്ദേശമില്ല; അറിയാവുന്ന ഏത് സൂറത്തും ഓതാം.

ദുർബല റിപ്പോർട്ടുകൾ: സത്യസന്ധമായ ഒരു കുറിപ്പ്

ളുഹായുടെ ശ്രേഷ്ഠതയായി പ്രചരിക്കുന്ന ചില റിപ്പോർട്ടുകളുടെ നിലവാരം അറിഞ്ഞിരിക്കുന്നത് നല്ലതാണ്:

• “ആരെങ്കിലും ളുഹാ പന്ത്രണ്ട് റക്അത്ത് നമസ്കരിച്ചാൽ അവന് സ്വർഗത്തിൽ സ്വർണം കൊണ്ട് ഒരു കൊട്ടാരം പണിയും” – ജാമിഉത്തിർമിദി 473; ദാറുസ്സലാം ഇതിനെ ദുർബലമായി (ളഈഫ്) ഗ്രേഡ് ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
• “ളുഹായുടെ രണ്ട് റക്അത്ത് പതിവാക്കുന്നവന്റെ പാപങ്ങൾ കടലിലെ നുര പോലെയാണെങ്കിലും പൊറുക്കപ്പെടും” – ജാമിഉത്തിർമിദി 476; ദാറുസ്സലാം: ദുർബലം.
• “സുബ്ഹ് ജമാഅത്തായി നമസ്കരിച്ച് സൂര്യൻ ഉദിക്കുന്നത് വരെ ദിക്ർ ചെയ്തിരുന്ന് പിന്നീട് രണ്ട് റക്അത്ത് നമസ്കരിച്ചാൽ പൂർണ്ണമായ ഒരു ഹജ്ജിന്റെയും ഉംറയുടെയും പ്രതിഫലം” – ജാമിഉത്തിർമിദി 586. ഇതിന്റെ ഗ്രേഡിൽ പണ്ഡിതന്മാർക്കിടയിൽ അഭിപ്രായ വ്യത്യാസമുണ്ട്: തിർമിദി “ഹസൻ ഗരീബ്” എന്നും അൽബാനി “ഹസൻ” എന്നും പറഞ്ഞപ്പോൾ ദാറുസ്സലാം പതിപ്പ് ദുർബലമായി കാണുന്നു.

ഇവയൊന്നും ഇല്ലെങ്കിലും ളുഹായുടെ ശ്രേഷ്ഠതയ്ക്ക് സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിമിലെ 360 സന്ധികളുടെ ഹദീസ് തന്നെ ധാരാളം.

ആഇശ (റ)യുടെ ഒരു വാക്ക്

“നബി (സ്വ) ളുഹാ നമസ്കരിക്കുന്നത് ഞാൻ കണ്ടിട്ടില്ല, എന്നാൽ ഞാൻ അത് നമസ്കരിക്കുന്നു” എന്ന് ആഇശ (റ) പറഞ്ഞതായി ബുഖാരിയിലുണ്ട് (1128). ഇഷ്ടമുള്ള ഒരു കർമ്മം ജനങ്ങൾക്ക് നിർബന്ധമാക്കപ്പെടുമോ എന്ന് ഭയന്ന് നബി (സ്വ) ചിലപ്പോൾ അത് ഉപേക്ഷിക്കുമായിരുന്നുവെന്നും അതേ ഹദീസിൽ തന്നെ അവർ വിശദീകരിക്കുന്നു. അവർ കാണാത്ത സന്ദർഭങ്ങളിൽ നബി (സ്വ) നമസ്കരിച്ചതായി മറ്റ് സ്വഹാബികൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ ഈ വാക്ക് ളുഹാ സുന്നത്തല്ല എന്നതിന് തെളിവല്ല; മറിച്ച് ആഇശ (റ) തന്നെ അത് പതിവാക്കിയിരുന്നു.

സാധാരണ കാണുന്ന പിഴവുകൾ

• ഉദയസമയത്ത് തന്നെ നമസ്കരിക്കൽ: സൂര്യൻ ഉദിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ നമസ്കാരം വിലക്കപ്പെട്ടതാണ് (സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 831). സൂര്യൻ ഉയരുന്നത് വരെ (ഏകദേശം 15–20 മിനിറ്റ്) കാത്തിരിക്കുക.
• ളുഹായും ളുഹ്റും തമ്മിൽ മാറിപ്പോകൽ: ളുഹാ പൂർവ്വാഹ്നത്തിലെ ഐച്ഛിക നമസ്കാരമാണ്; ളുഹ്ർ ഉച്ചയ്ക്കുള്ള ഫർള് നമസ്കാരവും. പേരിലെ സാമ്യം കാരണം കുട്ടികൾക്ക് സംശയമുണ്ടാകാം.
• ദുർബല ഹദീസുകളെ മാത്രം ആശ്രയിക്കൽ: “സ്വർണക്കൊട്ടാരം”, “കടലിലെ നുര” തുടങ്ങിയ റിപ്പോർട്ടുകൾ ദുർബലമാണെന്ന് മുകളിൽ കണ്ടു. സ്വഹീഹായത് പ്രചരിപ്പിക്കുക.
• ഒരു ദിവസം എട്ട്, പിന്നെ ഒന്നുമില്ല: ആവേശത്തിൽ തുടങ്ങി പിന്നീട് ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിനെക്കാൾ നല്ലത് രണ്ട് റക്അത്ത് സ്ഥിരമായി ചെയ്യലാണ്.
• പ്രത്യേക “ളുഹാ ദുആ” നിർബന്ധമാണെന്ന് കരുതൽ: “അല്ലാഹുമ്മ ഇന്നള്ളുഹാഅ ളുഹാഉക…” എന്ന് തുടങ്ങുന്ന ദുആ നമ്മുടെ നാട്ടിലെ പല ദുആ പുസ്തകങ്ങളിലും കാണാം. ഇതിന് നബി (സ്വ)യിലേക്ക് എത്തുന്ന സ്ഥിരപ്പെട്ട സനദ് ഞങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല; പിൽക്കാല ഫിഖ്ഹ് ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ കാണുന്ന ദുആയായാണ് ഇത് അറിയപ്പെടുന്നത്. നമസ്കാരശേഷം സ്വന്തം ഭാഷയിൽ ഉപജീവനത്തിനും ബർക്കത്തിനും ദുആ ചെയ്യാം.
• സമയം കഴിഞ്ഞെന്ന് കരുതി ഉപേക്ഷിക്കൽ: പതിനൊന്ന് മണിക്ക് ശേഷവും ളുഹ്റിന് അൽപം മുമ്പ് വരെ സമയമുണ്ട്.

കേരളത്തിലെ ഒരു ദിവസത്തിന്റെ ഉദാഹരണം

കോഴിക്കോട് പോലുള്ള നഗരങ്ങളിൽ പൊതുവെ സൂര്യോദയം രാവിലെ ആറരയോടെയും ളുഹ്ർ പന്ത്രണ്ടരയോടെയുമാണ് (കൃത്യ സമയം ഓരോ ദിവസവും മാറും; പ്രാദേശിക നമസ്കാര സമയപ്പട്ടിക നോക്കുക). അങ്ങനെയെങ്കിൽ ഏകദേശം ആറേ മുക്കാൽ മുതൽ പന്ത്രണ്ട് മണി വരെ ളുഹാ നമസ്കരിക്കാം. സ്കൂൾ ബസ് പോയ ശേഷം ഒമ്പതരയ്ക്കോ, ഓഫീസിലെ പതിനൊന്ന് മണിയുടെ ചായ ഇടവേളയിലോ ഇത് എളുപ്പത്തിൽ ഉൾക്കൊള്ളിക്കാം. ഫോണിൽ ദിവസവും ഒരു റിമൈൻഡർ വെക്കുന്നത് ശീലം ഉറപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കും. പള്ളിക്കടുത്ത് കടയോ ഓഫീസോ ഉള്ളവർക്ക് രാവിലെ പള്ളിയിൽ കയറി രണ്ട് റക്അത്ത് നമസ്കരിക്കാം; വീട്ടിലുള്ളവർക്ക് പ്രഭാതത്തിലെ ജോലികൾക്കിടയിൽ ഒരു ചെറിയ ഇടവേള ഇതിനായി മാറ്റിവെക്കാം.

പതിവാക്കാൻ നാല് ഘട്ടങ്ങൾ

1. ആദ്യ ആഴ്ച: എല്ലാ ദിവസവും രണ്ട് റക്അത്ത് മാത്രം, ഒരു നിശ്ചിത സമയത്ത്.
2. രണ്ടാം ആഴ്ച: നമസ്കാരശേഷം ഒരു മിനിറ്റ് തസ്ബീഹും ദുആയും ചേർക്കുക.
3. ഒരു മാസത്തിന് ശേഷം: സൗകര്യമുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ രണ്ട് വീതം നാല് റക്അത്താക്കുക.
4. കുടുംബത്തോടൊപ്പം: അവധി ദിവസങ്ങളിൽ മക്കളെയും ഒപ്പം കൂട്ടി നമസ്കരിക്കുക.

തിരക്കുള്ളവർക്ക് ചില നിർദ്ദേശങ്ങൾ

• ഓഫീസിലുള്ളവർ: ചായ ഇടവേളയിൽ വുളൂ എടുത്ത് രണ്ട് റക്അത്ത് – അഞ്ച് മിനിറ്റ് മതി.
• വീട്ടമ്മമാർ: പ്രഭാതഭക്ഷണവും കുട്ടികളെ സ്കൂളിൽ അയക്കലും കഴിഞ്ഞ് ഒരു ദീർഘശ്വാസം എടുക്കുന്ന സമയം ളുഹായ്ക്ക് ഏറ്റവും യോജിച്ചതാണ്.
• കച്ചവടക്കാർ: കട തുറന്ന ശേഷം ആദ്യത്തെ തിരക്കിന് മുമ്പ് രണ്ട് റക്അത്ത് നമസ്കരിച്ച് ആ ദിവസത്തെ റിസ്ഖിൽ ബറകത്തിനായി ദുആ ചെയ്യുക.
• വിദ്യാർത്ഥികൾ: അവധി ദിവസങ്ങളിൽ എങ്കിലും പതിവാക്കുക; ചെറിയ പതിവാണ് വലിയ ശീലമാകുന്നത്. പരീക്ഷാക്കാലത്ത് പഠനത്തിനിടയിലെ ഒരു ഇടവേള ളുഹായ്ക്ക് നൽകുന്നത് മനസ്സിന് ശാന്തിയും ഉന്മേഷവും ഏകാഗ്രതയും നൽകും; പഠനത്തിൽ ബർക്കത്തിനായി ദുആയും ചെയ്യാം.

“കർമ്മങ്ങളിൽ അല്ലാഹുവിന് ഏറ്റവും ഇഷ്ടപ്പെട്ടത് കുറച്ചാണെങ്കിലും സ്ഥിരമായി ചെയ്യുന്നതാണ്” എന്ന് നബി (സ്വ) പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട് (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 6464). ദിവസവും രണ്ട് റക്അത്ത് സ്ഥിരമായി ചെയ്യുന്നത് ഇടയ്ക്കിടെ എട്ട് റക്അത്ത് ചെയ്യുന്നതിനെക്കാൾ നല്ലതാണ്.

ചുരുക്കത്തിൽ

ളുഹാ നമസ്കാരം നമ്മുടെ ശരീരത്തിലെ 360 സന്ധികൾക്കുള്ള ദൈനംദിന സ്വദഖയാണ്. കുറഞ്ഞത് രണ്ട് റക്അത്ത്, പൂർണ്ണമായത് എട്ട്; സമയം സൂര്യൻ ഉയർന്നത് മുതൽ ഉച്ചയ്ക്ക് അൽപം മുമ്പ് വരെ. പ്രചാരത്തിലുള്ള ദുർബല റിപ്പോർട്ടുകളെ ആശ്രയിക്കാതെ തന്നെ, സ്വഹീഹായ ഹദീസുകൾ ഈ നമസ്കാരത്തിന്റെ മഹത്വം വിളിച്ചോതുന്നു. ളുഹ്റിന് മുമ്പും ശേഷവുമുള്ള റവാത്തിബ് സുന്നത്തുകളെക്കുറിച്ചും തഹജ്ജുദ് നമസ്കാരത്തെക്കുറിച്ചും നമ്മുടെ മറ്റ് ലേഖനങ്ങൾ വായിക്കാം.

പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ (FAQ)

ളുഹാ നമസ്കാരം നിർബന്ധമാണോ?

അല്ല. ഇത് ശക്തമായ സുന്നത്താണ്. ഉപേക്ഷിച്ചാൽ കുറ്റമില്ല, എന്നാൽ വലിയ പ്രതിഫലം നഷ്ടപ്പെടും.

ളുഹായുടെ സമയം എപ്പോൾ തുടങ്ങും, എപ്പോൾ അവസാനിക്കും?

സൂര്യോദയത്തിന് ഏകദേശം 15–20 മിനിറ്റ് ശേഷം തുടങ്ങി, ളുഹ്റിന്റെ സമയം ആകുന്നതിന് അൽപം മുമ്പ് (ഏകദേശം 10 മിനിറ്റ്) അവസാനിക്കും.

ളുഹായും ഇശ്റാഖും ഒന്നാണോ?

ഉദയത്തിന് തൊട്ടുടനെ (സമയത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ) നിർവ്വഹിക്കുന്നതിനെ പലരും ഇശ്റാഖ് എന്ന് വിളിക്കുന്നു. പല പണ്ഡിതന്മാരും ഇത് ളുഹാ സമയത്തിന്റെ ആദ്യഭാഗം തന്നെയായി കാണുന്നു; മറ്റു ചിലർ വേറിട്ട നമസ്കാരമായി എണ്ണുന്നു.

സ്ത്രീകൾക്ക് വീട്ടിൽ ളുഹാ നമസ്കരിക്കാമോ?

തീർച്ചയായും. ഐച്ഛിക നമസ്കാരങ്ങൾ വീട്ടിൽ നിർവ്വഹിക്കുന്നതാണ് ഉത്തമം.

ളുഹാ നമസ്കാരം നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ ഖളാ വീട്ടണോ?

ളുഹാ സമയബന്ധിതമായ ഐച്ഛിക നമസ്കാരമാണ്; സമയം കഴിഞ്ഞാൽ ഖളാ വീട്ടണമെന്ന് നിർബന്ധമില്ല. ചില പണ്ഡിതർ ഖളാ വീട്ടൽ സുന്നത്താണെന്ന് പറയുന്നു. പ്രധാനം അടുത്ത ദിവസം മുതൽ പതിവ് തുടരലാണ്.

ജോലിസ്ഥലത്ത് നിന്ന് ലളിതമായി നമസ്കരിക്കാമോ?

അതെ. വൃത്തിയുള്ള സ്ഥലവും വുളൂവും മതി. ഉമ്മുഹാനിഅ് (റ) വിവരിച്ചത് പോലെ റുകൂഉം സുജൂദും പൂർണ്ണമാക്കി ലഘുവായി നമസ്കരിക്കാം.

ഒരു ചിന്ത

ഇന്ന് രാവിലെ കിടക്കയിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റതും, പല്ല് തേച്ചതും, പടികൾ ഇറങ്ങിയതും, ഫോൺ കൈയിലെടുത്തതും ഈ 360 സന്ധികൾ കൊണ്ടാണ്. ഒരു ദിവസം കാൽമുട്ടിനോ വിരലിനോ വേദന വരുമ്പോഴാണ് പലപ്പോഴും നാം ആ അനുഗ്രഹം തിരിച്ചറിയുന്നത്. വേദനയില്ലാത്ത ദിവസങ്ങളിൽ തന്നെ രണ്ട് റക്അത്ത് കൊണ്ട് നന്ദി പറയാൻ നബി (സ്വ) നമ്മെ പഠിപ്പിച്ചു. ആ നന്ദി നാളെ രാവിലെ മുതൽ തുടങ്ങാം.

അവലംബങ്ങൾ

• ഖുർആൻ: സൂറത്തുള്ളുഹാ (93).
• സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി: 1128, 1176, 1178, 6464.
• സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം: 719, 720, 721, 722, 748, 831, 1007.
• സുനൻ അബീദാവൂദ് 1285 (അൽബാനി: സ്വഹീഹ്).
• ജാമിഉത്തിർമിദി: 473 (ദാറുസ്സലാം: ളഈഫ്); 476 (ദാറുസ്സലാം: ളഈഫ്); 586 (തിർമിദി: ഹസൻ ഗരീബ്; അൽബാനി: ഹസൻ; ദാറുസ്സലാം: ളഈഫ്).