സന്തോഷം ഉണ്ടാകാനുള്ള ദുആകളും ദിക്റുകളും

ഇന്ന് മനുഷ്യൻ ഏറ്റവും കൂടുതൽ അന്വേഷിച്ചു നടക്കുന്നത് സന്തോഷവും മനഃസമാധാനവുമാണ്. വലിയ ബാങ്ക് ബാലൻസും കൊട്ടാരം പോലുള്ള വീടുമുണ്ടായിട്ടും രാത്രി സമാധാനത്തോടെ ഉറങ്ങാൻ കഴിയാത്ത എത്രയോ പേർ നമുക്ക് ചുറ്റുമുണ്ട്. പണത്തിനോ പ്രശസ്തിക്കോ മാത്രമായി മനസ്സിന് ശാന്തി നൽകാൻ കഴിയില്ല എന്നതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ തെളിവാണിത്. ഇസ്‌ലാം സന്തോഷത്തെ എങ്ങനെ കാണുന്നു, നബി (സ്വ) പഠിപ്പിച്ച ദുആകൾ ഏതെല്ലാം, അവയുടെ ഹദീസ് പിൻബലം എത്രത്തോളമുണ്ട്, ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ സന്തോഷം നിലനിർത്താൻ എന്തെല്ലാം ശീലങ്ങൾ വേണം എന്നിവയാണ് ഈ ലേഖനം ചർച്ച ചെയ്യുന്നത്.

ജീവിതത്തിൽ സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടുകളും രോഗങ്ങളും കുടുംബപ്രശ്നങ്ങളും തൊഴിലില്ലായ്മയുമെല്ലാം വരും. അത്തരം ഘട്ടങ്ങളിൽ പ്രതീക്ഷ കൈവിടാതെ അല്ലാഹുവിലേക്ക് തിരിയാനും ഒപ്പം പ്രായോഗികമായി പ്രശ്നങ്ങളെ നേരിടാനുമാണ് ഇസ്‌ലാം പഠിപ്പിക്കുന്നത്.

ഇസ്‌ലാമിലെ സന്തോഷം: ഒരു കാഴ്ചപ്പാട്

“അല്ലാഹുവിന്റെ അനുഗ്രഹവും കാരുണ്യവും കൊണ്ട് – അതുകൊണ്ട് അവർ സന്തോഷിക്കട്ടെ; അവർ ശേഖരിക്കുന്നതിനേക്കാളെല്ലാം ഉത്തമമാണത്” (യൂനുസ് 10:58). സന്തോഷം നിഷിദ്ധമോ സംശയാസ്പദമോ അല്ല; അതിന്റെ ഉറവിടം ശരിയാകണം എന്നേ ഉള്ളൂ. “പുരുഷനോ സ്ത്രീയോ ആകട്ടെ, വിശ്വാസിയായിരിക്കെ സൽകർമ്മം ചെയ്യുന്നവർക്ക് നാം നല്ലൊരു ജീവിതം (ഹയാതൻ ത്വയ്യിബ) നൽകും” (അന്നഹ്ൽ 16:97). “ഹയാതൻ ത്വയ്യിബ” എന്നതിന് ഹലാലായ ഉപജീവനം എന്നും “ഖനാഅത്ത്” (ഉള്ളതിൽ തൃപ്തി) എന്നും ഉള്ള വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ മുൻഗാമികളിൽ നിന്ന് ഇമാം ത്വബരി ഉദ്ധരിക്കുന്നുണ്ട്. പ്രയാസങ്ങളില്ലാത്ത ജീവിതമല്ല, പ്രയാസങ്ങൾക്കിടയിലും തൃപ്തിയുള്ള ജീവിതമാണ് ഇവിടെ വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെടുന്നത് എന്ന് ഇതിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.

നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “വിശ്വാസിയുടെ കാര്യം അത്ഭുതകരം തന്നെ! അവന്റെ എല്ലാ കാര്യവും അവന് നന്മയാണ്. സന്തോഷം ലഭിച്ചാൽ അവൻ നന്ദി കാണിക്കുന്നു, അത് അവന് നന്മയാകുന്നു. പ്രയാസം വന്നാൽ ക്ഷമിക്കുന്നു, അതും അവന് നന്മയാകുന്നു” (സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 2999). ഇസ്‌ലാമിക കാഴ്ചപ്പാടിലെ സന്തോഷത്തിന്റെ അടിത്തറ ഈ ഹദീസാണ്: സാഹചര്യങ്ങൾ എന്തായാലും വിശ്വാസിക്ക് നഷ്ടമില്ല.

“സമ്പത്ത് എന്നത് വസ്തുക്കളുടെ ആധിക്യമല്ല; മനസ്സിന്റെ ഐശ്വര്യമാണ് യഥാർത്ഥ സമ്പത്ത്” (ബുഖാരി 6446). “നിങ്ങളിൽ ആരെങ്കിലും തന്റെ വീട്ടിൽ സുരക്ഷിതനായി, ശരീരത്തിൽ ആരോഗ്യത്തോടെ, ആ ദിവസത്തെ ഭക്ഷണവുമായി പ്രഭാതത്തിലെത്തിയാൽ ലോകം മുഴുവൻ അവന് ഒരുമിച്ചുകൂട്ടിക്കൊടുക്കപ്പെട്ടതുപോലെയാണ്” (തിർമിദി 2346 – ഹസൻ).

എന്തുകൊണ്ടാണ് നമ്മുടെ മനസ്സിലെ സന്തോഷം നഷ്ടപ്പെടുന്നത്?

പരിഹാരം തേടുന്നതിന് മുമ്പ് കാരണങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കണം. ആത്മീയ കാഴ്ചപ്പാടിൽ പ്രധാനമായും മൂന്ന് കാരണങ്ങൾ കാണാം:

• ദുനിയാവിനോടുള്ള അമിത സ്നേഹവും താരതമ്യവും: മറ്റുള്ളവരുടെ വീടും വാഹനവും കണ്ട് അതിനേക്കാൾ നേടണം എന്ന ആർത്തി മനസ്സിന്റെ സമാധാനം കെടുത്തുന്നു. നബി (സ്വ) ഒരു ലളിതമായ മരുന്ന് നിർദ്ദേശിച്ചു: “സമ്പത്തിലും രൂപത്തിലും നിങ്ങളേക്കാൾ ഉയർന്നവരെ കാണുമ്പോൾ നിങ്ങളേക്കാൾ താഴെയുള്ളവരെയും നോക്കുക” (മുസ്‌ലിം 2963). അല്ലാഹുവിന്റെ അനുഗ്രഹങ്ങളെ നിസ്സാരമാക്കാതിരിക്കാൻ അതാണ് ഏറ്റവും നല്ല വഴി എന്നും അതേ ഹദീസിലുണ്ട്.
• പാപങ്ങളുടെ ഭാരം: രഹസ്യമായും പരസ്യമായും ചെയ്യുന്ന തെറ്റുകൾ ഹൃദയത്തിൽ കറ വീഴ്ത്തുന്നു (അൽ-മുത്വഫ്ഫിഫീൻ 83:14). കുറ്റബോധം തീർക്കാൻ ആത്മാർത്ഥമായ തൗബയല്ലാതെ മറ്റൊരു വഴിയില്ല.
• അല്ലാഹുവുമായുള്ള ബന്ധം കുറയുന്നത്: നമസ്കാരവും ഖുർആനും മാറ്റിവെച്ച് മണിക്കൂറുകൾ സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ ചെലവിടുമ്പോൾ ഹൃദയത്തിന് പോഷണം നഷ്ടപ്പെടുന്നു.

ഇതോടൊപ്പം ഒരു കാര്യം വ്യക്തമായി പറയണം: വിഷാദരോഗവും (ഡിപ്രഷൻ) ഉത്കണ്ഠാരോഗവും ചിലപ്പോൾ ശാരീരിക-മാനസിക കാരണങ്ങളാൽ ഉണ്ടാകുന്ന രോഗങ്ങളാണ്; അത് ഈമാനിന്റെ കുറവിന്റെ അടയാളമല്ല. അതിന് ചികിത്സ തേടുന്നത് സുന്നത്തിന് എതിരുമല്ല. ഈ വിഷയം ആശങ്ക അകറ്റാനുള്ള ദിക്ർ എന്ന ലേഖനത്തിൽ വിശദമായി ചർച്ച ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

കേരളീയ സാഹചര്യം: “നാട്ടുകാർ എന്ത് പറയും?”

നമ്മുടെ നാട്ടിൽ സന്തോഷം കെടുത്തുന്ന ഒരു പ്രധാന ഘടകം സാമൂഹിക സമ്മർദ്ദമാണ്. ഗൾഫിൽ നിന്ന് വന്നയാളുടെ വീടിന്റെ വലിപ്പം, കല്യാണത്തിന്റെ പകിട്ട്, മക്കളുടെ റാങ്ക്, സ്വർണ്ണത്തിന്റെ തൂക്കം – എല്ലാം താരതമ്യത്തിന്റെ അളവുകോലുകളാണ്. കടം വാങ്ങി വീട് പണിയുകയും ആഡംബര കല്യാണം നടത്തുകയും പിന്നെ വർഷങ്ങളോളം ആ കടത്തിന്റെ ഭാരം ചുമക്കുകയും ചെയ്യുന്ന കുടുംബങ്ങൾ ധാരാളം. സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിമിലെ (2963) ഹദീസിലുള്ള “താഴെയുള്ളവരെ നോക്കുക” എന്ന നിർദ്ദേശം ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രസക്തമാണ്. കടം സന്തോഷത്തിന്റെ വലിയ ശത്രുവായതുകൊണ്ടാണ് നബി (സ്വ) കടഭാരത്തിൽ നിന്ന് പതിവായി കാവൽ തേടിയിരുന്നത് – താഴെയുള്ള ആദ്യത്തെ ദുആ ശ്രദ്ധിക്കുക. കടം വീടാനുള്ള ദുആകൾ കടം വീടാനുള്ള ദുആ എന്ന ലേഖനത്തിലുണ്ട്.

മനഃസമാധാനം നേടാൻ ഖുർആൻ പഠിപ്പിക്കുന്ന അത്ഭുതവഴി

“അറിയുക, അല്ലാഹുവിനെ ഓർക്കുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഹൃദയങ്ങൾ ശാന്തമാകുന്നത്” (അർറഅ്ദ് 13:28).

ഈ ആയത്തിലെ “ശാന്തമാകുക” (തത്വ്മഇന്നു) എന്ന വാക്ക് ഇളകിമറിയുന്ന ഒന്ന് സ്ഥിരത കൈവരിക്കുന്നതിനെയാണ് കുറിക്കുന്നത്. വിനോദങ്ങളിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന സന്തോഷം താൽക്കാലികമാണ്; അത് കഴിയുമ്പോൾ മനസ്സ് പഴയ അവസ്ഥയിലേക്ക് മടങ്ങുന്നു. ദിക്ർ നൽകുന്നത് ആവേശമല്ല, സ്ഥിരതയാണ്. പ്രയാസങ്ങൾ മാറാതെ നിൽക്കുമ്പോഴും “ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്കല്ല” എന്ന ബോധ്യം. ഹൃദയത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ഉടമയെ ഓർക്കുമ്പോഴാണ് അതിന് ശരിയായ വിശ്രമം ലഭിക്കുന്നത്.

ടെൻഷനും സങ്കടങ്ങളും മാറാൻ നബി (സ്വ) പഠിപ്പിച്ച ദുആകൾ

ഭയമോ ഉത്കണ്ഠയോ സങ്കടമോ വരുമ്പോൾ നബി (സ്വ) ചൊല്ലിയിരുന്ന പ്രാർത്ഥനകൾ, അവയുടെ ഉറവിടവും ഗ്രേഡും സഹിതം:

1. ദുഃഖം, ആധി, കടഭാരം എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള കാവൽ

اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْهَمِّ وَالْحَزَنِ، وَالْعَجْزِ وَالْكَسَلِ، وَالْبُخْلِ وَالْجُبْنِ، وَضَلَعِ الدَّيْنِ وَغَلَبَةِ الرِّجَالِ

ഉച്ചാരണം: അല്ലാഹുമ്മ ഇന്നീ അഊദു ബിക മിനൽ ഹമ്മി വൽ ഹസനി, വൽ അജ്സി വൽ കസലി, വൽ ബുഖ്‌ലി വൽ ജുബ്നി, വളലഇദ്ദൈനി വ ഗലബതിർരിജാൽ.

അർത്ഥം: അല്ലാഹുവേ, ആധിയിൽ നിന്നും ദുഃഖത്തിൽ നിന്നും, കഴിവുകേടിൽ നിന്നും അലസതയിൽ നിന്നും, പിശുക്കിൽ നിന്നും ഭീരുത്വത്തിൽ നിന്നും, കടഭാരത്തിൽ നിന്നും മനുഷ്യരുടെ അടിച്ചമർത്തലിൽ നിന്നും ഞാൻ നിന്നോട് കാവൽ തേടുന്നു.

റഫറൻസ്: സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 6369 – നബി (സ്വ) ഇത് ധാരാളമായി ചൊല്ലാറുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് അനസ് (റ).

“ഹമ്മ്” എന്നത് വരാനിരിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ആധിയും “ഹസൻ” കഴിഞ്ഞുപോയതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ദുഃഖവുമാണെന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ വേർതിരിക്കുന്നു. ഇതിനെ “രാവിലെയും വൈകുന്നേരവും” ചൊല്ലാനുള്ള ദുആയായി പരിചയപ്പെടുത്തുന്നത് അബൂഉമാമ (റ)വിന്റെ സംഭവം വിവരിക്കുന്ന അബൂദാവൂദ് 1555-ലെ റിപ്പോർട്ടിൽ നിന്നാണ്; അൽബാനി അത് ദുർബലമെന്ന് വിധിച്ചു. സമയം നിശ്ചയിക്കാതെ ധാരാളമായി ചൊല്ലുക എന്നതാണ് സ്വഹീഹായി സ്ഥിരപ്പെട്ടത്.

2. പ്രതിസന്ധിയിൽ: യാ ഹയ്യു യാ ഖയ്യൂം

يَا حَيُّ يَا قَيُّومُ بِرَحْمَتِكَ أَسْتَغِيثُ

ഉച്ചാരണം: യാ ഹയ്യു യാ ഖയ്യൂമു ബിറഹ്മതിക അസ്തഗീസ്.

അർത്ഥം: എന്നെന്നും ജീവിക്കുന്നവനേ, എല്ലാം നിയന്ത്രിച്ച് നിലനിർത്തുന്നവനേ, നിന്റെ കാരുണ്യം കൊണ്ട് ഞാൻ സഹായം തേടുന്നു.

റഫറൻസ്: ജാമിഉത്തിർമിദി 3524 – എന്തെങ്കിലും കാര്യം നബി (സ്വ)യെ വിഷമിപ്പിച്ചാൽ ഇത് പറയുമായിരുന്നു എന്ന് അനസ് (റ). ഇമാം തിർമിദി “ഗരീബ്” എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തി; അൽബാനി ഹസൻ എന്ന് വിധിച്ചു.

3. യൂനുസ് നബിയുടെ ദുആ (ആയത്തുൽ കരീമ)

لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ

ഉച്ചാരണം: ലാ ഇലാഹ ഇല്ലാ അൻത സുബ്ഹാനക ഇന്നീ കുൻതു മിനള്ളാലിമീൻ.

അർത്ഥം: നീയല്ലാതെ ആരാധ്യനില്ല, നീ എത്ര പരിശുദ്ധൻ! തീർച്ചയായും ഞാൻ അക്രമികളിൽ പെട്ടവനായിരിക്കുന്നു.

റഫറൻസ്: അൽ-അമ്പിയാഅ് 21:87; “ഒരു മുസ്‌ലിം ഏത് കാര്യത്തിനും ഇതുകൊണ്ട് പ്രാർത്ഥിച്ചാൽ അല്ലാഹു ഉത്തരം നൽകാതിരിക്കില്ല” (തിർമിദി 3505 – സ്വഹീഹ്).

കേരളത്തിൽ “ആയത്തുൽ കരീമ” എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ ദിക്ർ ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒരു ലക്ഷമോ ഒന്നേകാൽ ലക്ഷമോ തവണ കൂട്ടമായി ചൊല്ലുന്ന “ഖത്തം” ആയി നടക്കാറുണ്ട്. ഈ ദിക്റിന്റെ ശ്രേഷ്ഠത സ്വഹീഹാണ്; എന്നാൽ നിശ്ചിത എണ്ണങ്ങൾ ഹദീസിൽ വന്നതല്ല, അനുഭവത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പിൽക്കാലത്ത് രൂപപ്പെട്ടവയാണ്. വിശദമായി യൂനുസ് നബിയുടെ ദുആ എന്ന ലേഖനത്തിൽ.

ജീവിതത്തിൽ സന്തോഷം നിലനിർത്താനുള്ള ശീലങ്ങൾ

ദുആകളോടൊപ്പം ദിനചര്യയിലും ചില മാറ്റങ്ങൾ വേണം:

• ഇസ്തിഗ്ഫാർ: “അസ്തഗ്ഫിറുല്ലാഹ്” ഒഴിവുസമയങ്ങളിൽ പതിവാക്കുക. “ഇസ്തിഗ്ഫാർ പതിവാക്കുന്നവന് എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളിൽ നിന്നും അല്ലാഹു ആശ്വാസം നൽകും” എന്ന ഹദീസ് (അബൂദാവൂദ് 1518) അൽബാനി ദുർബലമെന്ന് വിധിച്ചതാണ്; അഹ്മദ് ശാകിർ അതിനെ സ്വഹീഹായി കണ്ടു. എന്നാൽ ഇസ്തിഗ്ഫാർ അനുഗ്രഹങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുമെന്ന് ഖുർആൻ തന്നെ പറയുന്നു (നൂഹ് 71:10-12). വിശദമായി ഇസ്തിഗ്ഫാർ എന്ന ലേഖനത്തിൽ.
• സ്വലാത്ത്: “എന്റെ പ്രാർത്ഥന മുഴുവൻ അങ്ങയ്ക്കുള്ള സ്വലാത്താക്കാം” എന്ന് ഉബയ്യുബ്നു കഅ്ബ് (റ) പറഞ്ഞപ്പോൾ “എങ്കിൽ നിന്റെ ആധികൾക്ക് അത് മതിയാകും, നിന്റെ പാപം പൊറുക്കപ്പെടും” എന്ന് നബി (സ്വ) പറഞ്ഞതായി തിർമിദി 2457-ൽ ഉണ്ട്. തിർമിദിയും അൽബാനിയും ഹസൻ എന്ന് വിധിച്ചപ്പോൾ ദാറുസ്സലാം പതിപ്പ് ദുർബലമായി രേഖപ്പെടുത്തി.
• ശുക്ർ (നന്ദി): “നിങ്ങൾ നന്ദി കാണിച്ചാൽ ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വർദ്ധിപ്പിച്ചുതരും” (ഇബ്റാഹീം 14:7). ദിവസവും രാത്രി മൂന്ന് അനുഗ്രഹങ്ങൾ എണ്ണി “അൽഹംദുലില്ലാഹ്” പറയുന്നത് ലളിതവും ഫലപ്രദവുമായ ശീലമാണ്. കൂടുതൽ ശുക്റിന്റെ ദിക്റുകൾ എന്ന ലേഖനത്തിൽ.
• ശുഭപ്രതീക്ഷ: “നല്ല ശകുനം – നല്ല വാക്ക് – എനിക്ക് ഇഷ്ടമാണ്” എന്ന് നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു (ബുഖാരി 5756). അശുഭചിന്തകളെ തള്ളി നല്ലത് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത് സുന്നത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.
• മറ്റുള്ളവർക്ക് സന്തോഷം നൽകുക: “സഹോദരന്റെ മുഖത്ത് നോക്കി പുഞ്ചിരിക്കുന്നത് നിനക്ക് സ്വദഖയാണ്” (തിർമിദി 1956 – ഹസൻ). സന്തോഷം പങ്കിടുമ്പോൾ കുറയുന്നില്ല, വർദ്ധിക്കുന്നു.
• ഖുർആൻ: ദിവസവും ഒരു പേജെങ്കിലും അർത്ഥമറിഞ്ഞ് ഓതാൻ സമയം കണ്ടെത്തുക.

സന്തോഷത്തിനുള്ള ഒരു ദൈനംദിന ക്രമം

1. സുബ്ഹിന് ശേഷം: പ്രഭാത ദിക്റുകൾ, ഹമ്മ്-ഹസൻ ദുആ; ആ ദിവസം ചെയ്യാനുള്ള ഒരു നല്ല കാര്യം മനസ്സിൽ നിശ്ചയിക്കുക. പ്രഭാത ദിക്റുകൾ രാവിലത്തെ ദിക്ർ എന്ന ലേഖനത്തിലുണ്ട്.
2. പകൽ: ജോലിക്കിടയിലെ ചെറിയ ഇടവേളകളിൽ ഇസ്തിഗ്ഫാറും സ്വലാത്തും. സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ മറ്റുള്ളവരുടെ “ഹൈലൈറ്റുകൾ” കണ്ട് സ്വന്തം ജീവിതത്തെ അളക്കാതിരിക്കാൻ സമയപരിധി വെക്കുക.
3. പ്രയാസമുള്ള നിമിഷം: “യാ ഹയ്യു യാ ഖയ്യൂം ബിറഹ്മതിക അസ്തഗീസ്”; സാധിക്കുമെങ്കിൽ രണ്ട് റക്അത്ത് നമസ്കാരം. നബി (സ്വ)യെ എന്തെങ്കിലും വിഷമിപ്പിച്ചാൽ അദ്ദേഹം നമസ്കാരത്തിലേക്ക് തിരിയുമായിരുന്നു (അബൂദാവൂദ് 1319 – ഹസൻ).
4. വൈകുന്നേരം: കുടുംബത്തോടൊപ്പം ഫോണില്ലാത്ത അൽപസമയം; ഒരാൾക്കെങ്കിലും സഹായമോ നല്ല വാക്കോ.
5. ഉറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ്: അന്നത്തെ മൂന്ന് അനുഗ്രഹങ്ങൾക്ക് അൽഹംദുലില്ലാഹ്; ആരോടും പകയില്ലാതെ, ഉറക്കത്തിന്റെ ദിക്റുകളോടെ കിടക്കുക.

ഈ ക്രമത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം ഒരു “പദ്ധതി” പാലിക്കലല്ല; ദിവസത്തിന്റെ ഓരോ ഘട്ടത്തിലും അല്ലാഹുവിനെ ഓർക്കാനുള്ള ചെറിയ കൊളുത്തുകൾ ഉണ്ടാക്കലാണ്. ആ ഓർമ്മയാണ് 13:28-ലെ “ശാന്തി”യിലേക്കുള്ള വഴി.

സാധാരണ പിഴവുകൾ

• ദുആകളെ “സന്തോഷത്തിനുള്ള മന്ത്രം” ആയി കാണുകയും പ്രശ്നത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ കാരണങ്ങൾ – കടം, ബന്ധങ്ങളിലെ തകർച്ച, രോഗം – അഭിസംബോധന ചെയ്യാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുക.
• എല്ലാ സങ്കടത്തെയും കണ്ണേറിലേക്കോ സിഹ്റിലേക്കോ ചേർത്ത് യോഗ്യതയില്ലാത്ത “ചികിത്സകരുടെ” പിന്നാലെ പോകുക.
• സന്തോഷിക്കുന്നത് തന്നെ കുറ്റമാണെന്ന് കരുതുക. അനുവദനീയമായ വിനോദവും കുടുംബത്തോടൊപ്പമുള്ള സമയവും ഇസ്‌ലാം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതാണ്. നബി (സ്വ) എപ്പോഴും പുഞ്ചിരിക്കുന്നവരായിരുന്നുവെന്ന് ആഇശ (റ) പറയുന്നു (ബുഖാരി 6092). പള്ളിമുറ്റത്ത് അബ്സീനിയക്കാർ കുന്തം കൊണ്ടുള്ള കളി പ്രദർശിപ്പിച്ചപ്പോൾ ആഇശ (റ)ക്ക് അത് കാണാൻ നബി (സ്വ) മറ നിന്നുകൊടുത്തു (ബുഖാരി 454). നിർദ്ദോഷമായ ആനന്ദം ദീനിന് എതിരല്ല എന്നതിന് ഇതിലും വ്യക്തമായ തെളിവില്ല.

ജീവിതത്തിലെ പ്രതിസന്ധികൾ നമ്മെ അല്ലാഹുവിലേക്ക് അടുപ്പിക്കാനുള്ള വഴികൾ കൂടിയാണ്. പരീക്ഷണങ്ങൾ വരുമ്പോൾ പതറാതെ സുജൂദിൽ വീഴുകയും ഒപ്പം പ്രായോഗിക പരിഹാരങ്ങൾ തേടുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് സമതുലിതമായ വിശ്വാസം.

പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ (FAQ)

സന്തോഷത്തിന് വേണ്ടി മാത്രമായി ഒരു പ്രത്യേക ദുആ ഉണ്ടോ?

“സന്തോഷം ലഭിക്കാൻ” എന്ന തലക്കെട്ടോടെ ഒരു പ്രത്യേക ദുആ സ്വഹീഹായി വന്നിട്ടില്ല. ആധിയും ദുഃഖവും നീക്കാനുള്ള ദുആകളും നന്ദിയുടെ ദിക്റുകളുമാണ് ആ ലക്ഷ്യം നിറവേറ്റുന്നത്. സ്വന്തം ഭാഷയിൽ മനസ്സ് തുറന്ന് ചോദിക്കുന്നതും ദുആ തന്നെ.

ഈ ദുആകൾ എത്ര തവണ ചൊല്ലണം?

നിശ്ചിത എണ്ണം ഇല്ല. പ്രയാസം വരുമ്പോഴും അല്ലാതെയും ധാരാളമായി ചൊല്ലുക. അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കി ചൊല്ലുന്നതാണ് എണ്ണത്തേക്കാൾ പ്രധാനം.

വിഷാദരോഗത്തിന് മരുന്ന് കഴിക്കുന്നത് തവക്കുലിന് എതിരാണോ?

അല്ല. “അല്ലാഹു ഒരു രോഗവും മരുന്നില്ലാതെ ഇറക്കിയിട്ടില്ല” എന്നും “ചികിത്സ തേടുക” എന്നും നബി (സ്വ) പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട് (അബൂദാവൂദ് 3855 – സ്വഹീഹ്). ദുആയും ചികിത്സയും ഒരുമിച്ച് പോകേണ്ടതാണ്.

ആയത്തുൽ കരീമ ലക്ഷം തവണ ചൊല്ലുന്ന ഖത്തം സുന്നത്താണോ?

ദിക്ർ പുണ്യമാണ്; എന്നാൽ ലക്ഷം പോലുള്ള നിശ്ചിത എണ്ണങ്ങൾക്ക് ഹദീസിൽ അടിസ്ഥാനമില്ല. അത് നിർബന്ധമോ സുന്നത്തോ ആണെന്ന് കരുതാതെ, ഹൃദയസാന്നിധ്യത്തോടെ ചൊല്ലുന്നതിനാണ് പ്രാധാന്യം. ഇക്കാര്യത്തിൽ കേരളത്തിലെ വിവിധ സംഘടനകൾക്കിടയിൽ വീക്ഷണവ്യത്യാസവുമുണ്ട്.

സന്തോഷം പങ്കുവെച്ചാൽ കണ്ണേറ് ഏൽക്കുമോ എന്ന ഭയം ശരിയാണോ?

“കണ്ണേറ് സത്യമാണ്” എന്ന് നബി (സ്വ) പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട് (ബുഖാരി 5740). എന്നാൽ അതിന്റെ പേരിൽ എല്ലാ സന്തോഷവും മറച്ചുവെക്കുകയോ ഓരോ ചെറിയ പ്രയാസത്തെയും കണ്ണേറായി വ്യാഖ്യാനിക്കുകയോ ചെയ്യേണ്ടതില്ല. മറ്റൊരാളുടെ അനുഗ്രഹം കാണുമ്പോൾ “ബാറകല്ലാഹ്” എന്ന് പറയാനും (ഇബ്നുമാജ 3509 – സ്വഹീഹ്) സംരക്ഷണ ദിക്റുകൾ പതിവാക്കാനുമാണ് സുന്നത്ത് പഠിപ്പിക്കുന്നത്. വിശദമായി കണ്ണേറിൽ നിന്നുള്ള ദുആ എന്ന ലേഖനത്തിൽ.

സന്തോഷവാർത്ത കേൾക്കുമ്പോൾ എന്ത് ചെയ്യണം?

“അൽഹംദുലില്ലാഹ്” പറയുക. സന്തോഷകരമായ ഒരു കാര്യം വന്നാൽ നബി (സ്വ) അല്ലാഹുവിന് നന്ദിയായി സുജൂദിൽ വീഴുമായിരുന്നു (അബൂദാവൂദ് 2774 – അൽബാനി: സ്വഹീഹ്). പരീക്ഷാഫലം, ജോലി, കുഞ്ഞിന്റെ ജനനം പോലുള്ള വാർത്തകളിൽ ഈ ശുക്റിന്റെ സുജൂദ് പതിവാക്കാം.

അവലംബങ്ങൾ

• വിശുദ്ധ ഖുർആൻ: യൂനുസ് 10:58; അന്നഹ്ൽ 16:97; അർറഅ്ദ് 13:28; ഇബ്റാഹീം 14:7; അൽ-അമ്പിയാഅ് 21:87; നൂഹ് 71:10-12; അൽ-മുത്വഫ്ഫിഫീൻ 83:14.
• സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി: 454, 5740, 5756, 6092, 6369, 6446.
• സുനൻ ഇബ്നുമാജ: 3509.
• സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം: 2963, 2999.
• ജാമിഉത്തിർമിദി: 1956, 2346, 2457, 3505, 3524.
• സുനൻ അബൂദാവൂദ്: 1319, 1518, 1555, 2774, 3855 (ഗ്രേഡുകൾ: ശൈഖ് അൽബാനി).
• തഫ്സീറുത്ത്വബരി, അന്നഹ്ൽ 16:97.