രാവിലെ ഫജ്ർ നമസ്കാരം കഴിഞ്ഞ് മുസ്വല്ലയിൽ ഇരുന്ന് ളുഹാ സമയം വരെ ദിക്ർ ചൊല്ലുന്ന ഒരാളെ സങ്കൽപ്പിക്കുക. എത്ര വലിയ ഇബാദത്താണത്! എന്നാൽ നബി (സ്വ) തന്റെ ഭാര്യ ജുവൈരിയ (റ)യോട് പറഞ്ഞത്, ആ മണിക്കൂറുകളിലെ ദിക്റുകളെക്കാൾ തൂക്കമുള്ള നാല് വാക്കുകളുണ്ടെന്നാണ്. ആ നാല് വാക്കുകൾ, അവയുടെ അർത്ഥം, അവ എന്തുകൊണ്ട് ഇത്ര ഭാരമുള്ളതാകുന്നു എന്നിവയാണ് ഈ ലേഖനത്തിൽ.
സുബ്ഹാനല്ലാഹി വബിഹംദിഹി എന്ന ദിക്റിന്റെ പൊതുവായ ഗുണങ്ങൾ (നൂറ് തവണ ചൊല്ലിയാൽ പാപങ്ങൾ പൊറുക്കപ്പെടും എന്നത് പോലുള്ളവ) മറ്റൊരു ലേഖനത്തിൽ വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇത് അതിന്റെ ഒരു പ്രത്യേക, വിപുലമായ രൂപമാണ്.
ഹദീസ്: ജുവൈരിയ (റ)യുടെ സംഭവം
ജുവൈരിയ (റ) നിവേദനം: ഒരു ദിവസം അതിരാവിലെ, അവർ സുബ്ഹ് നമസ്കരിച്ച് തന്റെ നമസ്കാരസ്ഥലത്ത് ഇരിക്കുമ്പോൾ നബി (സ്വ) പുറത്തുപോയി. ളുഹാ സമയമായപ്പോൾ തിരിച്ചുവന്നു; അവർ അപ്പോഴും അതേ സ്ഥലത്ത് ഇരിക്കുകയായിരുന്നു. നബി (സ്വ) ചോദിച്ചു: “ഞാൻ നിന്നെ വിട്ടുപോയ അതേ അവസ്ഥയിലാണോ നീ ഇപ്പോഴും?” അവർ പറഞ്ഞു: “അതെ.” നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “നിന്നെ വിട്ടുപോയ ശേഷം ഞാൻ നാല് വാക്കുകൾ മൂന്ന് തവണ പറഞ്ഞു. ഇന്ന് നീ ഇതുവരെ പറഞ്ഞതുമായി അവ തൂക്കിനോക്കിയാൽ അവ ഭാരം കൂടുതലാകും:”
റഫറൻസ്: സ്വഹീഹ് മുസ്ലിം 2726.
سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ، عَدَدَ خَلْقِهِ، وَرِضَا نَفْسِهِ، وَزِنَةَ عَرْشِهِ، وَمِدَادَ كَلِمَاتِهِ
ഉച്ചാരണം: സുബ്ഹാനല്ലാഹി വബിഹംദിഹി, അദദ ഖൽഖിഹി, വരിളാ നഫ്സിഹി, വസിനത അർശിഹി, വമിദാദ കലിമാതിഹി.
അർത്ഥം: അല്ലാഹുവിനെ അവനെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട് ഞാൻ പരിശുദ്ധപ്പെടുത്തുന്നു – അവന്റെ സൃഷ്ടികളുടെ എണ്ണത്തോളം, അവന്റെ തൃപ്തിക്കൊത്ത വിധം, അവന്റെ അർശിന്റെ തൂക്കത്തോളം, അവന്റെ വചനങ്ങളുടെ മഷിയോളം.
ഈ നാല് വാക്യങ്ങൾ മൂന്ന് തവണയാണ് നബി (സ്വ) ചൊല്ലിയത്.
രണ്ടാമത്തെ രൂപം
സ്വഹീഹ് മുസ്ലിമിലെ തന്നെ മറ്റൊരു റിപ്പോർട്ടിൽ ഓരോ വാക്യത്തിനും “സുബ്ഹാനല്ലാഹ്” ആവർത്തിക്കുന്ന രൂപവും വന്നിട്ടുണ്ട്:
سُبْحَانَ اللَّهِ عَدَدَ خَلْقِهِ، سُبْحَانَ اللَّهِ رِضَا نَفْسِهِ، سُبْحَانَ اللَّهِ زِنَةَ عَرْشِهِ، سُبْحَانَ اللَّهِ مِدَادَ كَلِمَاتِهِ
ഉച്ചാരണം: സുബ്ഹാനല്ലാഹി അദദ ഖൽഖിഹി, സുബ്ഹാനല്ലാഹി രിളാ നഫ്സിഹി, സുബ്ഹാനല്ലാഹി സിനത അർശിഹി, സുബ്ഹാനല്ലാഹി മിദാദ കലിമാതിഹി.
റഫറൻസ്: സ്വഹീഹ് മുസ്ലിം 2726 (രണ്ടാം റിപ്പോർട്ട്).
ഇബ്നു അബ്ബാസ് (റ) വഴിയുള്ള റിപ്പോർട്ടിൽ, ജുവൈരിയ (റ)യുടെ ആദ്യ പേര് “ബർറ” എന്നായിരുന്നുവെന്നും നബി (സ്വ) അത് മാറ്റിയെന്നും കൂടി വന്നിട്ടുണ്ട്.
റഫറൻസ്: സുനൻ അബീദാവൂദ് 1503 – അൽബാനി: സ്വഹീഹ്; പേര് മാറ്റിയ കാര്യം സ്വഹീഹ് മുസ്ലിം 2140-ലും.
നാല് വാക്യങ്ങളുടെ ആശയം
1. അദദ ഖൽഖിഹി – സൃഷ്ടികളുടെ എണ്ണത്തോളം
ആകാശങ്ങളിലെ നക്ഷത്രങ്ങൾ, കടലിലെ മണൽത്തരികൾ, മഴത്തുള്ളികൾ, മലക്കുകൾ, ജിന്നുകൾ, മനുഷ്യർ – അല്ലാഹുവിന്റെ സൃഷ്ടികളുടെ എണ്ണം അവന് മാത്രമേ അറിയൂ. ആ എണ്ണത്തോളം തസ്ബീഹ് എന്നാണ് ഈ വാചകം പറയുന്നത്. നമുക്ക് എണ്ണാൻ കഴിയാത്തത് അല്ലാഹുവിന്റെ അറിവിലേക്ക് ഏൽപ്പിക്കുകയാണ്.
2. രിളാ നഫ്സിഹി – അവന്റെ തൃപ്തിക്കൊത്ത്
നമ്മുടെ സ്തുതി എത്ര വലുതായാലും അല്ലാഹുവിന് അർഹമായ സ്തുതിയിലേക്ക് എത്തില്ല. അതിനാൽ “അവൻ തൃപ്തിപ്പെടുന്ന അളവിൽ” എന്ന് പറയുന്നു. ഇതിന് പരിധിയില്ല.
3. സിനത അർശിഹി – അർശിന്റെ തൂക്കത്തോളം
അല്ലാഹുവിന്റെ സൃഷ്ടികളിൽ ഏറ്റവും വലുതായി ഖുർആനും ഹദീസും പരിചയപ്പെടുത്തുന്നതാണ് അർശ്. ആയത്തുൽ കുർസിയിൽ കുർസിയ്യ് ആകാശഭൂമികളെക്കാൾ വിശാലമാണെന്ന് പറയുന്നു (2:255); അർശ് അതിനേക്കാളും വലുതാണ്.
4. മിദാദ കലിമാതിഹി – വചനങ്ങളുടെ മഷിയോളം
“പറയുക: എന്റെ രക്ഷിതാവിന്റെ വചനങ്ങൾ എഴുതാൻ സമുദ്രം മഷിയായിരുന്നാൽ, എന്റെ രക്ഷിതാവിന്റെ വചനങ്ങൾ തീരുന്നതിന് മുമ്പ് സമുദ്രം തീർന്നുപോകും; അതുപോലെ മറ്റൊന്ന് കൂടി സഹായത്തിന് കൊണ്ടുവന്നാലും” (സൂറത്തുൽ കഹ്ഫ് 18:109). ഒരിക്കലും തീരാത്ത വചനങ്ങളുടെ മഷിയോളം എന്നാണ് ഈ വാചകത്തിന്റെ ആഴം.
ഒരു ചിന്ത: കാലവർഷത്തിലെ മഴത്തുള്ളികൾ
ജൂണിലെ ഒരു കാലവർഷ രാത്രിയിൽ ഓടിന് മുകളിൽ പെയ്യുന്ന മഴ കേട്ട് കിടക്കുന്ന ഒരു മലയാളിയെ സങ്കൽപ്പിക്കുക. ആ ഒരു രാത്രിയിൽ ഒരു ഗ്രാമത്തിൽ മാത്രം വീഴുന്ന മഴത്തുള്ളികൾ എണ്ണാൻ ആർക്കും കഴിയില്ല. അറബിക്കടലിലെ തിരമാലകൾ, തെങ്ങിൻതോപ്പുകളിലെ ഓലകൾ, വയലുകളിലെ നെൽക്കതിരുകൾ – ഇതെല്ലാം അല്ലാഹുവിന്റെ സൃഷ്ടികളുടെ ഒരു ചെറിയ അംശം മാത്രം. “ഏഴ് ആകാശങ്ങളും ഭൂമിയും അവയിലുള്ളവരും അവനെ പ്രകീർത്തിക്കുന്നു; അവനെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട് പ്രകീർത്തിക്കാത്ത ഒരു വസ്തുവുമില്ല, എന്നാൽ അവയുടെ പ്രകീർത്തനം നിങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല” (സൂറത്തുൽ ഇസ്റാഅ് 17:44). “അദദ ഖൽഖിഹി” എന്ന് പറയുമ്പോൾ, ഈ എല്ലാ സൃഷ്ടികളുടെയും തസ്ബീഹിനൊപ്പം നമ്മുടെ ശബ്ദവും ചേർക്കുകയാണ്. “അല്ലാഹുവിന്റെ അനുഗ്രഹങ്ങൾ എണ്ണിയാൽ നിങ്ങൾക്കത് തിട്ടപ്പെടുത്താനാവില്ല” (സൂറത്തു ഇബ്റാഹീം 14:34) എന്ന ആയത്തും ഇതോട് ചേർത്ത് ചിന്തിക്കാം. എണ്ണാൻ കഴിയാത്ത അനുഗ്രഹങ്ങൾക്ക്, എണ്ണാൻ കഴിയാത്ത സൃഷ്ടികളുടെ എണ്ണത്തോളം സ്തുതി.
എന്തുകൊണ്ട് ഇത്ര ഭാരം?
പണ്ഡിതന്മാർ വിശദീകരിക്കുന്നത്, ദിക്റിന്റെ ശ്രേഷ്ഠത വാക്കുകളുടെ എണ്ണത്തിൽ മാത്രമല്ല, അവയുടെ അർത്ഥത്തിന്റെ വ്യാപ്തിയിലും ഉള്ളടക്കത്തിലും കൂടിയാണ് എന്നാണ്. ഒരാൾ നൂറ് തവണ “സുബ്ഹാനല്ലാഹ്” എന്ന് പറയുമ്പോൾ നൂറ് തസ്ബീഹാണ്. എന്നാൽ “സൃഷ്ടികളുടെ എണ്ണത്തോളം” എന്ന് അർത്ഥമറിഞ്ഞ് പറയുമ്പോൾ അല്ലാഹുവിന്റെ മഹത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിശാലമായ ബോധ്യമാണ് പ്രകടിപ്പിക്കുന്നത്.
ഇതിനർത്ഥം ദീർഘനേരം ദിക്ർ ചൊല്ലുന്നത് മോശമാണെന്നല്ല. നബി (സ്വ) ജുവൈരിയ (റ)യെ ആക്ഷേപിക്കുകയല്ല ചെയ്തത്; അവരുടെ ഇബാദത്തിനെ കൂടുതൽ ഫലപ്രദമാക്കുന്ന വഴി പഠിപ്പിക്കുകയായിരുന്നു. ഫജ്റിന് ശേഷം ഇരുന്ന് ദിക്ർ ചൊല്ലുന്നത് തന്നെ നബി (സ്വ)യുടെ ശീലമായിരുന്നു. ഇമാം നവവി ഈ ഹദീസിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കുന്നത്, സമഗ്രമായ അർത്ഥമുള്ള ദിക്റുകൾക്ക് പ്രത്യേക ശ്രേഷ്ഠതയുണ്ട് എന്നാണ്.
ഈ ഹദീസിൽ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങൾ
- ഭാര്യയുടെ ഇബാദത്തിൽ താൽപ്പര്യം: നബി (സ്വ) ഭാര്യയുടെ ഇബാദത്ത് ശ്രദ്ധിക്കുകയും സ്നേഹത്തോടെ ഗുണം ചെയ്യുന്ന അറിവ് പകർന്നുകൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. വീട്ടിലെ ദീനീ ചർച്ചകൾക്ക് മാതൃകയാണിത്.
- സ്ത്രീകളുടെ ഇബാദത്ത്: ഉമ്മഹാത്തുൽ മുഅ്മിനീൻ വീട്ടിലെ നമസ്കാരസ്ഥലത്ത് ദീർഘനേരം ദിക്റിൽ മുഴുകിയിരുന്നു.
- സമയത്തിന്റെ ബർക്കത്ത്: തിരക്കുള്ളവർക്കും, കുറഞ്ഞ സമയത്തിനുള്ളിൽ വലിയ പ്രതിഫലം നേടാൻ വഴിയുണ്ട്.
- നല്ല പേര്: “ബർറ” (പുണ്യവതി) എന്ന പേര് സ്വയം പുകഴ്ത്തലായി തോന്നാമെന്നതിനാൽ നബി (സ്വ) മാറ്റി. കുട്ടികൾക്ക് പേരിടുമ്പോൾ ഇതും ശ്രദ്ധിക്കാം.
എപ്പോൾ ചൊല്ലാം?
ഹദീസിൽ ഫജ്റിന് ശേഷം ളുഹാ വരെയുള്ള സമയമാണ് സന്ദർഭം. അതിനാൽ പല പണ്ഡിതന്മാരും ഇത് പ്രഭാത ദിക്റുകളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഏത് സമയത്തും ചൊല്ലാം; പ്രത്യേക സമയനിബന്ധന ഹദീസിലില്ല. രാത്രി ഉറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പും ചൊല്ലാവുന്നതാണ്.
- നമസ്കാരശേഷമുള്ള ദിക്റുകൾ കഴിഞ്ഞ ശേഷം
- പ്രഭാത ദിക്റുകൾ ചൊല്ലുമ്പോൾ
- യാത്രയിലും കാത്തിരിപ്പിലും – മൂന്ന് തവണ ചൊല്ലാൻ ഒരു മിനിറ്റ് പോലും വേണ്ട; ട്രാഫിക് സിഗ്നലിലോ ആശുപത്രിയിലെ ക്യൂവിലോ ബസ് കാത്തുനിൽക്കുമ്പോഴോ ഇത് എളുപ്പത്തിൽ ചൊല്ലാം
തസ്ബീഹ് ഫാത്വിമ, ബാഖിയാത്തുസ്സ്വാലിഹാത്, സുബ്ഹാനല്ലാഹിൽ അളീം എന്നിവയോടൊപ്പം ഇത് ദൈനംദിന ദിക്റുകളിൽ ചേർക്കാം.
ഘട്ടം ഘട്ടമായി: സുബ്ഹിന് ശേഷമുള്ള ഒരു മിനിറ്റ്
- സുബ്ഹ് നമസ്കാരം കഴിഞ്ഞ് സലാം വീട്ടിയ ശേഷം നമസ്കാരശേഷമുള്ള ദിക്റുകൾ ചൊല്ലുക.
- അതേ സ്ഥലത്ത് ഇരുന്നുകൊണ്ട് ഈ നാല് വാക്യങ്ങൾ സാവധാനം മൂന്ന് തവണ ചൊല്ലുക.
- ആദ്യ തവണ അർത്ഥം മനസ്സിൽ ഓർത്ത്, ഓരോ വാക്യത്തിലും ഒന്ന് നിർത്തുക.
- തുടർന്ന് പ്രഭാത ദിക്റുകളിലേക്ക് കടക്കുക.
- ഓഫീസിലേക്കുള്ള യാത്രയിലോ ജോലിക്കിടയിലെ ഇടവേളയിലോ ഒരിക്കൽ കൂടി ആവർത്തിക്കാം.
സാധാരണ കാണുന്ന പിഴവുകൾ
- “ചെറിയ ദിക്ർ, വലിയ പ്രതിഫലം” എന്ന് കരുതി മറ്റ് ദിക്റുകൾ ഉപേക്ഷിക്കൽ: ജുവൈരിയ (റ)യുടെ ദീർഘമായ ദിക്റിനെ നബി (സ്വ) വിലക്കിയിട്ടില്ല.
- “അദദ ഖൽഖിഹി” ചൊല്ലിയാൽ എണ്ണമില്ലാത്ത തസ്ബീഹിന്റെ പ്രതിഫലം ഉറപ്പ് എന്ന് അവകാശപ്പെടൽ: ഹദീസ് പറയുന്നത് “തൂക്കത്തിൽ കൂടുതൽ” എന്ന് മാത്രമാണ്; അതിന്റെ കൃത്യമായ അളവ് അല്ലാഹുവിന്റെ അറിവിലാണ്.
- അക്ഷരങ്ങൾ വിഴുങ്ങി ചൊല്ലൽ: “രിളാ”, “സിനത”, “മിദാദ” എന്നിവ വ്യക്തമായി ഉച്ചരിക്കുക.
- ഈ ദിക്ർ ഉൾപ്പെടുത്തി കെട്ടിച്ചമച്ച പ്രതിഫലക്കഥകൾ പ്രചരിപ്പിക്കൽ: “ഇത് ചൊല്ലിയാൽ ഇത്ര ലക്ഷം നന്മ” എന്നിങ്ങനെയുള്ള വാട്സ്ആപ്പ് സന്ദേശങ്ങൾക്ക് പ്രമാണമില്ല; മുസ്ലിം 2726 ലെ വാക്ക് മതി.
ദിക്റിന്റെ ഗുണനിലവാരം: ഈ ഹദീസ് പഠിപ്പിക്കുന്നത്
നമ്മുടെ കാലത്ത് പലരും ദിക്റിനെ എണ്ണത്തിന്റെ കണക്കിൽ മാത്രം കാണുന്നു – എത്ര ആയിരം, എത്ര ലക്ഷം. എണ്ണത്തിന് പ്രാധാന്യമുള്ള ദിക്റുകൾ ഹദീസുകളിലുണ്ട് എന്നത് സത്യമാണ്. എന്നാൽ ഈ ഹദീസ് മറ്റൊരു തലം കാണിച്ചുതരുന്നു: ഹൃദയസാന്നിധ്യവും അർത്ഥബോധവും.
- അർത്ഥം അറിയുക: ഓരോ വാക്കിന്റെയും അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കി ചൊല്ലുമ്പോൾ ദിക്ർ നാവിൽ നിന്ന് ഹൃദയത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങുന്നു.
- ചിന്തിക്കുക: “സൃഷ്ടികളുടെ എണ്ണത്തോളം” എന്ന് പറയുമ്പോൾ ആകാശവും കടലും ഓർക്കുക; “അർശിന്റെ തൂക്കത്തോളം” എന്ന് പറയുമ്പോൾ അല്ലാഹുവിന്റെ മഹത്വം ഓർക്കുക.
- സാവധാനം ചൊല്ലുക: വേഗത്തിൽ ചൊല്ലി തീർക്കുന്നതിനേക്കാൾ, ഓരോ വാക്കും വ്യക്തമായി ഉച്ചരിക്കുന്നതാണ് ഉത്തമം.
- പതിവാക്കുക: അല്ലാഹുവിന് ഏറ്റവും ഇഷ്ടപ്പെട്ട കർമ്മം കുറവാണെങ്കിലും സ്ഥിരമായി ചെയ്യുന്നതാണെന്ന് നബി (സ്വ) പഠിപ്പിച്ചു (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 6464).
- ഏറ്റവും ഇഷ്ടപ്പെട്ട വാക്കുകൾ: “അല്ലാഹുവിന് ഏറ്റവും ഇഷ്ടപ്പെട്ട വാക്കുകൾ നാലെണ്ണമാണ്: സുബ്ഹാനല്ലാഹ്, അൽഹംദുലില്ലാഹ്, ലാ ഇലാഹ ഇല്ലല്ലാഹ്, അല്ലാഹു അക്ബർ” (സ്വഹീഹ് മുസ്ലിം 2137). ഈ ദിക്റിന്റെ അടിസ്ഥാനവും ആ തസ്ബീഹും തഹ്മീദുമാണ്. അതിനാൽ ഈ ദിക്ർ ചൊല്ലുമ്പോൾ അല്ലാഹുവിന് ഏറ്റവും ഇഷ്ടപ്പെട്ട വാക്കുകളെ ഏറ്റവും വിശാലമായ അർത്ഥത്തിൽ നാം ആവർത്തിക്കുകയാണ്. ദിവസവും ഒരേ വാക്കുകൾ ആവർത്തിക്കുമ്പോഴും അവയുടെ അർത്ഥത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്ത പുതുക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുക.
നമ്മുടെ നാട്ടിൽ
കേരളത്തിലെ പല വീടുകളിലും സുബ്ഹിന് ശേഷം ഉമ്മമാർ മുസ്വല്ലയിൽ ഇരുന്ന് ഖുർആനും ദിക്റും ചൊല്ലുന്ന കാഴ്ച ഇന്നും കാണാം. എന്നാൽ ജോലിക്ക് പോകുന്നവർക്കും സ്കൂളിൽ പോകുന്ന കുട്ടികൾക്കും രാവിലെ തിരക്കാണ്. ഗൾഫിൽ ആറ് മണിക്ക് ഡ്യൂട്ടി തുടങ്ങുന്ന പ്രവാസിക്ക് സുബ്ഹ് കഴിഞ്ഞ് ബസ് പിടിക്കാൻ ഓടേണ്ടി വരുന്നു. അവർക്ക് ഈ ഹദീസ് വലിയൊരു സന്തോഷവാർത്തയാണ്: ഒരു മിനിറ്റ് കൊണ്ട്, അർത്ഥമറിഞ്ഞ് ചൊല്ലുന്ന ഈ നാല് വാക്യങ്ങൾ ദിവസം മുഴുവൻ ഉള്ള ഒരു ആത്മീയ മൂലധനമാകുന്നു.
വീട്ടമ്മമാർക്കും ഇത് വലിയ ആശ്വാസമാണ്. രാവിലെ കുട്ടികളെ സ്കൂളിലേക്ക് ഒരുക്കുന്നതിനിടയിൽ, ദോശ ചുടുന്നതിനിടയിലോ ചായ തിളയ്ക്കുന്നത് കാത്തുനിൽക്കുമ്പോഴോ നാവിൽ ഈ നാല് വാക്യങ്ങൾ ചൊല്ലാം. ജുവൈരിയ (റ)യെ പോലെ മണിക്കൂറുകൾ ഇരിക്കാൻ കഴിയാത്ത ദിവസങ്ങളിൽ പോലും ഈ ദിക്ർ മുടങ്ങാതിരിക്കട്ടെ. വിരമിച്ച് വീട്ടിലിരിക്കുന്ന ഉപ്പാപ്പമാർക്കാകട്ടെ, ജുവൈരിയ (റ)യുടെ മാതൃകയിൽ ദീർഘനേരത്തെ ദിക്റും ഈ ചുരുങ്ങിയ രൂപവും ഒരുമിച്ച് ചേർക്കാം.
ജുവൈരിയ (റ) ആരായിരുന്നു?
ബനുൽ മുസ്ത്വലിഖ് ഗോത്രത്തലവൻ ഹാരിസുബ്നു അബീളിറാറിന്റെ മകളായിരുന്നു ജുവൈരിയ (റ). ബനുൽ മുസ്ത്വലിഖ് യുദ്ധാനന്തരം നബി (സ്വ) അവരെ വിവാഹം ചെയ്തു. അതോടെ സ്വഹാബികൾ ആ ഗോത്രത്തിലെ ബന്ദികളെ “നബി (സ്വ)യുടെ ബന്ധുക്കൾ” എന്ന് പറഞ്ഞ് മോചിപ്പിച്ചുവെന്നും, സ്വന്തം ജനതയ്ക്ക് ഇത്ര ബർക്കത്തുള്ള മറ്റൊരു സ്ത്രീയെ അറിയില്ലെന്ന് ആഇശ (റ) പറഞ്ഞുവെന്നും സീറാ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലും സുനൻ അബീദാവൂദിലും (3931 – അൽബാനി: ഹസൻ) റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. ഇബാദത്തിൽ ഏറെ സമയം ചെലവഴിച്ചിരുന്ന അവർ ഹിജ്റ 50-ൽ (ചിലരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ 56-ൽ) മദീനയിൽ വഫാത്തായി എന്നാണ് ചരിത്ര ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ (FAQ)
ഇത് മൂന്ന് തവണയോ ഒരു തവണയോ?
ഹദീസിൽ നബി (സ്വ) മൂന്ന് തവണ ചൊല്ലിയെന്നാണ്. അതിനാൽ മൂന്ന് തവണ ചൊല്ലുന്നതാണ് സുന്നത്തിനോട് ഏറ്റവും യോജിച്ചത്.
ഇത് ചൊല്ലിയാൽ മറ്റ് ദിക്റുകൾ ആവശ്യമില്ലേ?
അങ്ങനെയല്ല. ഓരോ ദിക്റിനും അതിന്റേതായ പ്രതിഫലമുണ്ട്. ആയത്തുൽ കുർസി, തസ്ബീഹ് ഫാത്വിമ തുടങ്ങിയവ അവയുടെ സന്ദർഭങ്ങളിൽ തുടരണം; ഇതിനെ അവയോടൊപ്പം ചേർക്കുകയാണ് വേണ്ടത്.
ആദ്യ രൂപമോ രണ്ടാമത്തേതോ ചൊല്ലേണ്ടത്?
രണ്ടും സ്വഹീഹ് മുസ്ലിമിലുണ്ട്. ആദ്യത്തേത് (വബിഹംദിഹി ചേർന്നത്) കൂടുതൽ പ്രചാരമുള്ളത്.
തസ്ബീഹ് മാല ഉപയോഗിക്കണോ?
മൂന്ന് തവണ മാത്രമായതിനാൽ വിരലുകൾ മതി; എണ്ണത്തിൽ സംശയം വരില്ല. വിരലുകൾ ഖിയാമത്ത് നാളിൽ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുകയും സംസാരിക്കുകയും ചെയ്യുമെന്നതിനാൽ അവ കൊണ്ട് എണ്ണാൻ നബി (സ്വ) സ്ത്രീകളോട് കൽപ്പിച്ചതായി ഹദീസുണ്ട് (സുനൻ അബീദാവൂദ് 1501 – അൽബാനി: ഹസൻ).
ഇത് ദുആയുടെ തുടക്കത്തിൽ ചൊല്ലാമോ?
ദുആയുടെ തുടക്കത്തിൽ അല്ലാഹുവിനെ സ്തുതിക്കുന്നതും നബി (സ്വ)യുടെ മേൽ സ്വലാത്ത് ചൊല്ലുന്നതും സുന്നത്താണ്. സ്തുതിയുടെ ഭാഗമായി ഈ ദിക്ർ ചൊല്ലുന്നതിൽ തെറ്റില്ല.
കുട്ടികളെ ഇത് എങ്ങനെ പഠിപ്പിക്കാം?
നാല് ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിച്ച് ഓരോ ദിവസം ഓരോന്ന് പഠിപ്പിക്കാം. ഓരോ വാക്യത്തിന്റെയും അർത്ഥം ലളിതമായ ഉദാഹരണങ്ങളിലൂടെ – നക്ഷത്രങ്ങൾ, കടൽ, മഷി – വിശദീകരിച്ചാൽ കുട്ടികൾ വേഗം ഓർമ്മിക്കും.
ഉപസംഹാരം
നാല് വാക്യം, മൂന്ന് തവണ – ഒരു മിനിറ്റിൽ താഴെ. എന്നാൽ തൂക്കത്തിൽ മണിക്കൂറുകളുടെ ദിക്റിനേക്കാൾ ഭാരം. ഇന്ന് സുബ്ഹിന് ശേഷം തന്നെ തുടങ്ങാം; അർത്ഥം ഹൃദയത്തിൽ ഉറപ്പിച്ച്, അല്ലാഹുവിന്റെ അനന്തമായ മഹത്വം ഓർത്ത്. ഈ ചെറിയ ദിക്ർ മറ്റുള്ളവർക്ക് പഠിപ്പിച്ചുകൊടുക്കുന്നതും നന്മയുടെ വാതിൽ തുറക്കലാണ്; “ഒരു നന്മയിലേക്ക് വഴികാണിക്കുന്നവന് അത് ചെയ്യുന്നവന്റേതിന് തുല്യമായ പ്രതിഫലമുണ്ട്” (സ്വഹീഹ് മുസ്ലിം 1893).
അവലംബങ്ങൾ
- വിശുദ്ധ ഖുർആൻ: അൽ-ബഖറ 2:255; ഇബ്റാഹീം 14:34; അൽ-ഇസ്റാഅ് 17:44; അൽ-കഹ്ഫ് 18:109.
- സ്വഹീഹ് മുസ്ലിം: 1893, 2137, 2140, 2726.
- സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 6464.
- സുനൻ അബീദാവൂദ്: 1503 (അൽബാനി സ്വഹീഹ്); 1501, 3931 (അൽബാനി ഹസൻ).
- ഇമാം നവവി, ശർഹു സ്വഹീഹ് മുസ്ലിം (കിതാബുദ്ദിക്ർ).
