തഹിയ്യത്തുൽ മസ്ജിദ് നമസ്കാരം: പള്ളിയിൽ കയറിയാൽ ഇരിക്കും മുമ്പ് രണ്ട് റക്അത്ത്

ബാങ്കിന് ഇനിയും പത്ത് മിനിറ്റുണ്ട്. പള്ളിയിൽ കയറി, ചെരിപ്പ് അഴിച്ചുവെച്ച്, ഫാനിന്റെ ചുവട്ടിലെ തൂണിൽ ചാരി ഇരുന്നു. നമ്മളിൽ പലരുടെയും പതിവ് ഇതാണ്. എന്നാൽ നബി (സ്വ) പഠിപ്പിച്ച മര്യാദ ഇങ്ങനെയല്ല: പള്ളിയിൽ കയറിയാൽ ആദ്യം രണ്ട് റക്അത്ത് നമസ്കരിക്കുക, അതിന് ശേഷം മാത്രം ഇരിക്കുക. ഇതിനെയാണ് “തഹിയ്യത്തുൽ മസ്ജിദ്” അഥവാ പള്ളിയോടുള്ള അഭിവാദ്യ നമസ്കാരം എന്ന് പറയുന്നത്. ഒരു വീട്ടിൽ ചെന്നാൽ ആദ്യം സലാം പറയുന്നത് പോലെ, അല്ലാഹുവിന്റെ ഭവനത്തിൽ കയറുമ്പോഴുള്ള സലാമാണ് ഈ രണ്ട് റക്അത്ത്. ഈ ലേഖനത്തിൽ അതിന്റെ ഹദീസ് അടിസ്ഥാനം, നിർവ്വഹിക്കേണ്ട രീതി, ശാഫിഈ മദ്ഹബിലെ വിശദാംശങ്ങൾ, ജുമുഅ ഖുത്ബ നടക്കുമ്പോഴും ഇഖാമത്ത് കൊടുക്കുമ്പോഴും എന്ത് ചെയ്യണം എന്നിവ വിശദീകരിക്കുന്നു.

“തഹിയ്യത്ത്” എന്ന വാക്ക്

അറബിയിൽ “തഹിയ്യ” (التحية) എന്നാൽ അഭിവാദ്യം, സ്വാഗതം. നമസ്കാരത്തിൽ ഇരുന്ന് ഓതുന്ന “അത്തഹിയ്യാത്തു ലില്ലാഹ്” എന്നതിലും ഇതേ വാക്കാണ്. ശാഫിഈ പണ്ഡിതന്മാർ ഓരോ സ്ഥലത്തിനും ഓരോ അഭിവാദ്യം എണ്ണിയിട്ടുണ്ട്: പള്ളിയുടേത് നമസ്കാരം, കഅ്ബയുടേത് ത്വവാഫ്, ഒരു മുസ്‌ലിമിനെ കണ്ടുമുട്ടുമ്പോൾ സലാം. ഈ രണ്ട് റക്അത്ത് യഥാർത്ഥത്തിൽ പള്ളിയുടെ ഉടമസ്ഥനായ അല്ലാഹുവിനോടുള്ള ആദരവാണ് എന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ വിശദീകരിക്കുന്നു.

ഹദീസിലെ അടിസ്ഥാനം

അബൂഖതാദ (റ) നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു:

إِذَا دَخَلَ أَحَدُكُمُ الْمَسْجِدَ فَلْيَرْكَعْ رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ أَنْ يَجْلِسَ

അർത്ഥം: “നിങ്ങളിൽ ഒരാൾ പള്ളിയിൽ പ്രവേശിച്ചാൽ ഇരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് രണ്ട് റക്അത്ത് നമസ്കരിക്കട്ടെ.”

റഫറൻസ്: സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 444; സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 714 (മുത്തഫഖുൻ അലൈഹി – സ്വഹീഹ്).

ഇതേ ഹദീസിന്റെ മുസ്‌ലിമിലെ മറ്റൊരു റിപ്പോർട്ടിൽ ഒരു സംഭവം കൂടിയുണ്ട്. അബൂഖതാദ (റ) പറയുന്നു: ഞാൻ പള്ളിയിൽ കയറിയപ്പോൾ നബി (സ്വ) ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇരിക്കുകയായിരുന്നു; ഞാനും അവരോടൊപ്പം ഇരുന്നു. അപ്പോൾ നബി (സ്വ) ചോദിച്ചു: “ഇരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് രണ്ട് റക്അത്ത് നമസ്കരിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് നിന്നെ തടഞ്ഞത് എന്താണ്?” “അങ്ങും ആളുകളും ഇരിക്കുന്നത് കണ്ടു, അതുകൊണ്ട് ഇരുന്നു” എന്ന് ഞാൻ പറഞ്ഞു. നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “നിങ്ങളിൽ ഒരാൾ പള്ളിയിൽ കയറിയാൽ രണ്ട് റക്അത്ത് നമസ്കരിക്കുന്നത് വരെ ഇരിക്കരുത്” (സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 714).

എല്ലാവരും ഇരിക്കുന്നത് കണ്ട് നമ്മളും ഇരുന്നുപോകുന്ന അതേ അനുഭവം ഒരു സ്വഹാബിക്കും ഉണ്ടായി എന്നത് ശ്രദ്ധിക്കുക. ആൾക്കൂട്ടത്തിന്റെ പതിവല്ല, സുന്നത്താണ് നോക്കേണ്ടത്.

നബി (സ്വ)യുടെ സ്വന്തം പതിവും ഇതായിരുന്നു. കഅ്ബുബ്നു മാലിക് (റ) പറയുന്നു: യാത്ര കഴിഞ്ഞ് മടങ്ങിയെത്തിയാൽ നബി (സ്വ) ആദ്യം പള്ളിയിൽ ചെന്ന് രണ്ട് റക്അത്ത് നമസ്കരിക്കും, എന്നിട്ടേ ഇരിക്കുമായിരുന്നുള്ളൂ (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 3088; സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 716). കടം വീട്ടിക്കിട്ടാൻ പള്ളിയിൽ ചെന്ന ജാബിർ (റ)നോടും “രണ്ട് റക്അത്ത് നമസ്കരിക്കൂ” എന്ന് നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 443; സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 715). ആവശ്യം ഭൗതികമാണെങ്കിലും പള്ളിയുടെ മര്യാദ വിട്ടുകളയരുത് എന്ന പാഠം അതിലുണ്ട്.

വിധി: സുന്നത്തോ നിർബന്ധമോ?

ഹദീസിലെ കൽപ്പന സുന്നത്തിനെ (ഇസ്തിഹ്ബാബ്) കുറിക്കുന്നു എന്നാണ് പണ്ഡിതന്മാരുടെ ബഹുഭൂരിപക്ഷവും പറയുന്നത്. ളാഹിരീ പണ്ഡിതനായ ദാവൂദും അനുയായികളും മാത്രമാണ് നിർബന്ധമാണെന്ന് പറഞ്ഞതെന്ന് ഖാളി ഇയാള് “ഇക്മാലുൽ മുഅ്‌ലിമി”ൽ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ശാഫിഈ മദ്ഹബിൽ ഇത് ശക്തമായ സുന്നത്താണ്; കാരണമില്ലാതെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് കറാഹത്താണെന്ന് കേരളത്തിലെ ദർസുകളിൽ ഓതപ്പെടുന്ന സൈനുദ്ദീൻ മഖ്ദൂമിന്റെ “ഫത്ഹുൽ മുഈനി”ൽ വ്യക്തമാക്കുന്നു. “പള്ളിയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നവന് രണ്ട് റക്അത്ത് തഹിയ്യത്ത് സുന്നത്താണ്; അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രവേശിച്ചാലും, ഇരിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചില്ലെങ്കിലും” എന്നാണ് ആ ഗ്രന്ഥത്തിലെ വാക്ക്.

നിർവ്വഹിക്കുന്ന രീതി

1. വുളൂ ഉള്ള അവസ്ഥയിൽ വലതുകാൽ വെച്ച് പള്ളിയിൽ കയറുക; പള്ളിയിൽ കയറുമ്പോഴുള്ള ദുആ ചൊല്ലുക. ആ ദുആയുടെ വാചകവും ഹദീസും പള്ളിയിൽ കയറുമ്പോഴും ഇറങ്ങുമ്പോഴുമുള്ള ദുആകൾ എന്ന ലേഖനത്തിലുണ്ട്.
2. ഇരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ഖിബ്‌ലയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ് നിൽക്കുക.
3. മനസ്സിൽ നിയ്യത്ത് ചെയ്ത് തക്ബീറത്തുൽ ഇഹ്റാം കെട്ടുക.
4. സാധാരണ സുന്നത്ത് നമസ്കാരം പോലെ ഫാതിഹയും അറിയാവുന്ന ഒരു സൂറത്തും ഓതി രണ്ട് റക്അത്ത് പൂർത്തിയാക്കി സലാം വീട്ടുക. പ്രത്യേക സൂറത്ത് നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. രണ്ടിൽ കൂടുതൽ റക്അത്ത് ഒരു സലാമിൽ നമസ്കരിച്ചാൽ അതെല്ലാം തഹിയ്യത്തായി എണ്ണപ്പെടുമെന്നും ശാഫിഈ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലുണ്ട്.

നിയ്യത്ത്

നിയ്യത്തിന്റെ സ്ഥാനം ഹൃദയമാണ്. നാവുകൊണ്ട് കൂടി പറയുന്ന പതിവ് നമ്മുടെ നാട്ടിലുണ്ട്:

أُصَلِّي سُنَّةَ تَحِيَّةِ الْمَسْجِدِ رَكْعَتَيْنِ لِلَّهِ تَعَالَى

ഉച്ചാരണം: ഉസ്വല്ലീ സുന്നത്ത തഹിയ്യത്തിൽ മസ്ജിദി റക്അതൈനി ലില്ലാഹി തആലാ.

മലയാളത്തിൽ: “തഹിയ്യത്തുൽ മസ്ജിദ് എന്ന രണ്ട് റക്അത്ത് സുന്നത്ത് നമസ്കാരം അല്ലാഹുവിന് വേണ്ടി ഞാൻ നിർവ്വഹിക്കുന്നു.”

ശാഫിഈ മദ്ഹബിലെ പ്രധാന വിശദാംശങ്ങൾ

കേരള മുസ്‌ലിംകളിൽ ഭൂരിഭാഗവും പിന്തുടരുന്ന ശാഫിഈ മദ്ഹബിലെ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ (ഇമാം നവവിയുടെ “മിൻഹാജ്”, അതിന്റെ വ്യാഖ്യാനങ്ങളായ “മുഗ്നിൽ മുഹ്താജ്”, “നിഹായത്തുൽ മുഹ്താജ്”, പിന്നെ “ഫത്ഹുൽ മുഈൻ”) വരുന്ന ചില കാര്യങ്ങൾ:

• മറ്റ് നമസ്കാരം കൊണ്ടും ലഭിക്കും: പള്ളിയിൽ കയറിയ ഉടനെ ഫർളോ റവാത്തിബ് സുന്നത്തോ മറ്റേതെങ്കിലും സുന്നത്തോ രണ്ട് റക്അത്തോ അതിൽ കൂടുതലോ നമസ്കരിച്ചാൽ തഹിയ്യത്ത് ലഭിക്കും; പ്രത്യേകം കരുതിയില്ലെങ്കിലും. ളുഹ്റിന് മുമ്പ് കയറി നേരെ ഖബ്‌ലിയ്യ നമസ്കരിക്കുന്നവന് രണ്ടും ഒന്നിച്ച് കിട്ടുന്നു. റവാത്തിബിനെക്കുറിച്ച് റവാത്തിബ് സുന്നത്ത് നമസ്കാരം എന്ന ലേഖനത്തിൽ വായിക്കാം. എന്നാൽ ഒരു റക്അത്ത് മാത്രമോ ജനാസ നമസ്കാരമോ തിലാവത്തിന്റെ സുജൂദോ കൊണ്ട് തഹിയ്യത്ത് ലഭിക്കില്ല എന്നതാണ് പ്രബലം.
• ഇരുന്നാൽ നഷ്ടപ്പെടും: അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് ഇരുന്നാൽ, അൽപനേരമാണെങ്കിലും, തഹിയ്യത്തിന്റെ അവസരം നഷ്ടപ്പെടും. മറന്നോ വിധി അറിയാതെയോ അൽപനേരം ഇരുന്നുപോയാൽ എഴുന്നേറ്റ് നമസ്കരിക്കാം. ഇതിന് തെളിവ് താഴെ വരുന്ന സുലൈക് (റ)ന്റെ സംഭവമാണെന്ന് ഇമാം നവവി ശർഹു മുസ്‌ലിമിൽ പറയുന്നു. ദീർഘനേരം നിന്ന് സംസാരിച്ചാലും നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന് പിൽക്കാല ശാഫിഈ പണ്ഡിതന്മാരിൽ ചിലർ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
• വീണ്ടും വീണ്ടും കയറുമ്പോൾ: പുറത്തിറങ്ങി അൽപസമയത്തിനകം വീണ്ടും കയറിയാലും തഹിയ്യത്ത് വീണ്ടും സുന്നത്താണ് എന്നതാണ് ശരിയായ അഭിപ്രായം (മിൻഹാജ്).
• വുളൂ ഇല്ലെങ്കിൽ: അടുത്ത് തന്നെ വുളൂ എടുത്ത്, ഇരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് നമസ്കരിക്കാം. അതിന് കഴിയാത്തവൻ നാല് തവണ ഈ ദിക്ർ ചൊല്ലുന്നത് നല്ലതാണെന്ന് ചില ശാഫിഈ പണ്ഡിതന്മാർ പറഞ്ഞു; “അതിൽ തെറ്റില്ല” എന്ന് ഇമാം നവവി അൽ-അദ്കാറിൽ രേഖപ്പെടുത്തി. ഇത് ഹദീസിൽ വന്ന പകരമല്ല, പണ്ഡിതന്മാരുടെ നിർദ്ദേശമാണ്:

سُبْحَانَ اللَّهِ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ، وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَاللَّهُ أَكْبَرُ

കറാഹത്തിന്റെ സമയങ്ങളിൽ

സുബ്ഹിന് ശേഷവും അസ്വ്റിന് ശേഷവും സൂര്യോദയ, അസ്തമയ സമയങ്ങളിലും നമസ്കാരം നബി (സ്വ) വിലക്കിയിട്ടുണ്ട് (സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 831). എന്നാൽ തഹിയ്യത്ത് പോലെ “കാരണമുള്ള” (സബബുള്ള) നമസ്കാരങ്ങൾ ആ സമയങ്ങളിലും നിർവ്വഹിക്കാം എന്നതാണ് ശാഫിഈ മദ്ഹബ്. ളുഹ്റിന്റെ സുന്നത്ത് നഷ്ടപ്പെട്ടപ്പോൾ നബി (സ്വ) അസ്വ്റിന് ശേഷം അത് നമസ്കരിച്ചതാണ് (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 1233; സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 834) ഇതിന് തെളിവായി ഇമാം നവവി എടുക്കുന്നത്. അബൂഹനീഫ, ഔസാഈ, ലൈസ് എന്നിവർ ആ സമയങ്ങളിൽ തഹിയ്യത്ത് കറാഹത്താണെന്ന് പറഞ്ഞതായും നവവി രേഖപ്പെടുത്തുന്നു; മാലികീ മദ്ഹബിലും പൊതുവെ വിലക്കാണ്. അതിനാൽ ഹനഫീ സഹോദരങ്ങൾ അസ്വ്റിന് ശേഷം ഇരിക്കുന്നത് കണ്ടാൽ അത് അവരുടെ മദ്ഹബാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കുക. ഒരു കാര്യം ശ്രദ്ധിക്കണം: കറാഹത്തുള്ള സമയത്ത് തഹിയ്യത്ത് നമസ്കരിക്കാൻ വേണ്ടി മാത്രം മനഃപൂർവ്വം പള്ളിയിൽ കയറുന്നത് ശരിയല്ലെന്ന് ശാഫിഈ പണ്ഡിതന്മാർ വിശദീകരിക്കുന്നു.

ജുമുഅ ഖുത്ബ നടക്കുമ്പോൾ

ജാബിർ (റ) നിവേദനം: വെള്ളിയാഴ്ച നബി (സ്വ) ഖുത്ബ നിർവ്വഹിക്കുമ്പോൾ സുലൈകുൽ ഗത്വഫാനി (റ) വന്ന് ഇരുന്നു. നബി (സ്വ) പറഞ്ഞു: “സുലൈക്, എഴുന്നേറ്റ് രണ്ട് റക്അത്ത് നമസ്കരിക്കുക, അവ ലഘുവാക്കുക.” പിന്നെ പറഞ്ഞു:

إِذَا جَاءَ أَحَدُكُمْ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَالإِمَامُ يَخْطُبُ فَلْيَرْكَعْ رَكْعَتَيْنِ وَلْيَتَجَوَّزْ فِيهِمَا

അർത്ഥം: “നിങ്ങളിൽ ഒരാൾ വെള്ളിയാഴ്ച ഇമാം ഖുത്ബ നിർവ്വഹിക്കുമ്പോൾ വന്നാൽ രണ്ട് റക്അത്ത് നമസ്കരിക്കട്ടെ, അവ ലഘുവാക്കുകയും ചെയ്യട്ടെ.”

റഫറൻസ്: സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 875; പേര് പറയാതെ സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 930, 931 (സ്വഹീഹ്).

ശാഫിഈ, അഹ്മദ്, ഇസ്ഹാഖ് എന്നിവരുടെ മദ്ഹബിന് ഈ ഹദീസുകൾ വ്യക്തമായ തെളിവാണെന്ന് ഇമാം നവവി പറയുന്നു. എന്നാൽ ഇമാം മാലിക്, ലൈസ്, അബൂഹനീഫ, സൗരി എന്നിവർ ഖുത്ബ ശ്രദ്ധിക്കാനുള്ള കൽപ്പന മുൻനിർത്തി ആ സമയത്ത് നമസ്കരിക്കേണ്ടതില്ല എന്ന് പറഞ്ഞതായും അദ്ദേഹം ഖാളി ഇയാളിൽ നിന്ന് ഉദ്ധരിക്കുന്നു. ശാഫിഈ മദ്ഹബ് പ്രകാരം ചുരുക്കം: ഖുത്ബക്കിടയിൽ കയറിയാൽ ലഘുവായ രണ്ട് റക്അത്ത് മാത്രം; അതിൽ കൂടുതൽ വേണ്ട. ഖുത്ബ അവസാനിക്കാറായിരിക്കുകയും നമസ്കരിച്ചാൽ ഇമാമിനോടൊപ്പമുള്ള തക്ബീറത്തുൽ ഇഹ്റാം നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന് തോന്നുകയും ചെയ്താൽ നമസ്കരിക്കാതെ നിൽക്കുക. ഖുത്ബയുടെ സമയമായ ശേഷം പള്ളിയിൽ എത്തുന്ന ഖത്വീബ് നേരെ മിമ്പറിലേക്ക് പോകുന്നതിനാൽ തഹിയ്യത്ത് ഒഴിവാക്കുന്നത് അദ്ദേഹത്തിന് കറാഹത്തല്ലെന്നും ശാഫിഈ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ പറയുന്നു. ജുമുഅയുടെ മറ്റ് പുണ്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് വെള്ളിയാഴ്ച സ്വലാത്ത് ചൊല്ലുന്നതിന്റെ നേട്ടങ്ങൾ എന്ന ലേഖനത്തിലുണ്ട്.

ഇഖാമത്ത് കൊടുക്കുമ്പോൾ

“നമസ്കാരത്തിന് ഇഖാമത്ത് കൊടുക്കപ്പെട്ടാൽ ഫർളല്ലാതെ മറ്റൊരു നമസ്കാരവുമില്ല” (സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം 710). ഇഖാമത്ത് തുടങ്ങിയോ ജമാഅത്ത് ഉടനെ തുടങ്ങാറായോ ഉള്ളപ്പോൾ കയറിയാൽ തഹിയ്യത്ത് തുടങ്ങരുത്; നേരെ സ്വഫ്ഫിൽ ചേരുക. ആ ഫർള് നമസ്കാരം തന്നെ തഹിയ്യത്തിന്റെ സ്ഥാനം നിറവേറ്റും. ഫർളിന്റെ സമയം തീരാറായാൽ തഹിയ്യത്തിൽ മുഴുകൽ അനുവദനീയമല്ല എന്നും പണ്ഡിതന്മാർ പറയുന്നു.

മസ്ജിദുൽ ഹറാമിൽ

മക്കയിലെത്തിയ നബി (സ്വ) ആദ്യം ചെയ്തത് വുളൂ എടുത്ത് കഅ്ബ ത്വവാഫ് ചെയ്യുകയായിരുന്നുവെന്ന് ആഇശ (റ) പറയുന്നു (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 1614). അതിനാൽ ത്വവാഫ് ഉദ്ദേശിച്ച് മസ്ജിദുൽ ഹറാമിൽ കയറുന്നവൻ ത്വവാഫ് കൊണ്ട് തുടങ്ങണം; ത്വവാഫിന് ശേഷമുള്ള രണ്ട് റക്അത്ത് തഹിയ്യത്തിന് പകരമാകും. ത്വവാഫ് ഉദ്ദേശിക്കാതെ നമസ്കാരം കാത്തിരിക്കാൻ കയറുന്നവന് സാധാരണ പോലെ രണ്ട് റക്അത്ത് തഹിയ്യത്ത് നമസ്കരിക്കാം. ഉംറക്ക് പോകുന്ന നമ്മുടെ നാട്ടുകാർ ഇത് അറിഞ്ഞിരിക്കുന്നത് നല്ലതാണ്.

സ്ത്രീകളുടെ നമസ്കാര സ്ഥലം

“അല്ലാഹുവിന്റെ അടിമസ്ത്രീകളെ അല്ലാഹുവിന്റെ പള്ളികളിൽ നിന്ന് തടയരുത്” എന്ന് നബി (സ്വ) പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട് (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി 900). ഈ സുന്നത്ത് പുരുഷന്മാർക്ക് മാത്രമുള്ളതല്ല. പള്ളിയുടെ (വഖ്ഫ് ചെയ്ത മസ്ജിദിന്റെ) ഭാഗമായ സ്ത്രീകളുടെ ഭാഗത്ത് കയറുന്ന സ്ത്രീകൾക്കും തഹിയ്യത്ത് സുന്നത്താണ്. എന്നാൽ ഈദ്ഗാഹ്, പള്ളിയുടെ രൂപത്തിൽ വാടകഭൂമിയിൽ പണിത കെട്ടിടം തുടങ്ങിയവ തഹിയ്യത്തിന്റെ വിധിയിൽ നിന്ന് ശാഫിഈ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്. അതേ കാരണത്താൽ, മാളുകളിലെയും ഓഫീസുകളിലെയും നമസ്കാര മുറികളും പള്ളിയായി വഖ്ഫ് ചെയ്യാത്ത ഹാളുകളും ഫിഖ്ഹിലെ അർത്ഥത്തിൽ “മസ്ജിദ്” അല്ലാത്തതിനാൽ അവിടെ തഹിയ്യത്തിന്റെ വിധി ബാധകമല്ല. സംശയമുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ പള്ളിക്കമ്മിറ്റിയോടോ ഖത്വീബിനോടോ ചോദിച്ച് ഉറപ്പ് വരുത്താം.

നമ്മുടെ നാട്ടിലെ ചില സന്ദർഭങ്ങൾ

• യാത്രക്കിടയിൽ: ദേശീയപാതയോരത്തെ പള്ളികളിൽ വണ്ടി നിർത്തി കയറുന്നവർ ജംഅ് ചെയ്ത് നമസ്കരിക്കുകയാണെങ്കിൽ ആ ഫർള് തന്നെ മതി. വെറുതെ വിശ്രമിക്കാൻ കയറുമ്പോൾ ഇരിക്കും മുമ്പ് രണ്ട് റക്അത്ത്. ദീർഘയാത്രയിൽ ഡ്രൈവർമാർക്ക് ഈ രണ്ട് റക്അത്ത് ക്ഷീണം മാറ്റുന്ന ഒരു ചെറിയ ഇടവേള കൂടിയാണ്.
• മദ്റസ വിദ്യാർത്ഥികൾ: പള്ളിയോട് ചേർന്ന മദ്റസയിൽ നിന്ന് ളുഹ്റിന് പള്ളിയിലേക്ക് ഓടിക്കയറുന്ന കുട്ടികൾക്ക് ഇത് ചെറുപ്പത്തിലേ ശീലമാക്കിക്കൊടുക്കാം. ബാങ്കിനും ഇഖാമത്തിനും ഇടയിലുള്ള സമയം ഇതിന് ധാരാളം.
• ജുമുഅയുടെ തിരക്ക്: പള്ളി നിറഞ്ഞ് വരാന്തയിലും മുറ്റത്തും നിൽക്കേണ്ടി വരുമ്പോൾ, വരാന്ത പള്ളിയുടെ ഭാഗമാണെങ്കിൽ അവിടെയും തഹിയ്യത്ത് ബാധകമാണ്. നേരത്തെ എത്തിയാൽ ഈ ആശയക്കുഴപ്പം ഒഴിവാക്കാം.
• ദിവസവും പല തവണ: പള്ളിക്കമ്മിറ്റി അംഗങ്ങളും മുഅദ്ദിൻമാരും പല തവണ കയറിയിറങ്ങുന്നവരാണ്. ഓരോ തവണയും പുതിയ അവസരമാണ്.

പതിവ് ചോദ്യങ്ങൾ

തഹിയ്യത്ത് നമസ്കരിക്കാതെ ഇരുന്നുപോയാൽ എന്ത് ചെയ്യണം?

മറന്നോ വിധി അറിയാതെയോ അൽപനേരം ഇരുന്നതാണെങ്കിൽ ഉടനെ എഴുന്നേറ്റ് നമസ്കരിക്കാം. അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് ഇരുന്നതാണെങ്കിൽ ശാഫിഈ മദ്ഹബ് പ്രകാരം അവസരം നഷ്ടപ്പെട്ടു.

സുബ്ഹിന്റെ സുന്നത്ത് നമസ്കരിച്ചാൽ തഹിയ്യത്ത് വേറെ വേണോ?

വേണ്ട. പള്ളിയിൽ കയറി ഇരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് നമസ്കരിക്കുന്ന ഏത് രണ്ട് റക്അത്തും തഹിയ്യത്തിന്റെ സ്ഥാനം നിറവേറ്റും. രണ്ടും കരുതുന്നതാണ് നല്ലത്.

ഖുത്ബ നടക്കുമ്പോൾ നാല് റക്അത്ത് ഖബ്‌ലിയ്യ നമസ്കരിക്കാമോ?

ഖുത്ബക്കിടയിൽ കയറിയാൽ ലഘുവായ രണ്ട് റക്അത്ത് മാത്രം നമസ്കരിച്ച് ഖുത്ബ കേൾക്കാൻ ഇരിക്കുക; ഹദീസിലെ നിർദ്ദേശം അതാണ്.

പള്ളിയിൽ ഇരിക്കാൻ ഉദ്ദേശമില്ലാതെ പെട്ടെന്ന് ഒരു കാര്യത്തിന് കയറിയാലോ?

ഇരിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചില്ലെങ്കിലും പള്ളിയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നവന് തഹിയ്യത്ത് സുന്നത്താണെന്ന് ഫത്ഹുൽ മുഈൻ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

അസ്വ്റിന് ശേഷം പള്ളിയിൽ കയറിയാൽ നമസ്കരിക്കാമോ?

ശാഫിഈ മദ്ഹബ് പ്രകാരം നമസ്കരിക്കാം; തഹിയ്യത്ത് കാരണമുള്ള നമസ്കാരമാണ്. ഹനഫീ മദ്ഹബുകാർ ആ സമയത്ത് നമസ്കരിക്കാതെ ഇരിക്കുന്നത് അവരുടെ മദ്ഹബ് പ്രകാരമാണ്; അതിൽ തർക്കിക്കേണ്ടതില്ല.

ളുഹാ സമയത്ത് കയറിയാൽ ഒന്ന് കൊണ്ട് രണ്ടും ലഭിക്കുമോ?

ളുഹാ നമസ്കരിച്ചാൽ തഹിയ്യത്തും ലഭിക്കും. ളുഹായെക്കുറിച്ച് ളുഹാ നമസ്കാരം എന്ന ലേഖനത്തിൽ വായിക്കാം.

ഉപസംഹാരം

അല്ലാഹുവിന്റെ ഭവനത്തിൽ കയറുമ്പോൾ ആദ്യം അവന്റെ മുന്നിൽ തലകുനിക്കുക എന്നതാണ് തഹിയ്യത്തുൽ മസ്ജിദിന്റെ ആത്മാവ്. രണ്ട് മിനിറ്റ് പോലും വേണ്ടാത്ത ഈ സുന്നത്ത് ബുഖാരിയിലും മുസ്‌ലിമിലും സ്ഥിരപ്പെട്ടതാണ്. അടുത്ത തവണ പള്ളിയിൽ കയറുമ്പോൾ തൂണിൽ ചാരിയിരിക്കും മുമ്പ് ആ രണ്ട് റക്അത്ത് ഓർക്കുക.

അവലംബങ്ങൾ

• സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി: 443, 444, 900, 930, 931, 1233, 1614, 3088.
• സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിം: 710, 714, 715, 716, 831, 834, 875.
• ഇമാം നവവി, അൽ-മിൻഹാജ് ശർഹു സ്വഹീഹി മുസ്‌ലിം (ബാബു ഇസ്തിഹ്ബാബി തഹിയ്യത്തിൽ മസ്ജിദ്; ബാബുത്തഹിയ്യതി വൽ ഇമാമു യഖ്ത്വുബ്).
• ഖാളി ഇയാള്, ഇക്മാലുൽ മുഅ്‌ലിം ബി ഫവാഇദി മുസ്‌ലിം.
• ഇമാം നവവി, മിൻഹാജുത്ത്വാലിബീൻ; ഖത്വീബുശ്ശിർബീനി, മുഗ്നിൽ മുഹ്താജ്; ശംസുദ്ദീൻ റംലി, നിഹായത്തുൽ മുഹ്താജ്.
• സൈനുദ്ദീൻ മഖ്ദൂം അൽ-മലൈബാരി, ഫത്ഹുൽ മുഈൻ.
• ഇമാം നവവി, അൽ-അദ്കാർ (വുളൂ ഇല്ലാത്തവന്റെ ദിക്ർ).