ബാങ്ക് കേൾക്കുമ്പോഴും ബാങ്കിന് ശേഷവുമുള്ള ദുആകൾ

കേരളത്തിലെ ഒരു ഗ്രാമത്തിൽ സുബ്ഹിന്റെ സമയത്ത് ഒന്ന് ശ്രദ്ധിച്ചുനോക്കൂ. ഇരുട്ടിൽ, അകലെയുള്ള പള്ളിയിൽ നിന്ന് ആദ്യം ഒരു ബാങ്ക്, പിന്നെ മറ്റൊരു പള്ളിയിൽ നിന്ന്, പിന്നെ മൂന്നാമതൊന്ന്. “അസ്സ്വലാതു ഖൈറുൻ മിനന്നൗം” – ഉറക്കത്തെക്കാൾ ഉത്തമം നമസ്കാരമാണ്. ദിവസവും അഞ്ച് തവണ നമ്മുടെ കാതുകളിൽ എത്തുന്ന ഈ വിളി, നമ്മളിൽ പലരും ശ്രദ്ധിക്കാതെ പോകുന്നു. ടിവി ശബ്ദം കുറയ്ക്കുന്നു എന്നതിനപ്പുറം പലപ്പോഴും ഒന്നും ചെയ്യുന്നില്ല.

എന്നാൽ ബാങ്ക് കേൾക്കുന്ന ആ രണ്ട്-മൂന്ന് മിനിറ്റ് ഒരു വലിയ അവസരമാണ്. ബാങ്കിന് ഉത്തരം നൽകുന്നതിനും ബാങ്കിന് ശേഷം ദുആ ചെയ്യുന്നതിനും നബി (സ്വ) വലിയ പ്രതിഫലങ്ങൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട് – സ്വർഗം, ശഫാഅത്ത്, പാപമോചനം.

1. ബാങ്കിന് ഉത്തരം നൽകുക

അബൂസഈദിൽ ഖുദ്‌രി (റ) നിവേദനം: നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “നിങ്ങൾ ബാങ്ക് കേട്ടാൽ മുഅദ്ദിൻ പറയുന്നത് പോലെ നിങ്ങളും പറയുക.”

റഫറൻസ്: സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 611.

ഉമറുബ്നുൽ ഖത്വാബ് (റ)വിന്റെ ഹദീസിൽ ഇതിന്റെ വിശദരൂപം വരുന്നു: മുഅദ്ദിൻ “അല്ലാഹു അക്ബർ” എന്ന് പറയുമ്പോൾ കേൾക്കുന്നയാളും “അല്ലാഹു അക്ബർ” എന്ന് പറയണം. ശഹാദത്തുകൾക്കും അങ്ങനെ തന്നെ. എന്നാൽ “ഹയ്യ അലസ്സ്വലാഹ്”, “ഹയ്യ അലൽ ഫലാഹ്” എന്ന് പറയുമ്പോൾ “ലാ ഹൗല വലാ ഖുവ്വത ഇല്ലാ ബില്ലാഹ്” എന്ന് പറയണം (ഈ ദിക്റിന്റെ അർത്ഥവും മറ്റ് സന്ദർഭങ്ങളും ലാ ഹൗല വലാ ഖുവ്വത ഇല്ലാ ബില്ലാഹ് എന്ന ലേഖനത്തിലുണ്ട്). ഇങ്ങനെ ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് ഉത്തരം നൽകുന്നയാൾ സ്വർഗത്തിൽ പ്രവേശിക്കും.

റഫറൻസ്: സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 385.

ഉത്തരം നൽകേണ്ട രീതി ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ

• അല്ലാഹു അക്ബർ → അല്ലാഹു അക്ബർ

• അശ്ഹദു അൻ ലാ ഇലാഹ ഇല്ലല്ലാഹ് → അശ്ഹദു അൻ ലാ ഇലാഹ ഇല്ലല്ലാഹ്

• അശ്ഹദു അന്ന മുഹമ്മദർ റസൂലുല്ലാഹ് → അശ്ഹദു അന്ന മുഹമ്മദർ റസൂലുല്ലാഹ്

• ഹയ്യ അലസ്സ്വലാഹ് → ലാ ഹൗല വലാ ഖുവ്വത ഇല്ലാ ബില്ലാഹ്

• ഹയ്യ അലൽ ഫലാഹ് → ലാ ഹൗല വലാ ഖുവ്വത ഇല്ലാ ബില്ലാഹ്

• അല്ലാഹു അക്ബർ → അല്ലാഹു അക്ബർ

• ലാ ഇലാഹ ഇല്ലല്ലാഹ് → ലാ ഇലാഹ ഇല്ലല്ലാഹ്

സുബ്ഹ് ബാങ്കിലെ “അസ്സ്വലാതു ഖൈറുൻ മിനന്നൗം” എന്നതിന് ചില പണ്ഡിതർ “സ്വദഖ്ത വ ബറർത” എന്ന് പറയാമെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; എന്നാൽ ഇത് നബി (സ്വ)യിൽ നിന്ന് സ്ഥിരപ്പെട്ടതല്ല. അതേ വാചകം ആവർത്തിക്കലാണ് ഹദീസിന്റെ പൊതുവായ അർത്ഥത്തോട് കൂടുതൽ യോജിക്കുന്നതെന്ന് പല പണ്ഡിതരും പറയുന്നു.

2. ശഹാദത്തിന് ശേഷം: റളീതു ബില്ലാഹി റബ്ബാ

أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، رَضِيتُ بِاللَّهِ رَبًّا، وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا، وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا

ഉച്ചാരണം: അശ്ഹദു അൻ ലാ ഇലാഹ ഇല്ലല്ലാഹു വഹ്ദഹു ലാ ശരീക ലഹു, വ അന്ന മുഹമ്മദൻ അബ്ദുഹു വ റസൂലുഹു, റളീതു ബില്ലാഹി റബ്ബൻ, വ ബിമുഹമ്മദിൻ റസൂലൻ, വ ബിൽഇസ്‌ലാമി ദീനാ.

അർത്ഥം: അല്ലാഹു അല്ലാതെ ആരാധ്യനില്ലെന്നും അവൻ ഏകനും പങ്കുകാരില്ലാത്തവനുമാണെന്നും, മുഹമ്മദ് (സ്വ) അവന്റെ അടിമയും ദൂതനുമാണെന്നും ഞാൻ സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നു. അല്ലാഹുവിനെ രക്ഷിതാവായും മുഹമ്മദ് (സ്വ)യെ ദൂതനായും ഇസ്‌ലാമിനെ ദീനായും ഞാൻ തൃപ്തിപ്പെട്ടു.

ശ്രേഷ്ഠത: മുഅദ്ദിനെ കേൾക്കുമ്പോൾ ഇത് പറയുന്നയാളുടെ പാപങ്ങൾ പൊറുക്കപ്പെടും.

റഫറൻസ്: സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 386 (സഅ്ദുബ്നു അബീവഖ്ഖാസ് (റ)).

3. ബാങ്ക് കഴിഞ്ഞാൽ: സ്വലാത്ത്

അബ്ദുല്ലാഹിബ്നു അംറ് (റ) നിവേദനം: നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “നിങ്ങൾ മുഅദ്ദിനെ കേട്ടാൽ അദ്ദേഹം പറയുന്നത് പോലെ പറയുക. പിന്നീട് എന്റെ മേൽ സ്വലാത്ത് ചൊല്ലുക; എന്റെ മേൽ ഒരു സ്വലാത്ത് ചൊല്ലുന്നവന് അല്ലാഹു പത്ത് സ്വലാത്ത് ചൊല്ലും. പിന്നീട് എനിക്ക് വേണ്ടി ‘വസീല’ ചോദിക്കുക. അത് സ്വർഗത്തിലെ ഒരു പദവിയാണ്; അല്ലാഹുവിന്റെ അടിമകളിൽ ഒരാൾക്ക് മാത്രമേ അത് ലഭിക്കൂ, അത് ഞാനായിരിക്കുമെന്ന് ഞാൻ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. ആരെങ്കിലും എനിക്ക് വേണ്ടി വസീല ചോദിച്ചാൽ അവന് എന്റെ ശഫാഅത്ത് ലഭിക്കും.”

റഫറൻസ്: സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 384.

സ്വലാത്തുൽ ഇബ്റാഹീമിയ്യ (നമസ്കാരത്തിൽ ചൊല്ലുന്ന സ്വലാത്ത്) ചൊല്ലുന്നതാണ് ഉത്തമം.

4. ബാങ്കിന് ശേഷമുള്ള ദുആ (വസീലയുടെ ദുആ)

اللَّهُمَّ رَبَّ هَٰذِهِ الدَّعْوَةِ التَّامَّةِ، وَالصَّلَاةِ الْقَائِمَةِ، آتِ مُحَمَّدًا الْوَسِيلَةَ وَالْفَضِيلَةَ، وَابْعَثْهُ مَقَامًا مَحْمُودًا الَّذِي وَعَدْتَهُ

ഉച്ചാരണം: അല്ലാഹുമ്മ റബ്ബ ഹാദിഹിദ്ദഅ്‌വതിത്താമ്മ, വസ്സ്വലാതിൽ ഖാഇമ, ആതി മുഹമ്മദനിൽ വസീലത വൽഫളീല, വബ്അസ്ഹു മഖാമൻ മഹ്മൂദനില്ലദീ വഅദ്തഹു.

അർത്ഥം: ഈ സമ്പൂർണ്ണമായ വിളിയുടെയും നിലനിൽക്കുന്ന നമസ്കാരത്തിന്റെയും രക്ഷിതാവായ അല്ലാഹുവേ, മുഹമ്മദ് (സ്വ)ക്ക് വസീലയും ശ്രേഷ്ഠതയും നൽകേണമേ. നീ വാഗ്ദാനം ചെയ്ത സ്തുത്യർഹമായ സ്ഥാനത്ത് (മഖാമൻ മഹ്മൂദ്) അവിടുത്തെ നിയോഗിക്കേണമേ.

ശ്രേഷ്ഠത: ജാബിറുബ്നു അബ്ദില്ലാഹ് (റ) നിവേദനം: ബാങ്ക് കേട്ട ശേഷം ഇത് ചൊല്ലുന്നവന് ഖിയാമത്ത് നാളിൽ എന്റെ ശഫാഅത്ത് ലഭിക്കും.

റഫറൻസ്: സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 614.

നമ്മുടെ നാട്ടിൽ ഈ ദുആയുടെ അവസാനം “ഇന്നക ലാ തുഖ്‌ലിഫുൽ മീആദ്” എന്ന് ചേർത്ത് ചൊല്ലുന്നത് കേൾക്കാറുണ്ട്. ഈ കൂട്ടിച്ചേർക്കൽ ബൈഹഖിയുടെ ഒരു രിവായത്തിലാണ് വന്നത്; സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരിയിലെ രൂപത്തിൽ ഇതില്ല. അൽബാനി ഉൾപ്പെടെയുള്ളവർ ഇത് “ശാദ്ദ്” (ഭൂരിഭാഗം നിവേദകർക്കും വിരുദ്ധം) ആണെന്ന് പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഇബ്നുബാസ്, ഇബ്നു ഉസൈമീൻ തുടങ്ങിയവർ ഇത് സ്വീകരിക്കാമെന്ന് പറഞ്ഞു. ബുഖാരിയിലെ രൂപം ചൊല്ലുന്നതാണ് ഏറ്റവും സുരക്ഷിതം.

5. ബാങ്കിനും ഇഖാമത്തിനും ഇടയിലെ ദുആ

അനസുബ്നു മാലിക് (റ) നിവേദനം: നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “ബാങ്കിനും ഇഖാമത്തിനും ഇടയിലുള്ള ദുആ തള്ളപ്പെടുകയില്ല.”

റഫറൻസ്: സുനൻ അബൂദാവൂദ് 521 (അൽബാനി സ്വഹീഹ്); ജാമിഉത്തിർമിദി 212 (ദാറുസ്സലാം സ്വഹീഹ്).

പള്ളിയിൽ ബാങ്കിന് ശേഷം സുന്നത്ത് നമസ്കരിച്ച്, ഇഖാമത്ത് വരെ ഇരിക്കുന്ന ആ ചെറിയ സമയം ദുആക്ക് ഉത്തരം ലഭിക്കുന്ന സുവർണ്ണ നിമിഷമാണ്. ഈ ഇടവേളയിലെ സുന്നത്ത് നമസ്കാരങ്ങൾ റവാത്തിബ് സുന്നത്ത് നമസ്കാരം എന്ന ലേഖനത്തിൽ വിശദീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഫോണിൽ നോക്കിയിരിക്കുന്നതിന് പകരം, നമ്മുടെ ആവശ്യങ്ങൾ അല്ലാഹുവിനോട് ചോദിക്കാൻ ആ സമയം ഉപയോഗിക്കാം. ജോലി, ആരോഗ്യം, മക്കളുടെ ഭാവി, രോഗികളായ ബന്ധുക്കൾ, മരിച്ചുപോയവരുടെ പാപമോചനം – എല്ലാം ചോദിക്കാം.

ബാങ്ക് കേൾക്കുമ്പോഴുള്ള മര്യാദകൾ

• സംസാരം നിർത്തി ബാങ്കിന് ശ്രദ്ധയോടെ ഉത്തരം നൽകുക.

• ടിവിയുടെയോ പാട്ടിന്റെയോ ശബ്ദം കുറയ്ക്കുക, സാധിക്കുമെങ്കിൽ നിർത്തുക.

• ബാങ്ക് കേട്ടാൽ നമസ്കാരത്തിന് തയ്യാറെടുക്കുക; പുരുഷന്മാർ പള്ളിയിലേക്ക് പോകാൻ ശ്രമിക്കുക.

• യാത്രയിലോ ജോലിസ്ഥലത്തോ ആണെങ്കിൽ മൊബൈലിലെ ബാങ്ക് ആപ്പ് ഉപയോഗിച്ച് സമയം അറിയുകയും മനസ്സിൽ ഉത്തരം നൽകുകയും ചെയ്യാം.

• കുട്ടികളെ ബാങ്കിന് ഉത്തരം നൽകാൻ ചെറുപ്പത്തിലേ പഠിപ്പിക്കുക.

“ഹയ്യ അലൽ ഫലാഹ്”: ഏത് വിജയം?

ബാങ്കിലെ ഏറ്റവും ചിന്തിപ്പിക്കുന്ന വാക്കാണ് “ഫലാഹ്” (വിജയം). ജോലിയിലെ പ്രമോഷനും പരീക്ഷയിലെ റാങ്കും ബിസിനസ്സിലെ ലാഭവുമാണ് നമ്മുടെ മനസ്സിലെ വിജയം. എന്നാൽ മുഅദ്ദിൻ ദിവസവും അഞ്ച് തവണ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത് മറ്റൊരു വിജയത്തെക്കുറിച്ചാണ്: “തീർച്ചയായും സത്യവിശ്വാസികൾ വിജയിച്ചിരിക്കുന്നു; അവർ തങ്ങളുടെ നമസ്കാരത്തിൽ ഭക്തിയുള്ളവരാണ്” (അൽ-മുഅ്മിനൂൻ 23:1–2). ആ വിളിക്ക് “അല്ലാഹുവിനെക്കൊണ്ടല്ലാതെ എനിക്ക് ഒരു കഴിവുമില്ല” എന്ന് മറുപടി നൽകുമ്പോൾ, ആ വിജയത്തിലേക്ക് നടക്കാനുള്ള ശക്തി പോലും അല്ലാഹുവിനോട് ചോദിക്കുകയാണ് നാം.

ഗൾഫിലും ബാങ്ക് കേൾക്കാത്ത നാടുകളിലും

ഗൾഫ് നാടുകളിൽ മാളുകളിലും ഓഫീസുകളിലും ബാങ്ക് കേൾക്കാമെങ്കിലും, തിരക്കിനിടയിൽ അത് ശ്രദ്ധിക്കാതെ പോകുന്നത് സാധാരണമാണ്. യൂറോപ്പിലും മറ്റും പഠിക്കുന്ന നമ്മുടെ കുട്ടികൾക്ക് ബാങ്ക് കേൾക്കാനുള്ള അവസരം തന്നെ കുറവാണ്. അത്തരം സ്ഥലങ്ങളിൽ നമസ്കാര സമയം അറിയിക്കുന്ന ആപ്പുകളിലെ ബാങ്ക് ശബ്ദം ഓണാക്കി വെക്കുന്നതും, സമയമായാൽ ചുരുങ്ങിയത് മനസ്സിൽ ബാങ്കിന്റെ വാചകങ്ങളും ശേഷമുള്ള ദുആയും ചൊല്ലുന്നതും ഈ ബന്ധം നിലനിർത്താൻ സഹായിക്കും. ബാങ്ക് കേൾക്കാത്ത നാട്ടിൽ വളരുന്ന കുട്ടികൾക്ക് വീട്ടിൽ വെച്ച് ബാങ്ക് വിളിച്ച് നമസ്കരിക്കുന്ന ശീലവും പഠിപ്പിക്കാം.

മുഅദ്ദിന്റെ ശ്രേഷ്ഠത

ബാങ്ക് വിളിക്കുന്നവർക്ക് വലിയ സ്ഥാനമുണ്ട്. “ഖിയാമത്ത് നാളിൽ ജനങ്ങളിൽ ഏറ്റവും നീണ്ട കഴുത്തുള്ളവർ മുഅദ്ദിനുകളായിരിക്കും” (സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 387). മുഅദ്ദിന്റെ ശബ്ദം എത്തുന്നിടത്തോളമുള്ള മനുഷ്യരും ജിന്നുകളും മറ്റെല്ലാ വസ്തുക്കളും ഖിയാമത്ത് നാളിൽ അദ്ദേഹത്തിന് വേണ്ടി സാക്ഷ്യം വഹിക്കുമെന്നും നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 609). ആട്ടിൻപറ്റവുമായി വിജനമായ സ്ഥലത്താണെങ്കിലും ബാങ്ക് വിളിച്ച് ശബ്ദം ഉയർത്താൻ അബൂസഈദ് (റ) ഉപദേശിച്ചത് ഈ ഹദീസിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ്. നമ്മുടെ മഹല്ലുകളിൽ വർഷങ്ങളായി പുലർച്ചെ എഴുന്നേറ്റ് ബാങ്ക് വിളിക്കുന്ന മുഅദ്ദിനുമാരെ ആദരിക്കാനും അവർക്ക് വേണ്ടി ദുആ ചെയ്യാനും നാം മറക്കരുത്.

സാധാരണ കാണുന്ന പിഴവുകൾ

• ബാങ്ക് സമയത്ത് സംസാരവും ചിരിയും തുടരൽ: ബാങ്കിന് ഉത്തരം നൽകാനുള്ള അവസരം അതോടെ നഷ്ടപ്പെടുന്നു.
• ബാങ്കിന് ശേഷം പള്ളിയിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങിപ്പോകൽ: ബാങ്ക് കഴിഞ്ഞ് ഒരാൾ പള്ളിയിൽ നിന്ന് പുറത്ത് പോകുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ “ഇയാൾ അബുൽ ഖാസിം (സ്വ)യോട് അനുസരണക്കേട് കാണിച്ചു” എന്ന് അബൂഹുറൈറ (റ) പറഞ്ഞു (സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 655). ന്യായമായ കാരണമില്ലാതെ അങ്ങനെ ചെയ്യരുത്.
• ഉച്ചാരണം വലിച്ചുനീട്ടൽ: “അല്ലാഹു അക്ബർ” എന്നതിലെ “ബ” നീട്ടി “അക്ബാർ” എന്നാക്കിയാൽ അർത്ഥം മാറുമെന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ബാങ്ക് വിളിക്കുന്നവരും ഉത്തരം നൽകുന്നവരും ഇത് ശ്രദ്ധിക്കണം.
• ദുആ ചൊല്ലാതെ ഫോൺ എടുക്കൽ: ബാങ്ക് കഴിഞ്ഞ ഉടനെ വാട്സ്ആപ്പിലേക്ക് പോകുന്നതിന് പകരം സ്വലാത്തും വസീലയുടെ ദുആയും ചൊല്ലാൻ അര മിനിറ്റ് മതി.
• ഉച്ചഭാഷിണിയുടെ അമിതമായ ശബ്ദം: ബാങ്ക് ഉച്ചത്തിൽ വിളിക്കേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ ബാങ്കല്ലാത്ത മറ്റ് പ്രഭാഷണങ്ങളും പരിപാടികളും ഉച്ചഭാഷിണിയിലൂടെ അയൽവാസികൾക്കും രോഗികൾക്കും ശല്യമാകുന്ന വിധം നീട്ടുന്നത് ഒഴിവാക്കണം; ഇതര മതസ്ഥർ ഇടകലർന്ന് ജീവിക്കുന്ന നമ്മുടെ നാട്ടിൽ ഇത് പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്.

ബാങ്ക്: ഒരു നാടിന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പ്

ബിലാൽ (റ) ആയിരുന്നു ഇസ്‌ലാമിലെ ആദ്യത്തെ മുഅദ്ദിൻ. ബാങ്കിന്റെ വാചകങ്ങൾ സ്വപ്നത്തിൽ കണ്ട അബ്ദുല്ലാഹിബ്നു സൈദ് (റ)യോട് “ബിലാലിനെ പഠിപ്പിക്കുക, അദ്ദേഹത്തിന് നിന്നേക്കാൾ ഉച്ചത്തിലുള്ള ശബ്ദമുണ്ട്” എന്ന് നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു (സുനൻ അബൂദാവൂദ് 499 – അൽബാനി ഹസൻ സ്വഹീഹ്). ഒരുകാലത്ത് അടിമയായിരുന്ന, മക്കയിലെ ചുട്ടുപൊള്ളുന്ന മണലിൽ കിടത്തി പീഡിപ്പിക്കപ്പെട്ട (സുനൻ ഇബ്നുമാജ 150 – ദാറുസ്സലാം ഹസൻ) ആ മനുഷ്യന്റെ ശബ്ദമാണ് ആദ്യമായി “അല്ലാഹു അക്ബർ” എന്ന് മദീനയുടെ ആകാശത്ത് മുഴക്കിയത്. ഇന്ന് ലോകത്തിന്റെ ഏതെങ്കിലും ഒരു ഭാഗത്ത് ഓരോ നിമിഷവും ബാങ്ക് മുഴങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

ബാങ്കിന് ഉത്തരം നൽകുമ്പോൾ നാം ആ മഹത്തായ ശൃംഖലയുടെ ഭാഗമാകുന്നു. “നമസ്കാരത്തിലേക്ക് വരൂ, വിജയത്തിലേക്ക് വരൂ” എന്ന വിളിക്ക് “അല്ലാഹു തരാതെ എനിക്ക് ഒരു കഴിവുമില്ല” എന്ന വിനയത്തോടെയുള്ള മറുപടി. ഈ ചെറിയ ദിക്റുകൾ ശീലമാക്കിയാൽ ദിവസവും അഞ്ച് തവണ നമ്മുടെ ഈമാൻ പുതുക്കപ്പെടും.

ചുരുക്കത്തിൽ

• ബാങ്ക് കേൾക്കുമ്പോൾ: മുഅദ്ദിൻ പറയുന്നത് ആവർത്തിക്കുക; ഹയ്യ അലസ്സ്വലാഹ്/ഫലാഹ്-ന് ലാ ഹൗല വലാ ഖുവ്വത ഇല്ലാ ബില്ലാഹ് (ബുഖാരി 611; മുസ്‌ലിം 385).

• ശഹാദത്തിന് ശേഷം: റളീതു ബില്ലാഹി റബ്ബൻ… (മുസ്‌ലിം 386) – പാപമോചനം.

• ബാങ്ക് കഴിഞ്ഞാൽ: സ്വലാത്ത് (മുസ്‌ലിം 384), പിന്നെ “അല്ലാഹുമ്മ റബ്ബ ഹാദിഹിദ്ദഅ്‌വതിത്താമ്മ…” (ബുഖാരി 614) – ശഫാഅത്ത്.

• ഇഖാമത്ത് വരെ: ധാരാളം ദുആ (അബൂദാവൂദ് 521; തിർമിദി 212).

ബാങ്കിന്റെ ഓരോ വാചകവും ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ട്, അർത്ഥം ഓർത്ത് ഉത്തരം നൽകുമ്പോൾ ആ രണ്ട് മിനിറ്റ് ഒരു ചെറിയ ഇബാദത്തായി മാറുന്നു.

ദിവസവും അഞ്ച് തവണ ശഫാഅത്ത് നേടാനുള്ള അവസരമാണിത്. ബാങ്ക് കേൾക്കുമ്പോൾ കയ്യിലുള്ള ജോലി അൽപം നിർത്തി ഉത്തരം നൽകുന്നത് ഈ ദിക്റിനോടുള്ള ആദരവിന്റെ അടയാളമാണ്.

പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ (FAQ)

ഒന്നിലധികം പള്ളികളിൽ നിന്ന് ബാങ്ക് കേട്ടാൽ എല്ലാത്തിനും ഉത്തരം നൽകണോ?

ആദ്യത്തേതിന് ഉത്തരം നൽകിയാൽ മതിയാകുമെന്ന് പല പണ്ഡിതരും പറയുന്നു. എല്ലാത്തിനും ഉത്തരം നൽകുന്നതും നല്ലതാണ്.

ടിവിയിലോ റേഡിയോയിലോ റെക്കോർഡ് ചെയ്ത ബാങ്ക് കേട്ടാൽ?

നമസ്കാര സമയത്ത് തത്സമയം പ്രക്ഷേപണം ചെയ്യുന്ന ബാങ്കിന് ഉത്തരം നൽകാമെന്ന് പല പണ്ഡിതരും പറയുന്നു. റെക്കോർഡ് ചെയ്തത് പിന്നീട് പ്ലേ ചെയ്യുന്നതിന് ഇത് ബാധകമല്ലെന്നാണ് പൊതുവെ അഭിപ്രായം.

വുളൂ ഇല്ലാത്തപ്പോഴോ ആർത്തവ സമയത്തോ ഉത്തരം നൽകാമോ?

അതെ. ബാങ്കിന് ഉത്തരം നൽകുന്നതും ദുആ ചെയ്യുന്നതും ദിക്റാണ്; അതിന് വുളൂ നിർബന്ധമില്ല.

ബാങ്കിന് ശേഷമുള്ള ദുആ കൈ ഉയർത്തി ചൊല്ലണോ?

ഈ ദുആയിൽ കൈ ഉയർത്തുന്നതിനെ കുറിച്ച് പ്രത്യേക നിർദ്ദേശം ഹദീസിലില്ല. സാധാരണ ദിക്ർ പോലെ ചൊല്ലാം.

ഇഖാമത്തിന് ഉത്തരം നൽകണോ?

ഇഖാമത്തിനും ബാങ്കിന് നൽകുന്നത് പോലെ ഉത്തരം നൽകാമെന്നാണ് ശാഫിഈ മദ്ഹബിന്റെ വീക്ഷണം. “ഖദ് ഖാമതിസ്സ്വലാഹ്” എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ “അഖാമഹല്ലാഹു വ അദാമഹാ” എന്ന് പറയണമെന്ന റിപ്പോർട്ട് (സുനൻ അബൂദാവൂദ് 528) ദുർബലമാണ് എന്ന് അൽബാനി വിലയിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്; അത് ചൊല്ലുന്നവർ അക്കാര്യം അറിഞ്ഞിരിക്കുക.

ഖുർആൻ ഓതിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ ബാങ്ക് കേട്ടാൽ?

ഓത്ത് നിർത്തി ബാങ്കിന് ഉത്തരം നൽകുകയും ദുആ ചൊല്ലുകയും ചെയ്ത ശേഷം ഓത്ത് തുടരുന്നതാണ് ഉത്തമമെന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ പറയുന്നു; ബാങ്കിന് ഉത്തരം നൽകാനുള്ള അവസരം അപ്പോൾ മാത്രമുള്ളതാണ്, ഓത്ത് പിന്നീടും തുടരാം.

അവലംബങ്ങൾ

• വിശുദ്ധ ഖുർആൻ: അൽ-മുഅ്മിനൂൻ 23:1–2.
• സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി: 609, 611, 614.
• സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം: 384, 385, 386, 387, 655.
• സുനൻ അബൂദാവൂദ്: 499 (അൽബാനി ഹസൻ സ്വഹീഹ്), 521 (അൽബാനി സ്വഹീഹ്), 528 (അൽബാനി ളഈഫ്).
• ജാമിഉത്തിർമിദി 212 (ദാറുസ്സലാം സ്വഹീഹ്); സുനൻ ഇബ്നുമാജ 150 (ദാറുസ്സലാം ഹസൻ).
• “ഇന്നക ലാ തുഖ്‌ലിഫുൽ മീആദ്” എന്ന കൂട്ടിച്ചേർക്കൽ: ബൈഹഖി, അസ്സുനനുൽ കുബ്റാ.