തസ്ബീഹ് നമസ്കാരം: രീതിയും ശ്രേഷ്ഠതയും ഹദീസിന്റെ സ്ഥാനവും

കേരളത്തിലെ പള്ളികളിൽ റമദാനിലെ അവസാന രാവുകളിലും ബറാഅത്ത് പോലുള്ള സന്ദർഭങ്ങളിലും കൂട്ടമായി നിർവ്വഹിക്കപ്പെടാറുള്ള ഒരു സുന്നത്ത് നമസ്കാരമാണ് തസ്ബീഹ് നമസ്കാരം (സ്വലാത്തുത്തസ്ബീഹ്). ഓരോ റക്അത്തിലും 75, ആകെ 300 തസ്ബീഹുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതിനാലാണ് ഈ പേര്. ഈ നമസ്കാരത്തിന്റെ ഹദീസ്, കൃത്യമായ രീതി, അതിന്റെ ഗ്രേഡിനെക്കുറിച്ച് പണ്ഡിതന്മാർക്കിടയിലുള്ള ചർച്ച എന്നിവ ഇവിടെ വിശദീകരിക്കുന്നു.

അടിസ്ഥാന ഹദീസ്

ഇബ്നു അബ്ബാസ് (റ) നിവേദനം: നബി (സ്വ) തന്റെ പിതൃസഹോദരൻ അബ്ബാസുബ്നു അബ്ദിൽ മുത്വലിബി (റ)നോട് പറഞ്ഞു: “അബ്ബാസ്, എന്റെ പിതൃവ്യാ, ഞാൻ താങ്കൾക്ക് ഒരു സമ്മാനം നൽകട്ടെയോ? ഒരു ദാനം? താങ്കൾ അത് ചെയ്താൽ അല്ലാഹു താങ്കളുടെ പാപങ്ങൾ – ആദ്യത്തേതും അവസാനത്തേതും, പഴയതും പുതിയതും, അറിയാതെ ചെയ്തതും മനഃപൂർവ്വം ചെയ്തതും, ചെറുതും വലുതും, രഹസ്യവും പരസ്യവും – പൊറുത്തുതരുന്ന പത്ത് കാര്യങ്ങൾ.” തുടർന്ന് നബി (സ്വ) നാല് റക്അത്തിന്റെ രീതി വിവരിച്ചു. അവസാനം പറഞ്ഞു: “സാധിക്കുമെങ്കിൽ എല്ലാ ദിവസവും ഒരിക്കൽ ഇത് നമസ്കരിക്കുക. അതിന് സാധിച്ചില്ലെങ്കിൽ എല്ലാ ആഴ്ചയിലും ഒരിക്കൽ; അതിനും കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിൽ മാസത്തിലൊരിക്കൽ; അതിനും കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിൽ വർഷത്തിലൊരിക്കൽ; അതിനും കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിൽ ജീവിതത്തിലൊരിക്കൽ.”

റഫറൻസ്: സുനൻ അബീദാവൂദ് 1297 (അൽബാനി സ്വഹീഹ്); സുനൻ ഇബ്നുമാജ 1387 (ദാറുസ്സലാം ഹസൻ).

അബൂറാഫിഅ് (റ) വഴിയും സമാന ഹദീസ് വന്നിട്ടുണ്ട്.

റഫറൻസ്: ജാമിഉത്തിർമിദി 482 (ദാറുസ്സലാം സ്വഹീഹ്; ഇമാം തിർമിദി ഇതിനെ “ഗരീബ്” എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു); സുനൻ ഇബ്നുമാജ 1386 (ദാറുസ്സലാം സ്വഹീഹ്).

“പത്ത് കാര്യങ്ങൾ” എന്നതിന്റെ അർത്ഥം

ഹദീസിലെ “പത്ത് കാര്യങ്ങൾ” എന്നത് പൊറുക്കപ്പെടുന്ന പാപങ്ങളുടെ പത്ത് ഇനങ്ങളാണെന്ന് വ്യാഖ്യാതാക്കൾ വിശദീകരിക്കുന്നു: ആദ്യത്തേതും അവസാനത്തേതും, പഴയതും പുതിയതും, അറിയാതെ ചെയ്തതും മനഃപൂർവ്വം ചെയ്തതും, ചെറുതും വലുതും, രഹസ്യവും പരസ്യവും. ഓരോ റക്അത്തിലെയും പത്ത് തസ്ബീഹുകളുടെ ഗണങ്ങളിലേക്കുള്ള സൂചനയായും ചിലർ ഇതിനെ കാണുന്നു.

ഉമ്മു സുലൈമിന്റെ ഹദീസുമായുള്ള വ്യത്യാസം

ജാമിഉത്തിർമിദിയിലെ ഇതേ അധ്യായത്തിൽ അനസ് (റ) വഴി മറ്റൊരു ഹദീസുണ്ട്: ഉമ്മു സുലൈം (റ) നമസ്കാരത്തിൽ ചൊല്ലാൻ ചില വാക്കുകൾ ചോദിച്ചപ്പോൾ, പത്ത് തവണ തക്ബീറും പത്ത് തസ്ബീഹും പത്ത് തഹ്മീദും ചൊല്ലി ശേഷം ആവശ്യം ചോദിക്കാൻ നബി (സ്വ) പഠിപ്പിച്ചു; അപ്പോൾ അല്ലാഹു “അതെ, അതെ” എന്ന് ഉത്തരം നൽകും (ജാമിഉത്തിർമിദി 481 – ദാറുസ്സലാം സ്വഹീഹ്). ഇതിന്റെ വാചകം തസ്ബീഹ് നമസ്കാരത്തിന്റെ രീതിയുമായി യോജിക്കുന്നില്ലെന്ന് ഇബ്നു ഹജർ ഉൾപ്പെടെയുള്ളവർ നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ രണ്ടും ഒന്നായി കാണരുത്; തസ്ബീഹ് നമസ്കാരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം അബൂദാവൂദ് 1297-ഉം തിർമിദി 482-ഉം ആണ്.

ഒരു പിതൃവ്യന് നൽകിയ സമ്മാനം

ഹദീസിന്റെ തുടക്കം ശ്രദ്ധിക്കുക: “ഞാൻ താങ്കൾക്ക് ഒരു സമ്മാനം നൽകട്ടെയോ?” സ്വർണമോ ഭൂമിയോ അല്ല, പാപമോചനത്തിന്റെ ഒരു വഴിയാണ് നബി (സ്വ) തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട പിതൃവ്യന് സമ്മാനമായി നൽകിയത്. നമ്മുടെ കുടുംബാംഗങ്ങൾക്ക് നാം നൽകുന്ന സമ്മാനങ്ങളിൽ ദീനിന്റെ അറിവ് എത്രത്തോളമുണ്ട് എന്ന ചോദ്യം ഇത് ഉയർത്തുന്നു. ഉപ്പാക്കും ഉമ്മാക്കും ഒരു ഫോൺ വാങ്ങിക്കൊടുക്കുന്നതോടൊപ്പം ഒരു ദിക്ർ പഠിപ്പിച്ചുകൊടുക്കുന്നതും വലിയ സമ്മാനമാണ്.

തസ്ബീഹിന്റെ വാചകം

سُبْحَانَ اللَّهِ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ، وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَاللَّهُ أَكْبَرُ

ഉച്ചാരണം: സുബ്ഹാനല്ലാഹി, വൽഹംദുലില്ലാഹി, വലാ ഇലാഹ ഇല്ലല്ലാഹു, വല്ലാഹു അക്ബർ.

അർത്ഥം: അല്ലാഹു പരിശുദ്ധനാണ്, സർവ്വസ്തുതിയും അല്ലാഹുവിനാണ്, അല്ലാഹു അല്ലാതെ ആരാധ്യനില്ല, അല്ലാഹു ഏറ്റവും വലിയവനാണ്.

ഇവയാണ് ബാഖിയാത്തുസ്സ്വാലിഹാത് എന്നറിയപ്പെടുന്ന നാല് വാക്കുകൾ. ഓരോ തവണ “ഒന്ന്” എന്ന് എണ്ണുമ്പോഴും ഈ നാലും ചേർന്ന ഒരു വാചകമാണ് ഉദ്ദേശ്യം.

ഈ നാല് വാക്കുകളുടെ മഹത്വം സ്വഹീഹായ ഹദീസുകളിൽ സ്ഥിരപ്പെട്ടതാണ്. “അല്ലാഹുവിന് ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട വാക്കുകൾ നാലാണ്” എന്ന് പറഞ്ഞ് നബി (സ്വ) ഇവ എണ്ണിപ്പറഞ്ഞു (സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 2137). “ഇവ പറയുന്നത് സൂര്യൻ ഉദിക്കുന്ന എല്ലാറ്റിനെക്കാളും എനിക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടതാണ്” എന്നും നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു (സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 2695). അതായത്, തസ്ബീഹ് നമസ്കാരത്തിന്റെ ഹദീസിന്റെ ഗ്രേഡിൽ അഭിപ്രായ വ്യത്യാസമുണ്ടെങ്കിലും, അതിൽ ആവർത്തിക്കുന്ന വാക്കുകളുടെ ശ്രേഷ്ഠതയിൽ യാതൊരു സംശയവുമില്ല. എണ്ണം തികയ്ക്കുന്നതിനേക്കാൾ അർത്ഥം ഹൃദയത്തിൽ തട്ടുന്നതിലാണ് ശ്രദ്ധ വേണ്ടത്.

നമസ്കരിക്കേണ്ട രീതി (അബൂദാവൂദ് 1297 പ്രകാരം)

ഓരോ റക്അത്തിലും താഴെ പറയുന്ന ക്രമത്തിൽ:

• ഖിയാമിൽ: ഫാതിഹയും ഒരു സൂറത്തും ഓതിയ ശേഷം, റുകൂഇന് മുമ്പ് നിന്നുകൊണ്ട് – 15 തവണ

• റുകൂഇൽ: റുകൂഇലെ സാധാരണ തസ്ബീഹിന് ശേഷം – 10 തവണ

• ഇഅ്തിദാലിൽ: റുകൂഇൽ നിന്ന് ഉയർന്ന് “റബ്ബനാ ലകൽ ഹംദ്” ശേഷം – 10 തവണ

• ഒന്നാം സുജൂദിൽ: – 10 തവണ

• രണ്ട് സുജൂദുകൾക്കിടയിലെ ഇരുത്തത്തിൽ: – 10 തവണ

• രണ്ടാം സുജൂദിൽ: – 10 തവണ

• രണ്ടാം സുജൂദിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന ശേഷമുള്ള ഇരുത്തത്തിൽ (ജൽസത്തുൽ ഇസ്തിറാഹ), എഴുന്നേൽക്കുന്നതിന് മുമ്പ്: – 10 തവണ

ആകെ ഒരു റക്അത്തിൽ: 15 + 10 × 6 = 75. നാല് റക്അത്തിൽ: 300.

രണ്ടാം റക്അത്തിലും നാലാം റക്അത്തിലും ഏഴാമത്തെ 10 എണ്ണം അത്തഹിയ്യാത്തിന് ഇരിക്കുമ്പോൾ, അത്തഹിയ്യാത്ത് ഓതുന്നതിന് മുമ്പ് ചൊല്ലുന്നു എന്നാണ് ശാഫിഈ പണ്ഡിതന്മാർ വിശദീകരിക്കുന്നത്.

ഇബ്നുൽ മുബാറകിന്റെ രീതി

ഇമാം അബ്ദുല്ലാഹിബ്നുൽ മുബാറക് (റഹ്) മറ്റൊരു ക്രമം സ്വീകരിച്ചതായി ഇമാം തിർമിദി രേഖപ്പെടുത്തുന്നു: തക്ബീറത്തുൽ ഇഹ്റാമിനും പ്രാരംഭ ദുആക്കും ശേഷം, ഫാതിഹക്ക് മുമ്പ് 15 തവണ; ഓത്തിന് ശേഷം 10; റുകൂഇൽ 10; ഇഅ്തിദാലിൽ 10; ഒന്നാം സുജൂദിൽ 10; ഇരുത്തത്തിൽ 10; രണ്ടാം സുജൂദിൽ 10. ഈ രീതിയിൽ രണ്ടാം സുജൂദിന് ശേഷമുള്ള ഇരുത്തത്തിൽ തസ്ബീഹില്ല. ആകെ എണ്ണം അപ്പോഴും 75 തന്നെ.

റഫറൻസ്: ജാമിഉത്തിർമിദി 481-ന് ശേഷമുള്ള ഇമാം തിർമിദിയുടെ വിശദീകരണം.

ഹദീസിൽ നേരിട്ട് വന്നത് ആദ്യ രീതിയാണ്; രണ്ടും പണ്ഡിതന്മാർ അനുവദിച്ചിട്ടുണ്ട്.

സമയവും നിയ്യത്തും

• സമയം: നമസ്കാരം കറാഹത്തായ സമയങ്ങൾ (സൂര്യോദയം, ഉച്ചസമയം, അസ്റിന് ശേഷം അസ്തമയം വരെ, സുബ്ഹിന് ശേഷം സൂര്യോദയം വരെ) ഒഴികെ രാത്രിയോ പകലോ ഏത് സമയത്തും നിർവ്വഹിക്കാം. ദിവസേന, ആഴ്ചയിൽ, മാസത്തിൽ, വർഷത്തിൽ, ജീവിതത്തിലൊരിക്കൽ – ഹദീസിൽ തന്നെ ഈ വിശാലതയുണ്ട്.

• റമദാനിലും പ്രത്യേക രാവുകളിലും: ഇത് പ്രത്യേക രാവിന് മാത്രമുള്ളതാണെന്ന് ഹദീസിലില്ല; ഇബാദത്തിന് സമയം കണ്ടെത്തുന്ന രാവുകളിൽ നിർവ്വഹിക്കാൻ ആളുകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു എന്ന് മാത്രം.

• നിയ്യത്ത്: “തസ്ബീഹ് നമസ്കാരം എന്ന സുന്നത്ത് അല്ലാഹുവിന് വേണ്ടി നമസ്കരിക്കുന്നു” എന്ന് ഹൃദയത്തിൽ കരുതൽ.

• രണ്ട് രൂപം: നാല് റക്അത്ത് ഒരു സലാമോടെയോ, രണ്ട് റക്അത്ത് വീതം രണ്ട് സലാമോടെയോ നിർവ്വഹിക്കാമെന്ന് ശാഫിഈ പണ്ഡിതന്മാർ വിശദീകരിക്കുന്നു.

ഹദീസിന്റെ ഗ്രേഡ്: പണ്ഡിതന്മാർക്കിടയിലെ ചർച്ച

ഈ വിഷയത്തിൽ സത്യസന്ധമായി പറയേണ്ട കാര്യം: തസ്ബീഹ് നമസ്കാരത്തിന്റെ ഹദീസിനെക്കുറിച്ച് ഹദീസ് പണ്ഡിതന്മാർക്കിടയിൽ ശക്തമായ അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുണ്ട്.

ശക്തിപ്പെടുത്തിയവർ

• ഇമാം അബൂദാവൂദ്: ഈ വിഷയത്തിൽ ഈ ഹദീസിനേക്കാൾ സ്വഹീഹായത് ഇല്ല എന്ന് പറഞ്ഞു.

• ഇമാം ദാറഖുത്വ്നി: നമസ്കാരങ്ങളുടെ ശ്രേഷ്ഠതയിൽ വന്നതിൽ ഏറ്റവും സ്വഹീഹായത് ഇതാണ് എന്ന അഭിപ്രായം അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് ഉദ്ധരിക്കപ്പെടുന്നു.

• ഇബ്നുസ്സ്വലാഹ്: ശക്തിപ്പെടുത്തി.

• ഇബ്നു ഹജർ അൽ അസ്ഖലാനി: അത്തൽഖീസുൽ ഹബീറിൽ ദുർബലമെന്ന് സൂചിപ്പിച്ചെങ്കിലും, പിന്നീട് അൽഖിസ്വാലുൽ മുകഫ്ഫിറയിലും അമാലിയിലും ഹസൻ എന്ന നിലപാടിലേക്ക് ചാഞ്ഞു.

• ആധുനിക കാലത്ത് ശൈഖ് അൽബാനി: സ്വഹീഹ് എന്ന് വിധിച്ചു.

ദുർബലമെന്ന് പറഞ്ഞവർ

• ഇബ്നുൽ ജൗസി: അൽമൗളൂആത്ത് (കെട്ടിച്ചമച്ച ഹദീസുകൾ) എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി. ഇത് അമിതമായ നിലപാടായി പിൽക്കാല പണ്ഡിതന്മാർ വിമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്.

• ഇമാം നവവി: അൽമജ്മൂഇൽ ഇതിന്റെ ഹദീസ് ദുർബലമാണെന്നും, നമസ്കാരത്തിന്റെ സാധാരണ രൂപത്തിൽ മാറ്റം വരുത്തുന്നതിനാൽ ഇതിന്റെ സുന്നത്ത് ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടാവുന്നതാണെന്നും പറഞ്ഞു. എന്നാൽ തഹ്ദീബുൽ അസ്മാഇൽ ഇതിന് ഹസനായ ഹദീസുണ്ടെന്നും ഇത് “സുന്നത്തുൻ ഹസന” ആണെന്നും പറഞ്ഞു; അൽഅദ്കാറിലും ഇത് ചെയ്യുന്നതിനെ അനുകൂലിച്ചു.

പ്രായോഗിക നിലപാട്

ശാഫിഈ മദ്ഹബിലെ പണ്ഡിതന്മാർ പൊതുവെ ഇതിനെ സുന്നത്തായി കാണുന്നു. ഹദീസിന് പല വഴികളുള്ളതിനാൽ അവ പരസ്പരം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നുവെന്നാണ് അനുകൂലിക്കുന്നവരുടെ വാദം. ഇത് ഒരു ഇജ്തിഹാദീ വിഷയമാണ്; നമസ്കരിക്കുന്നവരെ ബിദ്അത്തുകാർ എന്നോ, നമസ്കരിക്കാത്തവരെ സുന്നത്ത് ഉപേക്ഷിച്ചവർ എന്നോ ആക്ഷേപിക്കുന്നത് ശരിയല്ല.

കേരളത്തിലെ പതിവുകൾ

കേരളത്തിലെ പല പള്ളികളിലും റമദാനിലെ ഇരുപത്തിയേഴാം രാവിലും ശഅ്ബാൻ പതിനഞ്ചാം രാവിലും (ബറാഅത്ത് രാവ്) തസ്ബീഹ് നമസ്കാരം ജമാഅത്തായി നിർവ്വഹിക്കാറുണ്ട്. തസ്ബീഹുകൾ അറിയാത്തവർക്കും പ്രായമായവർക്കും പങ്കെടുക്കാൻ ഇത് സഹായകമാണ്. എന്നാൽ ഈ നമസ്കാരം ജമാഅത്തായി നിർവ്വഹിക്കൽ ഹദീസിൽ വന്ന രീതിയല്ല; ഒറ്റക്ക് നമസ്കരിക്കുന്നതിന്റെ അതേ പ്രതിഫലം ജമാഅത്തിലും പ്രതീക്ഷിക്കാം എന്നതിനാലും ജമാഅത്ത് നിരോധിക്കപ്പെടാത്തതിനാലുമാണ് ചില ശാഫിഈ പണ്ഡിതർ അത് അനുവദിക്കുന്നത്. ജമാഅത്ത് സുന്നത്താണെന്ന് പറയാൻ തെളിവില്ല. വർഷത്തിലൊരിക്കൽ പള്ളിയിൽ മാത്രം ചെയ്യുന്നതിനേക്കാൾ, മാസത്തിലോ ആഴ്ചയിലോ വീട്ടിൽ ഒറ്റക്ക് ശീലമാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതാണ് ഹദീസിന്റെ ആത്മാവിനോട് കൂടുതൽ യോജിച്ചത്.

ഘട്ടം ഘട്ടമായി: ഒന്നാം റക്അത്ത്

1. നിയ്യത്തോടെ തക്ബീറത്തുൽ ഇഹ്റാം ചൊല്ലി, പ്രാരംഭ ദുആയും ഫാതിഹയും ഒരു സൂറത്തും ഓതുക.
2. റുകൂഇന് പോകുന്നതിന് മുമ്പ് നിന്നുകൊണ്ട് 15 തവണ തസ്ബീഹ് ചൊല്ലുക.
3. റുകൂഇൽ “സുബ്ഹാന റബ്ബിയൽ അളീം” ചൊല്ലിയ ശേഷം 10 തവണ.
4. ഇഅ്തിദാലിൽ “റബ്ബനാ ലകൽ ഹംദ്” ശേഷം 10 തവണ.
5. ഒന്നാം സുജൂദിൽ “സുബ്ഹാന റബ്ബിയൽ അഅ്ലാ” ശേഷം 10 തവണ.
6. രണ്ട് സുജൂദുകൾക്കിടയിലെ ഇരുത്തത്തിൽ 10 തവണ.
7. രണ്ടാം സുജൂദിൽ 10 തവണ.
8. എഴുന്നേൽക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അൽപം ഇരുന്ന് 10 തവണ; ശേഷം രണ്ടാം റക്അത്തിലേക്ക് എഴുന്നേൽക്കുക.

ഇതേ ക്രമം നാല് റക്അത്തിലും ആവർത്തിക്കുക. തുടക്കക്കാർക്ക് ഓരോ സ്ഥാനത്തെയും എണ്ണം ഒരു കടലാസിൽ എഴുതി മുന്നിൽ വെക്കുന്നതിന് പകരം, നമസ്കാരത്തിന് മുമ്പ് ഒന്നുരണ്ട് തവണ ക്രമം മനസ്സിൽ ഉറപ്പിക്കുക.

സാധാരണ കാണുന്ന പിഴവുകൾ

• തസ്ബീഹ് മാലയോ കൗണ്ടറോ കൈയിൽ പിടിച്ച് നമസ്കരിക്കൽ: ആവശ്യമില്ലാത്ത ചലനം കൂട്ടുകയും ശ്രദ്ധ തെറ്റിക്കുകയും ചെയ്യും; വിരൽ മടക്കി എണ്ണുക.
• ഇമാം ഉറക്കെ എണ്ണിച്ചൊല്ലലും പിന്നിലുള്ളവർ ഏറ്റുചൊല്ലലും: തസ്ബീഹുകൾ ഓരോരുത്തരും പതുക്കെ ചൊല്ലേണ്ടതാണ്.
• ബറാഅത്ത് രാവിനോ ഇരുപത്തിയേഴാം രാവിനോ മാത്രമുള്ളതാണെന്ന ധാരണ; ഹദീസിൽ അങ്ങനെ ഒരു നിബന്ധനയും ഇല്ല; ഏത് രാവിലും പകലിലും നിർവ്വഹിക്കാം.
• തസ്ബീഹ് നമസ്കാരത്തിന് വേണ്ടി ഉറക്കമൊഴിച്ച് സുബ്ഹ് നഷ്ടപ്പെടുത്തൽ: ഫർള് നമസ്കാരം എല്ലാ സുന്നത്തുകളെക്കാളും മുന്നിലാണ്.
• ഗ്രേഡിലെ അഭിപ്രായ വ്യത്യാസത്തിന്റെ പേരിൽ സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ പരസ്പരം ആക്ഷേപിക്കൽ.

ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ

• എണ്ണം തെറ്റിയാൽ: ഒരു സ്ഥാനത്ത് എണ്ണം വിട്ടുപോയാൽ അടുത്ത സ്ഥാനത്ത് അത് കൂട്ടിച്ചേർത്ത് ചൊല്ലാമെന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ പറയുന്നു. എന്നാൽ ഇഅ്തിദാൽ, രണ്ട് സുജൂദുകൾക്കിടയിലെ ഇരുത്തം പോലുള്ള ഹ്രസ്വ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് മുമ്പത്തേത് കൂട്ടരുത്; അടുത്ത ദീർഘ സ്ഥാനത്തേക്ക് (ഉദാ: സുജൂദിലേക്ക്) മാറ്റിവെക്കണം.

• എണ്ണാൻ: വിരലുകൾ മടക്കിക്കൊണ്ട് എണ്ണുന്നതാണ് എളുപ്പം. നമസ്കാരത്തിനിടയിൽ കൂടുതൽ ചലനം ഒഴിവാക്കണം.

• ജമാഅത്ത്: ഇമാമിനൊപ്പം നമസ്കരിക്കുമ്പോൾ ഓരോരുത്തരും സ്വയം തസ്ബീഹ് ചൊല്ലണം; ഇമാം ഉറക്കെ ചൊല്ലേണ്ടതില്ല.

• ഇഖ്‌ലാസ്: 300 തസ്ബീഹ് ധൃതിയിൽ ചൊല്ലി തീർക്കാനുള്ള മത്സരമല്ല; ഓരോ സ്ഥാനത്തും ശാന്തത (ത്വുമഅ്നീന) പാലിക്കണം.

മറ്റ് സുന്നത്ത് നമസ്കാരങ്ങൾ

തസ്ബീഹ് നമസ്കാരത്തോടൊപ്പം, സ്ഥിരപ്പെട്ട മറ്റ് സുന്നത്തുകളും ജീവിതത്തിൽ കൊണ്ടുവരാം: ളുഹാ നമസ്കാരം, തഹജ്ജുദ് നമസ്കാരം, വിത്ർ നമസ്കാരം. തസ്ബീഹുകളുടെ എണ്ണത്തിൽ സംശയം വന്നാൽ പോലും നമസ്കാരം അസാധുവാകില്ല; റക്അത്തുകളുടെ എണ്ണത്തിലാണ് സംശയമെങ്കിൽ സഹ്‌വിന്റെ സുജൂദിന്റെ നിയമങ്ങൾ ബാധകമാണ്.

പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ (FAQ)

തസ്ബീഹ് നമസ്കാരം നിർബന്ധമാണോ?

അല്ല. ഇത് സുന്നത്ത് നമസ്കാരമാണ്; ഒഴിവാക്കുന്നതിൽ കുറ്റമില്ല.

ഏത് സൂറത്തുകൾ ഓതണം?

ഹദീസിൽ പ്രത്യേക സൂറത്ത് നിശ്ചയിച്ചിട്ടില്ല. ഫാതിഹക്ക് ശേഷം അറിയാവുന്ന ഏത് സൂറത്തും ഓതാം.

സ്ത്രീകൾക്ക് വീട്ടിൽ നമസ്കരിക്കാമോ?

തീർച്ചയായും. സുന്നത്ത് നമസ്കാരങ്ങൾ വീട്ടിൽ നിർവ്വഹിക്കുന്നത് ഉത്തമമാണ്.

എല്ലാ പാപങ്ങളും പൊറുക്കപ്പെടുമോ?

ഹദീസിലെ വാഗ്ദാനം വലുതാണ്. എന്നാൽ മനുഷ്യരുടെ അവകാശങ്ങൾ (കടം, അന്യായമായി എടുത്ത സ്വത്ത്) അവർക്ക് തിരിച്ചുനൽകുകയും വലിയ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് ആത്മാർത്ഥമായി തൗബ ചെയ്യുകയും വേണമെന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.

ഒറ്റ രാത്രിയിൽ ഒന്നിലധികം തവണ നമസ്കരിക്കാമോ?

ആവാം. എന്നാൽ ഹദീസിൽ ഏറ്റവും കൂടിയത് ദിവസം ഒരിക്കലാണ്; സുന്നത്തിനോട് അതാണ് യോജിച്ചത്.

തസ്ബീഹ് നമസ്കാരത്തിന് ശേഷം പ്രത്യേക ദുആ ഉണ്ടോ?

സ്ഥിരപ്പെട്ട ഹദീസുകളിൽ പ്രത്യേക ദുആ വന്നിട്ടില്ല. നമസ്കാരത്തിന് ശേഷം സാധാരണ ദിക്റുകളും ഇഷ്ടമുള്ള ദുആകളും ചൊല്ലാം.

ഉപസംഹാരം

“ജീവിതത്തിലൊരിക്കലെങ്കിലും” എന്ന വാക്ക് ഈ നമസ്കാരത്തിന്റെ കരുണയുടെ വിശാലത കാണിക്കുന്നു. ഹദീസിന്റെ ഗ്രേഡിനെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായവ്യത്യാസം അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് തന്നെ, ശക്തിപ്പെടുത്തിയ പണ്ഡിതന്മാരെ പിന്തുടർന്ന് ഇത് നിർവ്വഹിക്കുന്നവർക്ക് അല്ലാഹു പ്രതിഫലം നൽകട്ടെ. ജീവിതത്തിൽ ഇതുവരെ ഒരിക്കൽ പോലും ഈ നമസ്കാരം നിർവ്വഹിച്ചിട്ടില്ലാത്തവർക്ക് അടുത്ത ഒരു ഒഴിവുദിവസം രാത്രി വീട്ടിൽ ശാന്തമായി ഇതിന് തുടക്കമിടാം. ഫർളുകൾ കൃത്യമായി പാലിക്കുന്നതോടൊപ്പം ഇത്തരം സുന്നത്തുകളും ചേരുമ്പോഴാണ് ഒരു വിശ്വാസിയുടെ ആത്മീയ ജീവിതം പൂർണ്ണമാകുന്നത്.

അവലംബങ്ങൾ

• സുനൻ അബീദാവൂദ് 1297 (അൽബാനി സ്വഹീഹ്).
• ജാമിഉത്തിർമിദി 481 (ദാറുസ്സലാം സ്വഹീഹ്), 482 (ദാറുസ്സലാം സ്വഹീഹ്; തിർമിദി: ഗരീബ്), 481-ന് ശേഷമുള്ള ഇമാം തിർമിദിയുടെ വിവരണം (ഇബ്നുൽ മുബാറകിന്റെ രീതി).
• സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 2137, 2695.
• സുനൻ ഇബ്നുമാജ 1386 (ദാറുസ്സലാം സ്വഹീഹ്), 1387 (ദാറുസ്സലാം ഹസൻ).
• ഇബ്നു ഹജർ അൽ-അസ്ഖലാനി: അത്തൽഖീസുൽ ഹബീർ; അൽ-ഖിസ്വാലുൽ മുകഫ്ഫിറ.
• ഇമാം നവവി: അൽ-മജ്മൂഅ്; തഹ്ദീബുൽ അസ്മാഇ വല്ലുഗാത്ത്; അൽ-അദ്കാർ.
• ഇബ്നുൽ ജൗസി: അൽ-മൗളൂആത്ത്.